Türkiye'de iklim değişikliği ve çevre kirliliği ile mücadele politikalarının daha etkin yürütülmesi amacıyla yürütme organı tarafından yeni hukuki adımlar atılmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda çıkarılan bir olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde;
I. İlgili bakanlığın merkez teşkilatında "İklim Değişikliği Genel Müdürlüğü" adıyla yeni bir hizmet biriminin kurulması,
II. Geri dönüşüm kurallarına uymayan işletmelere uygulanacak yeni bir idari para cezasının ihdas edilmesi,
III. İklim koruma projelerine yatırım yapan şirketlere uygulanacak yeni bir kurumlar vergisi muafiyetinin getirilmesi
düzenlemelerine yer verilmiştir.
1982 Anayasası'na göre, bu olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin içerik bakımından anayasaya uygunluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Genel müdürlük kurulmasına ilişkin düzenleme yürütme yetkisine dâhil olduğu için anayasaya uygunken; idari para cezası ve vergi muafiyeti getirilmesi sırasıyla kişi hakları ile siyasi haklar alanına girdiğinden olağan kararnameyle düzenlenemez.Cevap
- BÇevre hakkı anayasada sosyal ve ekonomik haklar bölümünde yer aldığı için, çevrenin korunması amacıyla çıkarılan bu kararnamedeki teşkilat, yaptırım ve vergi düzenlemelerinin tamamı olağan kararnamenin konu alanı içinde kalmaktadır.
- CKamu idaresinin teşkilatlanması münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir yetki olduğundan genel müdürlük kurulması anayasaya aykırıdır; ancak yaptırım ve muafiyet konuları yürütmenin genel düzenleme yetkisi kapsamında geçerlidir.
- DDüzenlenen bu üç konu hakkında TBMM tarafından daha önce yürürlüğe konulmuş herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığı takdirde, yürütme organının ilk elden düzenleme yetkisine dayanılarak kararnamedeki tüm hükümler geçerli kabul edilir.
- EOlağanüstü hal ilan edilmemiş olsa bile, kararname hükümleri çevrenin korunması gibi üstün bir kamu yararı ve aciliyet barındırdığından, temel hakları sınırlandırmasına rağmen istisnai olarak anayasaya uygun kabul edilir.