Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 61Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı ve işleyişinde önemli düzenlemelere gidilmiştir. Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler çerçevesinde Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının katılamadığı toplantılara, görevlendireceği bir bakan başkanlık eder.

Cevap

Cumhurbaşkanının katılamadığı toplantılara kurul üyeleri arasından bir bakanın değil, Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlık etmesi gerekir.
1982 Anayasası'nın 118. maddesi uyarınca, Milli Güvenlik Kurulu Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanır. Cumhurbaşkanının katılamadığı hallerde ise kurula yalnızca Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık edebilir. 'Görevlendireceği bir bakan başkanlık eder' ifadesi bu nedenle anayasal düzenlemeye aykırıdır ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK Başkanlık makamını ve vekalet usulünü kontrol et.
MGK'nın başkanı Cumhurbaşkanıdır. O katılamadığında yerine Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
Anayasa'nın 118. maddesi başkanlık ve vekalet usulünü açıkça belirlemiştir.
2
Seçeneklerdeki 'bakan başkanlık eder' ifadesini anayasal metinle karşılaştır.
İfadenin hatalı olduğu saptandı.
Bakanların kurul başkanlığı yetkisi bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) Başkanlığı ve Vekalet Usulü

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasından sivil ve askeri üyeleri ayırarak listeleyiniz ve 2017 öncesi üyelerle (Başbakan, Jandarma Genel Komutanı) karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 62Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 değişikliği sonrası güncel hükümleri çerçevesinde, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması halinde Cumhurbaşkanı kararıyla Sıkıyönetim ilan edilebilir.

Cevap

Sıkıyönetimin ilan edilebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Sıkıyönetim yönetimi 2017 Anayasa değişiklikleri ile Türk hukuk sisteminden tamamen kaldırılmıştır.
Sıkıyönetim, 2017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile yürürlükten kaldırılmış bir kurumdur. Güncel anayasal düzende sadece Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi mevcuttur ve bu rejim de doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir. Dolayısıyla, şiddet olayları ne kadar ağır olursa olsun anayasal olarak Sıkıyönetim ilan edilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağanüstü hal ilan yetkisini ve süresini kontrol et.
İlan yetkisinin Cumhurbaşkanında olduğu ve sürenin en fazla 6 ay olduğu doğrulanır.
Yürütme organının güncel yetki dağılımını belirlemek için.
2
TBMM'nin süreçteki rolünü ve uzatma sürelerini analiz et.
TBMM'nin onay merci olduğu ve uzatma süresinin en fazla 4 ay olduğu teyit edilir.
Yasama ve yürütme arasındaki denge-denetleme mekanizmasını anlamak için.
3
2017 değişiklikleri ile kaldırılan kurum ve rejimleri hatırla.
Sıkıyönetimin artık anayasada yer almadığı sonucuna varılır.
Güncel anayasal metne aykırı olan seçeneği tespit etmek için.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği ile Sıkıyönetimin Kaldırılması

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetim yasağını ve hak kısıtlama sınırlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 63Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde yürütme organının sahip olduğu düzenleyici yetkiler yeniden yapılandırılmıştır. Buna göre, yürütmenin düzenleyici işlemleri olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmelikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetmelikler, yalnızca ilgili kanunların uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılabilir; Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayalı olarak yönetmelik düzenlenmesi mümkün değildir.

Cevap

Yönetmeliklerin hem kanunlara hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak çıkarılabileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, yönetmeliklerin çıkarılma amacını eksik ve hatalı tanımlamaktadır. 1982 Anayasası'nın 124. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarını ilgilendiren sadece kanunların değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin de uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmeliklerin anayasal dayanağını inceleyin.
1982 Anayasası Madde 124: 'Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri... kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.'
Yönetmeliklerin hangi hukuki metinlere dayandığını tespit etmek gerekir.
2
CBK ile Kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi değerlendirin.
Kanunlar, olağan dönem CBK'larından üstündür ve TBMM kanun çıkardığında CBK hükümsüz kalır.
Seçeneklerdeki hiyerarşi kurallarının doğruluğunu teyit etmek için önemlidir.
3
Hatalı ifadeyi belirleyin.
Yönetmeliklerin yalnızca kanunlara dayanabileceğini savunan ifade, Anayasa'nın 124. maddesiyle çelişmektedir.
Anayasa metnine aykırı olan hüküm yanlış cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinde Hiyerarşi ve Dayanak

İpuçları

1
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin (CBK ve Yönetmelik) dayandığı anayasa maddelerini hatırlayın.
2
Yönetmeliklerin kimler tarafından ve hangi üst normlara dayanarak çıkarılabileceğine odaklanın.
3
Anayasa Madde 124, yönetmeliklerin 'kanunların ve CBK'ların' uygulanmasını sağlamak için çıkarılacağını açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü hal (OHAL) döneminde çıkarılan CBK'ların hak ve özgürlükler üzerindeki sınırsız yetkisini ve yargısal denetim farkını çalışın.

Alternatif Yöntem

Normlar hiyerarşisi piramidini çizerek, her bir işlemin bir üst basamaktaki hangi normlara dayanabileceğini (Yönetmelik -> CBK ve Kanun) görselleştirerek çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 64Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğuna ilişkin Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyu yeterlidir.

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için Meclis üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğunun oyu gereklidir; beşte üç (360360) çoğunluk sadece soruşturma açılması kararı için yeterlidir.
Seçeneklerde belirtilen 'beşte üç çoğunluk' (360360 oy), Meclisin sadece 'soruşturma açılmasına' karar vermesi için yeterlidir. Ancak dosyanın tekemmül edip Cumhurbaşkanının Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'nde yargılanmak üzere gönderilmesi (sevk edilmesi) için üye tamsayısının 'üçte iki' (400400 oy) çoğunluğu şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Süreci başlatmak için gerekli asgari sayı budur.
2
Soruşturma açılması kararını kontrol et.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360) gizli oyla karar verir.
Meclis soruşturmasının resmi olarak başlaması ve komisyon kurulması için bu nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yüce Divana sevk aşamasını kontrol et.
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400) gizli oyla sevk kararı alır.
Yargılama aşamasına geçiş için Anayasa daha yüksek bir nitelikli çoğunluk (2/3) öngörmüştür.
4
Sonuçları analiz et.
Soruşturma açılan Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz ve seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olursa görevi sona erer.
Anayasa m. 105 gereği yürütmenin sürekliliği ve hukuki denetim dengesi korunur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunda karar yeter sayıları ve usulü.

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde üç farklı kademeli sayısal eşik (301,360,400301, 360, 400) bulunduğunu hatırlayın.
2
Dosyanın TBMM'den çıkıp Anayasa Mahkemesi'ne (Yüce Divan) gitmesi için gereken en yüksek nitelikli çoğunluğa odaklanın.
3
600600 milletvekilinin üçte ikisi olan 400400 sayısı, Yüce Divana sevk için şarttır.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması komisyonunun rapor hazırlama sürelerini ve ek süre hakkını inceleyerek süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 65Soru →

1982 Anayasası'na göre, Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, Silahlı Kuvvetler ve yargı organları dahil olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarında denetim yapabilir.

Cevap

Kurulun yargı organlarını denetleme yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü yargı organları DDK'nın görev alanı dışındadır.
1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre, Devlet Denetleme Kurulu; yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda inceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma yapabilir. İfadedeki 'yargı organları dahil' ibaresi, anayasal hükme aykırı olduğu için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal statüsünü hatırla.
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organıdır.
Kurulun hiyerarşik konumunu belirlemek denetim sınırlarını anlamaya yardımcı olur.
2
Denetim kapsamındaki kurumları analiz et.
Tüm kamu kurumları (TSK dahil), meslek kuruluşları, sendikalar ve kamu yararına dernekler kapsamdadır.
2017 değişikliği ile TSK'nın denetim kapsamına alındığını teyit etmek gerekir.
3
Anayasal istisnayı belirle.
1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre yargı organları bu denetimin dışındadır.
Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği, yürütmeye bağlı bir kurulun yargıyı denetlemesi mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Yetkisi ve Sınırları

İpuçları

1
DDK'nın denetim kapsamı dışındaki tek ana yapı yargı organlarıdır.
2
2017 Anayasa değişikliği ile Türk Silahlı Kuvvetleri denetim kapsamına dahil edilmiştir.
3
DDK, yürütme organının bir parçasıdır. Kuvvetler ayrılığı ilkesini düşünerek hangi erkin denetlenemeyeceğini bulabilirsin.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın raporlarını kime sunduğunu ve bu raporların bağlayıcılığı olup olmadığını inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 66Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının yüksek mahkemeler ve yargı organları üzerindeki atama yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek, Cumhurbaşkanının değil, Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yetkisindedir.
Yargıtay üyelerinin tamamını seçme yetkisi 19821982 Anayasası uyarınca Hakimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) aittir. Cumhurbaşkanının Yargıtay ile ilgili tek atama yetkisi, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini seçmektir. Dolayısıyla, üyelerin seçimi Cumhurbaşkanının yetki alanında değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yargı üzerindeki anayasal yetkilerini analiz etme.
Cumhurbaşkanının yüksek mahkemelerin (AYM, Danıştay) üye kompozisyonunda doğrudan etkisi olduğu tespit edilir.
Anayasa'nın 104104. maddesi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenler.
2
Yargıtay ve Danıştay arasındaki seçim usulü farkını belirleme.
Danıştay'ın bir kısmının Cumhurbaşkanınca, Yargıtay üyelerinin ise tamamının kurul tarafından seçildiği görülür.
Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı ve idari yapılanması arasındaki farkı anlamak için gereklidir.
3
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Yargıtay üyeliği ayrımını yapma.
Cumhurbaşkanının Yargıtay'daki yetkisinin sadece 'Başsavcı' ve 'Başsavcıvekili' ile sınırlı olduğu sonucuna varılır.
En sık karıştırılan ve sınavda çeldirici olarak kullanılan teknik ayrıntıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Yetkileri ve Yüksek Yargı Atamaları

İpuçları

1
Yargıtay ve Danıştay üyelerinin seçim usullerindeki 'kurumsal farka' odaklanın.
2
Cumhurbaşkanı, Yargıtay'da sadece 'en üst düzey iki ismi' seçer, üyelerin tamamına dokunmaz.
3
Yargıtay üyelerinin seçiminde tek yetkili organ Hakimler ve Savcılar Kuruludur (HSK).

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin TBMM ve Cumhurbaşkanı arasındaki dağılımını ve Danıştay üyelerinin geri kalan kısmını kimin seçtiğini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organı olan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağımsız mahkemeler ve yüksek yargı organları üzerinde denetim yapma yetkisine sahiptir.

Cevap

Bağımsız mahkemeler ve yüksek yargı organları üzerinde denetim yapma yetkisine sahiptir (Yargı organları denetim dışıdır)
1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca, Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi 'yargı organları dışındaki' tüm kamu kurumlarını kapsamaktadır. Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği mahkemeler, hakimler ve savcılar bu kurulun denetimine tabi değildir. Dolayısıyla yargı organlarının denetlenebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal statüsünü belirlemek
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal üst denetim organıdır.
Kurulun tüm emir ve talimatları doğrudan Cumhurbaşkanından aldığını anlamak için gereklidir.
2
Kurulun denetim yetkisinin sınırlarını analiz etmek
DDK; TSK, sendikalar, meslek kuruluşları ve dernekler dahil tüm kamu kurumlarını denetleyebilir ancak yargı organlarını denetleyemez.
Anayasa'nın 108. maddesinde yer alan kesin istisnayı (yargı dışı kalma) tespit etmek.
3
Verilen ifadeleri anayasal hükümlerle karşılaştırmak
Yargı organlarının denetlenebileceğine dair ifade anayasal hükme aykırıdır.
Yanlış olan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Kapsamı ve İstisnaları

Daha Fazla Pratik

2017 değişiklikleri ile DDK'ya eklenen yetkileri ve Kurulun hukuki dayanağının kanundan CBK'ya geçişini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 68Soru →

1982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %3’ünü almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cevap

Milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların en az %5'ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi yanlıştır, çünkü yasada bu oran %3 değil %5 olarak belirlenmiştir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen %3 oy oranı yanlıştır. 1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini (%5) almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığı için aday gösterebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık niteliklerini kontrol et.
40 yaş, yükseköğrenim ve Türk vatandaşı olma şartları doğrudur.
Anayasa'nın 101. maddesi bu şartları açıkça belirtir.
2
Aday gösterme yollarını incele.
Aday gösterme yolları: Siyasi parti grupları, toplam %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmendir.
Adaylık süreci sadece Meclis içindeki gruplarla sınırlı değildir.
3
Sayısal eşikleri karşılaştır.
%3 oranı anayasada adaylık için değil, siyasi partilerin devlet yardımı alabilmesi için (veya eski seçim barajlarıyla karıştırılan bir oran olarak) karşımıza çıkar; adaylık için gereken oran %5'tir.
Yanlış olan sayısal veriyi tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilecek siyasi partiler için belirlenen oy oranına odaklanın.
2
Adaylık için gereken oy oranı, siyasi partilerin hazine yardımı alabilmesi için gereken %3'lük orandan farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçiminde ilk ve ikinci turda aranan oy oranlarını (salt çoğunluk) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 69Soru →

1982 Anayasası’nın yürütme bölümünde düzenlenen Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin görev ve yetkileri, kuvvetler ayrılığı prensibi içerisinde devlet organlarının uyumlu çalışmasını gözetme sorumluluğunun bir uzantısıdır. Bu yetkiler kapsamında Cumhurbaşkanı, yargı yönetiminde en üst karar organı olan Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) oluşumunda doğrudan belirleyici rol oynamaktadır.

Buna göre, 1982 Anayasası’na göre Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) üyelerinin seçimi ve Cumhurbaşkanının bu süreçteki yetkileri hakkında aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun yedi üyesi Cumhurbaşkanı tarafından, dört üyesi ise Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilerek Kurulun seçimle gelen üyeleri belirlenir.

Cevap

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yedi üyesinin Cumhurbaşkanı, dört üyesinin ise Meclis tarafından seçildiği bilgisi yanlıştır; zira anayasaya göre Cumhurbaşkanı 4, Meclis ise 7 üye seçmektedir.
Hâkimler ve Savcılar Kuruluna seçimle gelen 11 üyenin dağılımı, 1982 Anayasası'nın 159. maddesi uyarınca 7 üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, 4 üye Cumhurbaşkanı şeklindedir. Seçeneklerden birinde bu sayıların yer değiştirilerek verilmesi, anayasanın güncel hükmüne aykırılık teşkil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
HSK'nın toplam üye sayısını ve tabii üyeleri belirle.
Kurul 13 üyeden oluşur. Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakanlığı Bakan Yardımcısı tabii üyelerdir.
Seçimle gelen üye sayısını hesaplamak için toplam yapı bilinmelidir.
2
Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği üye sayısını kontrol et.
Cumhurbaşkanı toplam 4 üye seçer (3 adli, 1 idari yargıdan).
Yürütme organının yargı yönetimi üzerindeki temsil oranını teyit etmek gerekir.
3
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) seçtiği üye sayısını kontrol et.
TBMM toplam 7 üye seçer (3 Yargıtay, 1 Danıştay, 3 öğretim üyesi/avukat).
Yasama organının yargı yönetimi üzerindeki seçim yetkisini doğrulamak gerekir.
4
Verilen seçeneklerdeki sayısal dağılımı karşılaştır.
Bir seçenek seçilen üye sayılarını yer değiştirerek (CB: 7, TBMM: 4) yanlış bilgi vermektedir.
KPSS formatındaki çeldiriciler genellikle sayısal verilerin yer değiştirilmesine dayanır.

Anahtar Kavram

HSK Üye Seçim Yapısı (2017 Değişikliği)

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) üye seçme yetkisi ile HSK arasındaki farkları karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 70Soru →

1982 Anayasası'nın yürütme bölümünde düzenlenen Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ve Genel Sekreterliği'ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet Bakanı ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu gündeminin düzenlenmesinde öneride bulunabilecek makamlar arasında Adalet Bakanı yer almaz.
Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündeminin belirlenme süreci 1982 Anayasası'nın 118. maddesinde açıkça sınırlandırılmıştır. Buna göre gündem; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir. Adalet Bakanı Kurulun sivil kanattaki üyelerinden biri olmasına rağmen, kendisine anayasal olarak gündem önerisinde bulunma yetkisi verilmemiştir. Dolayısıyla bu ifade yanlış bilgi içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 118'in gündem belirleme usulünü incelemek
Gündemin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı önerisiyle belirlendiği tespit edilir.
Anayasa koyucu, agenda (gündem) hazırlığında sadece belirli makamlara öneri hakkı tanımıştır.
2
Adalet Bakanı'nın Kurul içindeki statüsünü kontrol etmek
Adalet Bakanı'nın Kurul üyesi olduğu ancak gündem belirleme yetkisinin olmadığı görülür.
Üye olmak ile gündem belirlemede öneri sahibi olmak farklı yetki alanlarıdır.
3
Diğer şıkları anayasal değişiklikler bağlamında değerlendirmek
Jandarma'nın çıkarılması ve Genel Sekreterin oy hakkının olmaması gibi bilgilerin güncel mevzuata uygunluğu doğrulanır.
2017 sonrası yürütme yapısındaki değişiklikler MGK'nın kompozisyonunu ve işleyişini doğrudan etkilemiştir.

Anahtar Kavram

MGK Gündeminin Belirlenmesi ve Üye Yetkileri

İpuçları

1
MGK gündemi belirlenirken sadece belirli kişilerin görüşleri yasal olarak alınır.
2
Adalet Bakanı üye olsa da, gündem taslağını oluşturma yetkisini sadece Genelkurmay Başkanı ve CB yardımcıları ile paylaşır mı?
3
Anayasa Madde 118'deki gündem cümlesinde Adalet Bakanı veya İçişleri Bakanı ismi geçmez.

Daha Fazla Pratik

MGK kararlarının Cumhurbaşkanı tarafından ne şekilde değerlendirildiği (öncelikle dikkate alınması zorunluluğu) konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 71Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı, toplantı esasları ve gündeminin belirlenmesine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca tespit edilir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilir.
1982 Anayasası'nın 118. maddesi uyarınca, Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu ifade anayasal metnin doğrudan yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 118. maddesindeki MGK gündemine dair hüküm incelenir.
Gündemin Cumhurbaşkanı tarafından, yardımcılar ve Genelkurmay Başkanının önerileriyle hazırlandığı görülür.
Kurulun en üst düzey yürütme organıyla eşgüdümünü sağlamak için anayasal kural bu yöndedir.
2
Toplantı sıklığı ve başkanlık vekaleti kuralları kontrol edilir.
Toplantıların iki ayda bir yapıldığı ve vekaletin Cumhurbaşkanı yardımcısında olduğu teyit edilir.
Toplantı sıklığı kanunla değil, teamül ve anayasal uygulama ile sabitlenmiştir.
3
Kurulun güncel üye yapısı (özellikle 2017 sonrası) değerlendirilir.
Jandarma Genel Komutanı'nın üye olmadığı ve Genel Sekreter'in katılımcı ama üye olmadığı belirlenir.
2017 değişikliği ile askeri temsiliyet daraltılmış, sivilleşme artırılmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Yapısı ve İşleyiş Esasları
Soru 72Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanması, hukuki statüsü ve cezai sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararıyla Yüce Divan'a sevk kararı verilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, üçte iki çoğunluğunun (400400 vekil) oyu gereklidir.
Cezai sorumluluk sürecinde Yüce Divan'a sevk kararı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 milletvekili) ile gizli oylama sonucunda verilir. Salt çoğunluk (301301), sadece meclis soruşturması açılması için önerge verme aşamasında geçerli olan bir sayıdır. Bu nedenle 'salt çoğunlukla sevk edilir' ifadesi anayasal hükme aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Atanma ve Milletvekilliği İlişkisini Analiz Et
Milletvekili olan bir kişinin bakan olarak atanması durumunda vekilliği sona erer (Doğru).
Yasama ve yürütme organlarının üyelik bazında ayrıştırılması ilkesi gereğidir.
2
Bakanlıkların Kurulma Usulünü Kontrol Et
Bakanlıklar kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulur (Doğru).
2017 değişikliği ile yürütmenin yapısal düzenleme yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir.
3
Cezai Sorumluluk Kademelerini İncele
Soruşturma önergesi: 301301 vekil; Soruşturma açılması: 360360 vekil; Yüce Divan'a sevk: 400400 vekil gerektirir.
Yüce Divan'a sevk, sürecin en ağır aşaması olduğu için en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
4
Yanlış Seçeneği Belirle
Yüce Divan'a sevk için salt çoğunluğun (301301) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Anayasa Madde 106 uyarınca sevk için üçte iki (400400) oy şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Meclis Soruşturması ve Nitelikli Çoğunluk Oranları

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecindeki 301, 360 ve 400 sayılarını hatırlayın.
2
Yüce Divan'a sevk, bir bakanın yargılanması anlamına gelir ve en zor ulaşılan çoğunluk olan 2/3 oyu gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve karar yeter sayılarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 73Soru →

1982 Anayasası’nın "Milli Güvenlik Kurulu" başlıklı 118. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, kurulun yapısı ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun toplantılarına iştirak eder ve Kurulun sivil kanadındaki asli üyelerden biri olarak oylamalarda oy kullanma hakkına sahiptir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin kurul üyesi olduğu ve oy kullandığı ifadesi yanlıştır; zira Genel Sekreter katılımcı statüsündedir ancak üye değildir.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun sekreterlik hizmetlerini yürütmek üzere toplantılara katılır ancak 1982 Anayasası'nda sayılan Kurul üyeleri arasında yer almaz. Dolayısıyla tavsiye kararlarının alınması sürecinde herhangi bir oy kullanma yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal üyelerini sivil ve askeri kanat olarak sınıflandırın.
Sivil Üyeler: Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları. Askeri Üyeler: Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Kurulun kimlerden oluştuğunu bilmek, kimin üye kimin sadece katılımcı olduğunu ayırt etmeyi sağlar.
2
Gündemin belirlenmesi ve başkanlık usulünü kontrol edin.
Gündemi Cumhurbaşkanı belirler (VP ve Genkur önerisiyle). Cumhurbaşkanı yoksa VP başkanlık eder.
İşleyiş kuralları anayasal düzeyde belirlenmiştir.
3
MGK Genel Sekreterliği'nin statüsünü ve yasal dayanağını inceleyin.
Sekreterlik CB'ye bağlıdır, teşkilatı CBK ile düzenlenir. Genel Sekreter üye değildir, oy kullanamaz.
Genel Sekreter'in üyeliği ve oy hakkı en sık yapılan yanlışlardan biridir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Üyeliği ve İşleyiş Esasları

İpuçları

1
MGK üyeleri Anayasa'nın 118. maddesinde tek tek sayılmıştır; bu listede olmayanlar üye kabul edilmez.
2
Sekreterlik hizmetini yürüten bir görevlinin, stratejik kararların alındığı bir kurulda 'asil üye' olup olamayacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreterliği'nin doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir teşkilat olduğunu ve 2017'deki tüm üye değişikliklerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru →

1982 Anayasası'na göre, yürütme yetkisini elinde bulunduran Cumhurbaşkanı'nın milli güvenlik politikaları ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üzerindeki yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun oy hakkı bulunan doğal üyeleri arasında yer alır.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin Kurulun oy hakkı bulunan bir üyesi olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü Genel Sekreter Kurul üyesi değildir ve oy hakkı bulunmamaktadır.
1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri toplantılara katılmasına rağmen Kurulun bir üyesi değildir ve oy kullanma hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla onun oy hakkı bulunan doğal bir üye olduğunu savunan ifade anayasal olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 118. maddesindeki MGK üyelerini incele.
Üyeler: Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarıdır.
Kurulun kimlerden oluştuğunu kesin olarak belirlemek gerekir.
2
Genel Sekreter'in hukuki statüsünü kontrol et.
Genel Sekreter toplantılara katılır ancak oy hakkı yoktur ve üye listesinde sayılmaz.
Toplantıya katılma ile üyelik/oy hakkı arasındaki ayrımı yapmak soru için kritiktir.
3
Cumhurbaşkanı'nın katılamadığı durumdaki usulü teyit et.
Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlık edeceği kuralı 2017 değişikliği ile sabittir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Yapısı ve Cumhurbaşkanı'nın MGK Üzerindeki Yetkileri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 75Soru →

19821982 Anayasası’nın yürütme yetkisine ilişkin 20172017 yılı değişiklikleri sonrası hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerin tabi olduğu hukuki rejim ile bu işlemlerin normlar hiyerarşisindeki yeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; ancak bu alanlarda kanunun uygulanmasını sağlamak amacıyla yönetmelik çıkarılması mümkündür.

Cevap

Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; ancak bu alanlarda kanunun uygulanmasını sağlamak amacıyla yönetmelik çıkarılabilir.
Anayasa'nın 104104. maddesine göre, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen (örneğin mülkiyet hakkının sınırlanması, suç ve cezalar gibi) alanlarda CBK çıkarılması yasaktır. Ancak 124124. madde uyarınca, mevcut bir kanunun nasıl uygulanacağını göstermek amacıyla idare tarafından yönetmelik çıkarılması hukuken mümkündür ve gereklidir. Bu iki hükmün birleşimi doğru bir hukuki çıkarımdır.

Adım Adım Çözüm

1
CBK ve Kanun arasındaki çatışma kurallarını analiz etme
Kanun ile CBK çelişirse kanun uygulanır; kanunda açıkça düzenlenen veya münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konularda CBK çıkarılamaz.
Anayasa'nın 104104. maddesindeki normlar hiyerarşisi ve yetki sınırlarını belirlemek için.
2
Yönetmelik çıkarma yetkisinin dayanağını inceleme
Yönetmelikler kanunların ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılır.
Anayasa'nın 124124. maddesindeki yönetmelik tanımını doğrulamak için.
3
Hükümsüzlük ve iptal mekanizmalarını değerlendirme
Aynı konuda kanun çıkması CBK'yı doğrudan hükümsüz kılar, yargı kararı bu aşamada şart değildir.
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin yasama karşısındaki konumunu belirlemek için.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun İlişkisi ile Yönetmelik Yetkisi

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hak ve özgürlükler üzerindeki yetki sınırlarını ve yargısal denetim farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 76Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile Meclis soruşturması usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevden ayrılmış olsalar dahi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarından dolayı cezai sorumluluğu devam eder ve soruşturma açılması için üye tam sayısının beşte üçünün kararı aranır.

Cevap

Görevden ayrılmış olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarına dair cezai sorumlulukları devam eder ve haklarında Meclis soruşturması açılabilmesi için TBMM üye tam sayısının beşte üçünün kabul oyu gereklidir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevde bulundukları sürede işledikleri iddia edilen görev suçlarından dolayı görevleri sona erse dahi sorumlu tutulabilirler. Bu kişiler hakkında Meclis soruşturması açılabilmesi için TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğuyla önerge verilir ve beşte üçünün (360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir. Bu durum, yürütme organının bu kanadının yargısal denetiminin sürekliliğini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev süresi sonrası cezai statüsünü değerlendirmek
Görevden ayrılmış olmanın görev suçları için koruma sağlamadığı ve sorumluğun devam ettiği tespit edilir.
Anayasa Madde 106/6 uyarınca cezai sorumluluk görev bittikten sonra da devam eder.
2
Meclis soruşturması açılma kararının sayısal yeterliliğini kontrol etmek
Soruşturma açılması için gereken sayının üye tam sayısının 3/5'i (360 milletvekili) olduğu belirlenir.
Önerge için salt çoğunluk (301) gerekirken, soruşturma açılması için 3/5 çoğunluk aranır.
3
Seçeneklerdeki diğer usul kurallarını (dokunulmazlık, sevk sonuçları, parti grupları) incelemek
Dokunulmazlığın kişisel suçları kapsadığı, görevin sevk anında bittiği ve parti gruplarının bu konuda yasaklı olduğu görülür.
Bu unsurlar sorunun çeldiricilerini elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Cezai Sorumluluğun Sürekliliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'görevin sona erme anı' farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı cezai sorumlulukları ve Meclis soruşturması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanların görevi sona erer.

Cevap

Görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanların görevi sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, hakkında Meclis soruşturması açılan ve TBMM Genel Kurulu tarafından Yüce Divan’a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer. Bu durum yargılama sonucundan bağımsız olarak sevk kararı ile gerçekleşen hukuki bir sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması önerge aşamasını belirle.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301).
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca sürecin başlaması için salt çoğunluk imzası şarttır.
2
Soruşturma açılmasına karar verilme aşamasını belirle.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360).
Önerge verildikten sonra Meclis'in soruşturmayı başlatması için nitelikli çoğunluk gerekir.
3
Yüce Divan'a sevk aşamasını belirle.
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400).
En üst yargı organına sevk için en yüksek karar yeter sayısı olan üçte iki çoğunluk aranır.
4
Sevk kararının hukuki sonucunu analiz et.
Görevin kendiliğinden sona ermesi.
1982 Anayasası'na göre Yüce Divan'a sevk kararı alındığı an ilgili kişinin bakanlık veya yardımcılık sıfatı düşer.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde üç farklı kritik sayı vardır: 301,360301, 360 ve 400400.
2
Yüce Divan'a sevk kararı için gereken çoğunluk en yüksek olanıdır (2/32/3).
3
Anayasa, yargılama başlamadan önce sevk kararının kendisini görevden ayrılma sebebi saymıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 78Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasının tek adayla referandum (halkoylaması) şeklinde yapılması ve bu oylama sonucunda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda izlenecek hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

Cevap

Sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenilenmesi ve yeni başkan seçilene kadar mevcut başkanın görevini sürdürmesi gerekir.
1982 Anayasası'nın 102. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna tek aday katılırsa bu tur referandum şeklinde yapılır. Eğer aday geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde 50 + 1) alamazsa, sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Bu süreçte devlet yönetiminde zaafiyet oluşmaması için mevcut Cumhurbaşkanı, yeni seçilen kişi göreve başlayana kadar makamında kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoyu Analiz Et
İkinci turda tek aday kalması ve referandumun başarısız olması durumu.
Anayasa 102. maddedeki özel prosedürün belirlenmesi gerekir.
2
Hukuki Sonucu Belirle
Anayasa uyarınca 'Sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir' ibaresine ulaşılır.
Genel seçim yenileme (Art 116) ile seçim usulündeki başarısızlık (Art 102) farkını ayırt etmek.
3
Görev Süresini Değerlendir
Mevcut Cumhurbaşkanının görevi, yenisi seçilene kadar devam eder.
Devlette süreklilik ilkesi gereği makamın boşalmadığı, sadece seçimin sonuçlanmadığı tespiti.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve Referandum Sonuçları

İpuçları

1
Anayasa'nın 102. maddesindeki Cumhurbaşkanı seçimi usulünü hatırlayın.
2
Referandumda başarısızlık durumunda yasama organının (TBMM) durumdan etkilenip etkilenmediğini düşünün.
3
Seçim sonuçlanana kadar yürütme başının görevde kalıp kalmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumundaki vekalet ve seçim sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 79Soru →

19821982 Anayasası’na göre, yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan "yönetmelikler" ve bu işlemlerin hukuki çerçevesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

Cevap

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarındaki kanun ve kararnamelerin uygulanması için yönetmelik çıkarabileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, yönetmeliklerin Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve tüm kamu tüzel kişileri tarafından, kendi yetki alanlarındaki kanun ve kararnamelerin uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabileceğini belirtmektedir. Bu durum 19821982 Anayasası'nın 124124. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip makamları belirle.
Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri (Belediyeler, Üniversiteler, Köyler, TRT vb.).
Anayasa'nın 124124. maddesi bu yetkiyi geniş bir yelpazeye tanımıştır.
2
Yönetmeliğin hukuki dayanağını kontrol et.
Yönetmelikler hem kanunların hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) uygulanmasını sağlamak için çıkarılır.
20172017 değişikliği ile CBK'ların da yönetmelikle açıklanabileceği kabul edilmiştir.
3
Hukuki sınırları değerlendir.
Yönetmelikler dayandıkları üst norma (Kanun veya CBK) aykırı olamaz.
Normlar hiyerarşisi gereği alt norm üst norma uygun olmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kapsamı

İpuçları

1
Yönetmelik çıkarma yetkisinin sadece Ankara'daki merkezi kurumlarla sınırlı olup olmadığını düşünün.
2
Yönetmeliklerin normlar hiyerarşisindeki yerini ve hangi metinleri açıklamak için çıkarıldığını hatırlayın.
3
Anayasa madde 124124, yetkiyi Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişilerine vermiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi ile yönetmeliklerin yargısal denetimi arasındaki farkları (Danıştay vs. İdare Mahkemesi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 80Soru →

1982 Anayasası'nın "Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı" ile ilgili hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Cevap

Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
1982 Anayasası'nın 117. maddesinin birinci fıkrası, 'Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur' hükmünü amirdir. Bu ifade, egemenlik hakkı ile ordunun komutası arasındaki hukuki bağı doğrudan kurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının kaynağını belirleme
Başkomutanlık yetkisi doğrudan halkın iradesini temsil eden TBMM'nin manevi varlığına aittir.
Anayasa'nın 117. maddesi egemenliğin kaynağına atıfta bulunarak bu bağı kurar.
2
Temsil ve uygulama yetkisini ayırma
Temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır, ancak savaş halinde bu görevi fiilen Genelkurmay Başkanı yürütür.
Barış ve savaş dönemleri arasındaki yetki paylaşımını anlamak kilit noktadır.
3
Sorumluluk zincirini kontrol etme
Cumhurbaşkanı TBMM'ye karşı sorumlu iken, Genelkurmay Başkanı Millî Savunma Bakanı'na sorumludur.
Yürütme içindeki hiyerarşik yapının 2017 sonrası güncel halini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Madde 117: Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı

İpuçları

1
Başkomutanlık makamının kime ait olduğu ile bu makamı kimin temsil ettiği arasındaki farka odaklanın.
2
Genelkurmay Başkanı'nın savaşta kimin 'namına' hareket ettiğini hatırlayın.
3
Sorumluluk zincirinde yapılan 2017 güncellemelerini (Bakanlığa bağlanma) göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun yapısı ve üyelerini çalışarak yürütmenin güvenlik kanadını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tablo yöntemiyle; Temsil Eden (CB), Savaşta Kullanan (Genelkurmay Başkanı), TBMM'ye Karşı Sorumlu Olan (CB), Atayan (CB), Bağlı Olduğu Makam (MSB) şeklinde bir eşleştirme yaparak tüm şıkları eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 4 / 33Sonraki
Yürütme Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin