Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 141Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrıldığı ve bir yardımcısını vekil tayin ettiği bir süreçte, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle kesin olarak boşalması durumunda uygulanacak prosedürle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür; TBMM genel seçimine bir yıl veya daha az kalmışsa Cumhurbaşkanı seçimi, makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü Meclis genel seçimiyle birlikte yapılır.

Cevap

Vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür ve seçime bir yıl veya daha az kalmışsa Cumhurbaşkanı seçimi, makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü TBMM genel seçimiyle birlikte yapılır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder. Eğer genel seçime bir yıl veya daha az süre kalmışsa, Cumhurbaşkanı seçimi makamın boşaldığı günden sonraki altmışıncı günü takip eden ilk Pazar günü TBMM genel seçimiyle birlikte yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın boşalması durumunda vekilin kim olacağını belirle.
1982 Anayasası Madde 106 uyarınca vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer.
Yürütme organının sürekliliğini sağlamak amacıyla vekalet yetkisi hiyerarşik olarak yardımcıya verilmiştir.
2
Genel seçime kalan süreye göre seçim takvimini analiz et.
Eğer genel seçime 1 yıl veya daha az süre kalmışsa, seçimler Meclis seçimiyle birleştirilir.
Anayasa, seçimlerin eşgüdümlü yürütülmesi için '60. günü takip eden ilk Pazar' kuralını getirmiştir.
3
Seçilen kişinin görev süresini ve dönem sınırını değerlendir.
Kalan süreyi tamamlamak üzere seçilen Cumhurbaşkanı için bu süre bir dönem sayılmaz.
Makamın boşalması nedeniyle yapılan ara seçimin, normal beş yıllık dönemlerden hukuken ayrılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Seçim Zamanlaması

Daha Fazla Pratik

Seçime bir yıldan fazla süre kalması durumundaki 45 günlük süreci ve bu durumda seçilen kişinin görev süresinin 'dönemden sayılmaması' kuralını tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 142Soru →

Cumhurbaşkanının, belirli bir yardımcısını vekil tayin ederek resmî bir ziyaret için yurt dışına çıktığı bir süreçte; Cumhurbaşkanlığı makamının istifa veya ölüm gibi bir nedenle "boşalması" hâlinde, vekalet görevinin hukuki statüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vekalet görevi, daha önce yurt dışı için görevlendirilen yardımcıya bakılmaksızın, en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar yürütülür.

Cevap

Vekalet görevi, daha önce görevlendirilen kişiye bakılmaksızın en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından üstlenilir.
Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkış gibi geçici nedenlerle makamdan ayrılması durumunda, kendi belirlediği (görevlendirdiği) bir yardımcısı vekalet eder. Ancak makamın ölüm, istifa veya başka bir nedenle kesin olarak boşalması hâlinde, vekalet görevi otomatik olarak 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer. Bu durumda, daha önce geçici süre için yapılmış olan özel görevlendirme sona erer ve anayasal/yasal hiyerarşi (yaş kıdemi) devreye girer.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının 'geçici ayrılma' ve 'boşalma' durumlarını ayırt etme.
Yurt dışına çıkış 'geçici ayrılma', istifa veya ölüm ise 'boşalma' (infisahi) durumudur.
Anayasa bu iki durum için farklı vekalet usulleri öngörmüştür.
2
Geçici ayrılma durumundaki vekalet kuralını hatırlama.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı'nın bizzat görevlendirdiği (tayin ettiği) yardımcı vekil olur.
19821982 Anayasası madde 106106 uyarınca Cumhurbaşkanı istediği bir yardımcıyı vekil atayabilir.
3
Makamın boşalması durumundaki özel kuralı uygulama.
Makam boşaldığında birden fazla yardımcı varsa, vekalet görevi doğrudan 'en yaşlı' yardımcıya geçer.
11 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 17/A17/A maddesi bu durumu netleştirmiştir.
4
İki durumun çakışması halindeki hukuki sonucu belirleme.
Makamın boşalması, geçici görevlendirmeyi hükümsüz kılar ve anayasal 'en yaşlı yardımcı' kuralı devreye girer.
Makamın kesin boşalması, geçici bir idari görevlendirmeden daha üst düzey bir hukuki sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Hiyerarşisi
Soru 143Soru →

1982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı, üyeleri ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı, Milli Güvenlik Kurulu'nun asıl üyeleri arasında yer alır.

Cevap

Jandarma Genel Komutanı'nın Milli Güvenlik Kurulu üyesi olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu makam 2017 değişikliği ile üyelikten çıkarılmıştır.
Milli Güvenlik Kurulu'nun asıl üyeleri arasında Jandarma Genel Komutanı yer almaz. 2017 Anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri statüsündeki değişim ve İçişleri Bakanlığına tam bağlanması süreciyle paralel olarak MGK üyeliğine son verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
MGK üyelerinin güncel listesini hatırlayın.
Sivil üyeler: Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları. Askeri üyeler: Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Anayasal kurumların üye yapısındaki değişiklikleri tespit etmek gerekir.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin etkisini kontrol edin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın İçişleri Bakanlığına tam olarak bağlanmasıyla birlikte MGK üyeliğinin sona erdiği görülür.
Güncel mevzuat bilgisi, hatalı seçeneği bulmak için kritiktir.
3
Seçenekleri anayasal metinle karşılaştırarak yanlış olanı işaretleyin.
Jandarma Genel Komutanı'nın üye olarak sayıldığı seçenek anayasaya aykırıdır.
Soru kökünde 'yanlıştır' ifadesi arandığı için hatalı bilgi içeren seçenek doğru yanıttır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Üyeleri ve 2017 Anayasa Değişiklikleri

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu'nda 2017 yılında yapılan büyük anayasa değişikliklerini göz önünde bulundurun.
2
Kuvvet komutanları (Kara, Deniz, Hava) üyedir ancak İçişleri Bakanlığına bağlı kolluk birimlerinin başındaki isimleri tekrar kontrol edin.
3
Jandarma Genel Komutanı artık MGK üyesi değildir.

Daha Fazla Pratik

MGK Kararlarının hukuki niteliği (tavsiye kararı) ve bu kararların Cumhurbaşkanlığı tarafından nasıl değerlendirildiği konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 144Soru →

19821982 Anayasası'nda yapılan 20172017 değişikliği sonrasında, Cumhurbaşkanı adaylığı ve seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin, varsa partisiyle ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair kural 20172017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
Seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesi kuralı 20172017 Anayasa değişikliği ile kaldırılmıştır. Günümüzde 'Partili Cumhurbaşkanlığı' sistemi geçerli olduğu için kişi partisine üye kalabilir veya partisinin genel başkanı olabilir. Ancak milletvekilliği sıfatı, başkan seçildiği an sona ermeye devam etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin 101101. maddesindeki güncel hükümleri incelemek.
Adaylık usullerinin (parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen) doğruluğu teyit edildi.
Yürürlükteki hukuk kurallarının aday gösterme yetkilerini belirlemek.
2
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin meclis ve parti ile olan ilişkisini düzenleyen maddeyi kontrol etmek.
Milletvekilliğinin sona erdiği ancak parti ilişiğine dair kısıtlamanın kaldırıldığı görüldü.
20172017 öncesi ve sonrası 'tarafsızlık' ve 'partili cumhurbaşkanlığı' farkını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Adaylık Şartları

İpuçları

1
Bu soru 20172017 Anayasa değişikliklerinin getirdiği en belirgin siyasi değişimlerden birini sorgulamaktadır.
2
'Partili Cumhurbaşkanlığı' kavramının ne anlama geldiğini ve hangi kısıtlamaları kaldırdığını düşünün.
3
Eski sistemde Cumhurbaşkanı seçilenin partisiyle bağı koparken, yeni sistemde bu bağın korunabildiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve meclis tarafından soruşturulma usullerini inceleyerek yürütme organının denetimini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 145Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla işletilen Meclis soruşturması süreci ve bu sürecin Cumhurbaşkanının yetkilerine etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesine dair herhangi bir karar alamaz.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi kısıtlanır ve seçim kararı alamaz.
Anayasa'nın 105105. maddesinin 44. fıkrasında yer alan 'Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz' hükmü gereğince, soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi anayasal olarak engellenmiştir. Bu hüküm, yasama organının denetim gücünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge Aşaması
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Süreci başlatmak için gerekli asgari katılım şartıdır.
2
Soruşturma Açılması Kararı
Görüşmelerden sonra üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile gizli oylama yapılır.
Nitelikli çoğunluk sağlandığında soruşturma resmen açılır.
3
Yetki Kısıtlamasının İncelenmesi
Anayasa madde 105105 uyarınca, soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı artık seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
Soruşturma altındaki bir yürütme başının Meclis'i feshederek yargılamadan kaçmasını önlemek amaçlanır.
4
Komisyon ve Sevk
1515 kişilik komisyon raporunu sunar, üye tamsayısının üçte ikisi (400400) ile Yüce Divan'a sevk kararı alınır.
Yargılama aşamasına geçiş için en yüksek nitelikli çoğunluk şartı aranır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğunda Seçim Kararı Alma Yasağı

İpuçları

1
Meclis soruşturması aşamalarındaki sayısal çoğunluklara (301301, 360360, 400400) dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapan Anayasa Mahkemesinin karar sürelerini ve bu kararların kesinliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 146Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler ve Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) mevcut anayasal statüsü dikkate alındığında; Kurulun yapısı, gündeminin teşkili ve çalışma düzeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun asli üyesi olup gündemdeki maddelerin oylamasında oy kullanma ve doğrudan gündem maddesi önerme yetkisine sahiptir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin Kurulun asli üyesi olduğu ve oy kullanma/gündem önerme yetkisine sahip olduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun toplantılarına katılmasına rağmen anayasal olarak 'üye' statüsünde değildir ve bu nedenle oylamalarda oy kullanamaz. Ayrıca Anayasa'nın 118. maddesi uyarınca Kurul gündeminin belirlenmesinde sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı öneride bulunabilir; Genel Sekreterin bu süreçte anayasal bir öneri yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
MGK üyelerini sınıflandır
Üyeler sivil (Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları) ve askeri (Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları) olarak ayrılır.
Anayasal üyeler oy hakkına sahip olan makamlardır.
2
Genel Sekreterin statüsünü incele
MGK Genel Sekreteri toplantılara katılır ancak üye listesinde değildir ve oylamalarda yer almaz.
Sekretarya birimi yürütmeye bağlı idari bir yapıdır, karar organı değildir.
3
Gündem belirleme usulünü kontrol et
Gündem Cumhurbaşkanı tarafından; CB yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileriyle belirlenir.
Anayasa'nın 118. maddesi öneri sunacak makamları sınırlı (tahdidi) olarak saymıştır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Üye Yapısı ve Karar Alma Süreci
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 147Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen güncel hükümler uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk rejimi ile yasama dokunulmazlıkları arasındaki hukuki ilişki göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Meclis soruşturması açılabilir. Bu sürecin sonunda eğer TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili) ile Yüce Divan’a sevk kararı alınırsa, ilgili kişinin görevi o anda sona erer. Bu düzenlemede 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaz; sevk kararı tek başına görevi bitirici etkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (CB yardımcıları ve Bakanlar) cezai sorumluluk türlerini ayrıştırın.
Görevle ilgili suçlar ve görevle ilgili olmayan suçlar olmak üzere iki ayrı rejim mevcuttur.
Anayasa, bu iki suç kategorisi için farklı yargılama usulleri öngörmüştür.
2
Görevle ilgili suçlarda işletilen 'Meclis Soruşturması' sürecinin sonuçlarını inceleyin.
Meclis soruşturması sonucunda 2/3 çoğunlukla (400 MV) Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
Yüce Divan'a sevk, bakanlık veya yardımcılık sıfatının hukuki sonucunu belirler.
3
Anayasa m. 106/9 hükmü ile m. 105/5 hükmünü karşılaştırın.
Bakanlar için 'sevk' yeterliyken, Cumhurbaşkanı için 'seçilmeye engel suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaktadır.
Yürütmenin başı ile yardımcıları/bakanlar arasındaki hukuki statü farkını tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Görevin Sona Ermesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 148Soru →

Cumhurbaşkanı'nın 19821982 Anayasası'nda düzenlenen görev ve yetkileri; yasama, yürütme ve yargı organlarıyla olan ilişkilerine göre farklı başlıklar altında sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın doğrudan yürütme alanına ilişkin görevleri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Cevap

Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
Cumhurbaşkanı'nın yürütme alanındaki en belirgin görevlerinden biri, devletin dış dünyadaki temsilini ve uluslararası yükümlülüklerini içeren milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamaktır. Bu yetki, devletin icra fonksiyonunun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın görevlerini yasama, yürütme ve yargı olarak üç kategoriye ayırın.
Kanun yayımlama, veto ve seçim yenileme 'yasama'; antlaşma onaylama ve atamalar 'yürütme'; yüksek mahkeme üyelerini seçme 'yargı' grubundadır.
Soruda sadece yürütme alanına giren görev istenmektedir.
2
Milletlerarası antlaşmaların onay sürecindeki görev paylaşımını analiz edin.
TBMM onaylamayı uygun bulur (yasama işlemi), Cumhurbaşkanı ise onaylar ve yayımlar (yürütme işlemi).
İşlemin hangi aşamasının hangi organa ait olduğunu belirlemek doğru cevaba ulaştırır.
3
Diğer seçeneklerdeki görevlerin hangi organla ilgili olduğunu kontrol edin.
A, B, D ve E seçenekleri doğrudan TBMM'nin işleyişi veya kanun süreçleriyle ilgili olduğundan yasama kategorisindedir.
Hatalı seçenekleri eleyerek doğruluğu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkilerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın yasama organı (TBMM) üzerindeki etkileri ile devletin günlük idaresi ve dış ilişkileri arasındaki farkı düşünün.
2
Milletlerarası antlaşmalarda TBMM 'uygun bulma kanunu' çıkarırken, son imzayı kimin attığını hatırlayın.
3
Onaylama ve yayımlama, bir metni yürürlüğe koyma işlemidir ve bu durum icracı (yürütme) bir yetkidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın yargı alanına ilişkin görevlerini (örneğin Danıştay üyelerinin 1/4'ini seçmek) inceleyerek üçlü ayrımı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Görevleri gruplandırırken 'Kanun' kelimesi geçen ve TBMM'nin iç işleyişine yönelik olanları 'Yasama', devletin idari atamaları ve dış temsilini 'Yürütme', mahkemelere üye seçilmesini 'Yargı' olarak kodlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 149Soru →

1982 Anayasası'nın "Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı" başlığı altındaki 117. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bu makamların yetki, sorumluluk ve işleyişine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanının görev ve yetkileri, yürütme organının düzenleyici işlemi olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.

Cevap

Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlendiğini belirten ifade yanlıştır; Anayasa uyarınca bu düzenleme kanunla yapılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 117. maddesinin 4. fıkrası, Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinin 'kanunla' düzenleneceğini açıkça hükme bağlamıştır. 2017 anayasa değişiklikleri ve sonrasındaki idari düzenlemelerle Genelkurmay Başkanlığı Milli Savunma Bakanlığına bağlanmış olsa da, anayasadaki 'kanunla düzenleme' şartı geçerliliğini korumaktadır. Bu nedenle bu yetkilerin münhasıran Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlendiğini iddia etmek anayasal metne aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesinin 1. ve 2. fıkralarını analiz edin.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığında olduğu ve Cumhurbaşkanınca temsil edildiği, ayrıca Cumhurbaşkanının milli güvenlik konusunda TBMM'ye karşı sorumlu olduğu doğrulanır.
Anayasal temsil ve sorumluluk ilişkisini belirlemek için.
2
Savaş durumundaki komuta zincirini inceleyin.
Genelkurmay Başkanı'nın savaştaki Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına (adına) yürüttüğü görülür.
Fiili komuta yetkisinin hukuki dayanağını tespit etmek için.
3
Genelkurmay Başkanlığı'nın hukuki dayanağını ve normlar hiyerarşisindeki yerini kontrol edin.
Anayasa m. 117/4 açıkça 'Genelkurmay Başkanının görev ve yetkileri kanunla düzenlenir' hükmünü içermektedir.
Yetki ve görevlerin hangi hukuki metinle belirlenmesi gerektiğini saptamak için.
4
Hatalı ifadeyi tespit edin.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleme yapılabileceğini öngören seçeneğin anayasal hükme aykırı olduğu sonucuna varılır.
Kanunla düzenleme zorunluluğu olan bir alanın kararnameye devredilemeyeceğini göstermek için.

Anahtar Kavram

Anayasal Yasallık İlkesi ve Başkomutanlık Temsili

İpuçları

1
Anayasa'nın 117. maddesinde Genelkurmay Başkanı'nın yetkilerinin hangi hukuk normuyla belirlendiğine dikkat edin.
2
Yeni sistemde yürütme alanında CB kararnameleri yaygın olsa da, Anayasa'nın bazı maddeleri 'kanun' şartını hala korumaktadır.
3
Başkomutanlık temsilinin kime ait olduğu ile savaşta bu yetkiyi kimin kimin adına kullandığı arasındaki farkı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin yürütmenin düzenleyici işlemleri ile kanunlar arasındaki yetki paylaşımına dair kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 150Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 değişikliğiyle düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemleri rejimi ile yasama organının asliliği ve genelliği ilkeleri dikkate alındığında; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerin kanunlarla olan hukuki ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM'nin, daha önce Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmiş bir konuda kanun çıkarması durumunda, söz konusu kararnamenin o konuya ilişkin hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Cevap

TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin o konuya ilişkin hükümlerinin kendiliğinden hükümsüz hale gelmesi kuralı doğrudur.
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinin 1717. fıkrasına göre; 'TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz kalır.' ifadesi yer almaktadır. Bu hüküm gereği, kanun koyucu (TBMM) daha önce kararnamenin düzenlediği bir alana girdiğinde, kararnamenin o alandaki varlığı hukuki olarak sona erer. Bu, sadece çatışan hükmün uygulanmaması değil, kararnamenin geçerliliğinin yitirilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyici işlemlerin hiyerarşik konumunu belirleyin.
Kanun > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik
19821982 Anayasası'nda normlar arasındaki alt-üst ilişkisini saptamak.
2
Kanun ve CBK arasındaki çatışma kurallarını (Art. 104) analiz edin.
Çatışma durumunda kanun uygulanır; aynı konuda yeni kanun çıkarsa CBK hükümsüz kalır.
Anayasal çözüm mekanizmasını saptamak.
3
CBK yetkisinin kaynağını saptayın.
Asli (doğrudan Anayasa'dan gelen) yetki.
Yetki devri (KHK sistemi) ile yeni sistem arasındaki farkı ayırt etmek.
4
Yönetmeliklerin dayanak sınırlarını kontrol edin.
Hem kanun hem CBK yönetmeliğe dayanak olabilir.
Yürütmenin ikincil düzenleme kapasitesini doğrulamak.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Arasındaki Çatışma ve Hükümsüzlük Rejimi

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Üçlü Filtre' yöntemini kullanabilirsiniz: 1. Konu CBK alanında mı? (Münhasır kanun alanı değilse evet). 2. Kanun ile çatışıyor mu? (Evet ise kanun uygulanır). 3. Aynı konuda kanun çıkarıldı mı? (Evet ise CBK hükümsüzdür).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 151Soru →

Cumhurbaşkanının resmi bir ziyaret kapsamında yurt dışına çıktığı ve bu süre zarfında görevinden geçici olarak ayrıldığı bir durumda, 19821982 Anayasası uyarınca kendisine vekalet edecek ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Anayasa'nın 106106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma veya benzeri nedenlerle görevinden geçici olarak ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanı yardımcısı bu makama vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır. Bu düzenleme yürütme organının sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının makamından ayrılma nedenini tespit etme.
Yurt dışı ziyareti nedeniyle 'geçici' bir ayrılma söz konusudur.
Anayasa'da geçici ayrılma ve makamın boşalması halleri için farklı veya benzer prosedürler öngörülmüş olabilir.
2
19821982 Anayasası'nın yürütme ile ilgili güncel hükümlerini (Madde 106106) hatırlama.
Geçici ayrılma hallerinde vekalet görevinin Cumhurbaşkanı yardımcısına verildiği saptanır.
20172017 değişikliği ile vekalet yetkisi yasama organından alınarak yürütme içindeki bir makama devredilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Kullanımı
Tahmini Süre:45s
Soru 152Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların göreve başlamaları, hukuki statüleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile olan ilişkileri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerek görevlerine başlarlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevlerine başlayabilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) önünde andiçmek zorundadırlar.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi açıkça belirtmektedir ki; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçerek görevlerine başlarlar. Bu kural hem milletvekili olmayan hem de milletvekilliğinden istifa ederek göreve gelen tüm üyeler için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin göreve başlama usulünü inceleyin.
1982 Anayasası Madde 106'ya göre atanan kişilerin andiçmesi gerekir.
Anayasal statünün kazanılması ve göreve fiilen başlanması için yemin töreni zorunludur.
2
Yasama ve yürütme arasındaki üyelik ilişkisini değerlendirin.
Bakan olanın milletvekilliği düşer.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir kişi hem yasamada hem yürütmede yer alamaz.
3
Düzenleyici işlem yetkisini kontrol edin.
Bakanlık teşkilatı CBK ile kurulur.
Yürütmenin kendi iç yapısını düzenleme yetkisi kanun koyucudan alınarak Cumhurbaşkanına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yürütme Organı Üyelerinin Statüsü
Tahmini Süre:55s
Soru 153Soru →

1982 Anayasası'na göre, yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuk sistemindeki yeri ve kanunlarla ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve aynı konuda kanun ile kararname hükümleri farklıysa kanun hükümleri uygulanır.

Cevap

Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanun hükümleri kararname hükümlerine üstündür.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre; kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Eğer çıkarılmışsa veya mevcut bir kanunla çatışıyorsa, hiyerarşik olarak daha üstte yer alan ve milli iradeyi temsil eden kanun hükümleri esas alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki CBK sınırlarını analiz etme
Olağan dönem CBK'larının; temel haklar (sosyal ve ekonomik haklar hariç), münhasıran kanunla düzenlenen alanlar ve kanunda açıkça düzenlenen konularda çıkarılamayacağı tespit edilir.
CBK'ların anayasal sınırlarını belirlemek soruyu çözmek için ön koşuldur.
2
Kanun-CBK çatışma kuralını uygulama
Anayasa 104. madde gereği; kanun ile CBK farklı hükümler içeriyorsa kanunun uygulanacağı sonucuna varılır.
Normlar hiyerarşisinde kanunun CBK'dan üstün olduğunu teyit etmek gerekir.
3
TBMM'nin üstünlüğü yetkisini kontrol etme
TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK'nın hükümsüz kalacağı ilkesi hatırlanır.
Yasama organının yürütmenin düzenleme alanına her zaman müdahale edebileceğini doğrulamak içindir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Yasallık Sınırları ve Kanuna Tabi Olması

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde hangisinin (kanun mu yoksa CBK mı) daha üstte olduğunu düşünün.
2
Olağan dönem kararnameleri ile düzenlenemeyecek 'yasak alanlar'ı (hak türleri ve münhasıran kanun alanları) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) kararnameleri ile olağan dönem kararnameleri arasındaki 'hak düzenleme yetkisi' farkını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 154Soru →

1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği ile güncellenen hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık süreci ile ilgili;

Noİfade
I4040 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak.
IIEn az 100.000100.000 seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilmek.
IIICumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmesi.
IVSiyasi parti grupları tarafından aday gösterilebilmek.

Yukarıdaki ifadelerden hangileri yürürlükteki anayasal düzenlemelere göre doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve IV

Cevap

I, II ve IV numaralı öncüllerdeki bilgiler güncel anayasal metne uygundur; ancak Cumhurbaşkanı seçilen kişinin siyasi partisiyle ilişiğinin kesilmesi kuralı 2017 yılında anayasadan çıkarılmıştır.
Yürürlükteki 1982 Anayasası'na göre bir kimsenin Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması şarttır (I). Aday gösterme süreci ise; siyasi parti grupları (IV), son genel seçimde tek başına veya birlikte en az %5 oy alan siyasi partiler veya en az 100 bin seçmen (II) tarafından yürütülür. Bu bilgiler güncel anayasal gerçeklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğini değerlendir.
Doğru. Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca 40 yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak zorunludur.
Aday olabilmek için gereken kişisel nitelikleri belirlemek.
2
Adaylık usullerini kontrol et.
Doğru. Aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, en az %5 oy alan partilere ve en az 100 bin seçmene tanınmıştır.
Adayın kimler tarafından önerilebileceğine dair hukuki yolları teyit etmek.
3
Seçilen kişinin parti ile olan hukuki bağını incele.
Yanlış. 2017 Anayasa değişikliği ile 'partisi ile ilişiği kesilir' ibaresi kaldırılmış, böylece partili cumhurbaşkanlığına imkan tanınmıştır.
Hükümet sistemi değişikliğinin yürütme üzerindeki etkisini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçilme Koşulları

İpuçları

1
2017 değişikliği ile 'Partili Cumhurbaşkanlığı' modeline geçildiğini göz önünde bulundurarak öncülleri inceleyin.
2
Cumhurbaşkanı adaylığı için gerekli seçmen sayısı sabit bir değerdir; değişken bir oran değildir.
3
Seçilen kişinin sadece yasama organındaki (TBMM) üyeliği sona erer, yürütme görevine partili olarak devam edebilir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu ve görev süresinin başlangıcı konularını inceleyerek yürütme ünitesini tamamlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 155Soru →

1982 Anayasası’na göre, yürütme yetkisi ve görevinin tek başına sahibi olan Cumhurbaşkanı, devletin başı sıfatıyla yasama, yürütme ve yargı organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir. Bu kapsamda anayasada Cumhurbaşkanına yargı organıyla ilgili çeşitli seçim ve atama yetkileri tanınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yargı alanındaki görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na (HSK) aittir.
Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek görevi, 1982 Anayasası'na göre Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na (HSK) verilmiştir. Cumhurbaşkanının Yargıtay ile ilgili tek seçme yetkisi, Yargıtay üyeleri arasından gösterilen adaylar içerisinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcıvekilini atamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı organlarındaki üye seçim süreçlerini analiz edin.
Yüksek mahkemelerin (AYM, Yargıtay, Danıştay) ve HSK'nın üye yapısı farklı makamlarca belirlenir.
Cumhurbaşkanının yargısal yetkilerinin sınırlarını belirlemek için kurumlar arası görev dağılımını bilmek gerekir.
2
Danıştay ve Yargıtay üyelerinin seçim farkını karşılaştırın.
Danıştay üyelerinin %25'i Cumhurbaşkanı tarafından seçilirken, Yargıtay üyelerinin tamamı HSK tarafından seçilir.
Bu iki yüksek mahkeme arasındaki seçim usulü farkı, KPSS'de en sık sorulan çeldiricilerden biridir.
3
Cumhurbaşkanının Yargıtay üzerindeki spesifik yetkisini belirleyin.
Cumhurbaşkanı Yargıtay'a üye seçmez, sadece üyeler arasından Başsavcı ve vekilini atar.
Yargıtay üyeliği ile Başsavcılık makamı arasındaki atama yetkisi farkını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yargı Organlarına Üye Seçimi ve Cumhurbaşkanının Yetki Sınırı

İpuçları

1
Yüksek mahkeme üyelerinin seçiminde Cumhurbaşkanı ile HSK'nın yetkilerini karıştırmamaya dikkat edin.
2
Adli yargının en üst mercii olan Yargıtay ile idari yargının en üst mercii olan Danıştay'ın üye seçim usulleri birbirinden farklıdır.
3
Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin bir kısmını seçerken Yargıtay üyelerinin hiçbirini seçmez; sadece başsavcı ataması yapar.

Daha Fazla Pratik

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üye seçim sayılarını (Cumhurbaşkanı vs TBMM) tekrar gözden geçirmeniz konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 156Soru →

19821982 Anayasası’na göre yürütmenin düzenleyici işlemlerinden olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmelikler arasındaki hiyerarşik ilişki ve yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve bir konuda kanun ile CBK çelişirse kanun hükümleri esas alınır.

Cevap

Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağı ve çelişki durumunda kanun hükümlerinin uygulanacağı ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, normlar hiyerarşisi ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile getirilen açık kuralı yansıtmaktadır. Buna göre; bir konuda kanun varsa CBK o alana giremez, eğer girmişse ve hükümler çelişiyorsa kanun uygulanır. Ayrıca TBMM'nin sonradan kanun çıkarması CBK'yı hükümsüz kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104104. maddesinde yer alan CBK çıkarma sınırlarını incelemek
CBK'ların temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar alanında (olağan dönemde) çıkarılamayacağı belirlenir.
Yürütmenin yasama alanına müdahalesini anayasal sınırlarla kontrol altında tutmak.
2
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi analiz etmek
Kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamayacağı ve çatışma durumunda kanunun üstün olduğu tespit edilir.
Normlar hiyerarşisi ilkesi gereği yasama organının yaptığı düzenlemenin yürütme düzenlemesine üstünlüğünü sağlamak.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Hiyerarşisi
Soru 157Soru →

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yasama organı ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunları yayımlamak

Cevap

Kanunları yayımlamak
Kanunların Resmî Gazete'de yayımlanması, TBMM tarafından kabul edilen bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi için zorunlu bir aşamadır. Bu yetki, kanun yapım süreciyle (yasama) doğrudan ilgili olduğu için Cumhurbaşkanının yasama görevleri arasında sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının görev alanlarını tasnif etme
Cumhurbaşkanının görevleri yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç grupta toplanır.
Soruda sadece yasama organıyla ilgili olan yetkiyi bulmak gerekmektedir.
2
Yasama ile ilgili görevleri listeleme
Gerektiğinde TBMM'yi toplantıya çağırmak, kanunları yayımlamak, kanunları veto etmek, anayasa değişikliklerini halkoyuna sunmak, iptal davası açmak vb.
Doğru seçeneği bu listedeki yetkiler arasından belirlemek gerekir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Kanunları yayımlamak ifadesi yasama görevleri listesinde yer alırken diğer seçenekler yürütme veya yargı alanına girmektedir.
Her bir seçeneğin hangi anayasal erk ile ilgili olduğunu belirlemek hatayı önler.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama Görevleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının görevleri yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç ana başlık altında toplanır.
2
Yasama ile ilgili görevler genellikle TBMM'nin işleyişi ve kanunların yasalaşma süreciyle ilgilidir.
3
Hangi seçenek TBMM tarafından kabul edilen metinlerin hukuk aleminde geçerlilik kazanmasıyla ilgilidir?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı organlarına üye seçme yetkilerini bir tablo yaparak çalışmak, atamaların hangisinin yargı hangisinin yürütme olduğunu anlamanıza yardımcı olur.

Alternatif Yöntem

Görevleri ayırırken şu soruyu sorabilirsiniz: 'Yapılan işlem bir atama mı (Yürütme/Yargı), mahkemeyle mi ilgili (Yargı) yoksa doğrudan kanun/Meclis süreciyle mi ilgili (Yasama)?'
Tahmini Süre:45s
Soru 158Soru →

1982 Anayasası’nın 20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile düzenlenen hükümleri ve ilgili mevzuat uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda uygulanacak hukuki süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Makamın boşaldığı tarihten itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında 4545 gün içinde seçim yapılması ve yenisi seçilene kadar en yaşlı yardımcının tüm yetkilerle vekalet etmesi anayasal ve yasal kuraldır.
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca 4545 gün içinde yeni seçim yapılması emredilmiştir. Bu süre zarfında yürütme yetkisinin aksamaması adına, makama Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve asilin tüm yetkilerini kullanır. Birden fazla yardımcı bulunması halinde ise ilgili mevzuat uyarınca en yaşlı olan yardımcının bu görevi üstlenmesi kararlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalma durumunu tanımla.
Ölüm, istifa veya seçilmeye engel bir durumun ortaya çıkması 'boşalma' olarak adlandırılır.
Geçici ayrılma (yurt dışı, hastalık) ile kesin boşalma kuralları farklıdır.
2
Seçim takvimini kontrol et.
Anayasa'nın 106. maddesine göre makamın boşalmasından itibaren 4545 gün içinde seçimlerin yapılması gerekir.
Yürütme organının sürekliliği için anayasal bir süre sınırı belirlenmiştir.
3
Vekalet makamını belirle.
Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder; birden fazla yardımcı varsa 1 sayılı CBK uyarınca 'en yaşlı' olanı bu görevi yürütür.
Eski sistemdeki TBMM Başkanı vekaleti uygulaması 2017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
4
Vekilin yetki sınırlarını analiz et.
Vekalet eden kişi, Cumhurbaşkanına ait tüm anayasal yetkileri (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanır.
Vekalet kurumu, makamın yetkisiz kalmamasını amaçlar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Rejimi

İpuçları

1
Makamın boşalması ile geçici ayrılma durumlarındaki vekalet kurallarının farklı olduğunu hatırlayın.
2
2017 değişikliği öncesindeki 'TBMM Başkanı vekalet eder' kuralının artık uygulanmadığını göz önünde bulundurun.
3
Anayasa'da seçim süresi için 4545 gün sınırının konulduğunu ve vekalet eden kişinin tam yetkili olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda seçimlerin yenilenmesi ile TBMM seçimlerinin birleştirilip birleştirilmeyeceği konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 159Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemelere göre, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi; siyasi parti gruplarına, tek başına veya birlikte %5\%5 oy alan partilere ve 100.000100.000 seçmene aittir.
Anayasa'nın güncel metnine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son genel seçimlerde tek başına veya birlikte en az %5\%5 oy almış partiler ya da en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilmektedir. Bu üçlü yapı adaylık sürecinin temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini değerlendir.
Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100.000100.000 seçmen imzasının adaylık için yeterli olduğu görülür.
Anayasa Madde 101'deki adaylık yollarını doğrulamak için.
2
Seçim turu ve ikame kurallarını incele.
İlk turda salt çoğunluk (%50+1\%50 + 1) gerekir, sağlanamazsa 2. turda en çok oy alan iki aday yarışır.
İkinci tura kalan bir aday çekilirse 3. sıradaki adayın katıldığını (ikame) teyit etmek için.
3
2017 sonrası hukuki statü değişikliklerini kontrol et.
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir (Partili Cumhurbaşkanlığı).
Güncel anayasal düzenlemelerdeki istisnaları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçim Usulü (2017 Değişiklikleri Dahil)

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda kendi adaylık hakkının nasıl etkilendiğini inceleyiniz (Anayasa Madde 116).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 160Soru →

19821982 Anayasası'na göre yürütmenin düzenleyici işlemlerinden biri olan "Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri" (CBK) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir.

Cevap

Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevlerin olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebileceği ifadesi yanlıştır.
Doğru seçenek olan 'Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler düzenlenebilir' ifadesi yanlıştır; çünkü 19821982 Anayasası'nın 104104. maddesine göre olağan dönem CBK'ları ile sadece sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları) düzenlenebilir. Diğer hak kategorileri ancak kanunla düzenlenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetki alanını belirlemek.
Olağan dönemde CBK ile yalnızca Anayasa'nın ikinci kısmının üçüncü bölümünde yer alan 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' düzenlenebilir.
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesi, CBK'ların hangi konularda çıkarılamayacağını negatif bir liste ile sınırlandırmıştır.
2
Seçeneklerdeki hak kategorilerini Anayasal yasaklarla karşılaştırmak.
Temel haklar (birinci bölüm), kişi hakları (ikinci bölüm) ve siyasi hakların (dördüncü bölüm) CBK ile düzenlenmesi yasaktır.
Bu haklar sadece yasama organı tarafından 'kanun' yoluyla düzenlenebilir, yürütme bu alana müdahale edemez.
3
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi kontrol etmek.
Kanun ile CBK çelişirse kanun uygulanır ve TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.
Yasal düzenlemeler yürütme düzenlemelerinden üstündür (Yasama üstünlüğü ilkesi).

Anahtar Kavram

Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları

İpuçları

1
Anayasa'nın 104104. maddesinde CBK'ların konu bakımından sınırları belirlenmiştir.
2
Olağan dönemde CBK ile düzenlenemeyecek hakları (negatif statü ve aktif statü hakları) hatırlayın.
3
CBK ile sadece sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilir; temel, kişisel ve siyasi haklar yasaktır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetiminin kim tarafından yapıldığını ve OHAL kararnamelerinden farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 8 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 8 | Examkin