Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanlığı Kararnameleri

1982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkardığı olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki rejimi ve kanunlar karşısındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri CBK ile düzenlenebilir.
  2. B
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda, boşluk bulunması halinde CBK çıkarılması mümkündür.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, daha önce çıkarılmış olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.Cevap
  4. D
    Bir konuda hem kanun hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamesi bulunması ve hükümlerin çatışması halinde, yürürlük tarihi daha yeni olan norm uygulanır.
  5. E
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yargısal denetime tabi değildir ve bunlar aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümsüz hale geleceği ifadesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. Bu kural, yasamanın yürütme üzerindeki önceliğini ve normlar hiyerarşisindeki üstünlüğünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nın konu bakımından sınırlarını belirle.
Olağan dönem CBK'ları sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir; temel hak ve hürriyetlerin diğer kısımlarına giremez.
Anayasa m. 104/17 uyarınca yürütme yetkisine ilişkin sınırlı bir yetki söz konusudur.
2
Kanun ile CBK arasındaki normlar hiyerarşisi ilişkisini değerlendir.
Kanunlar CBK'lardan üstündür; çatışma halinde kanun uygulanır ve yasama organı (TBMM) müdahale ederse CBK etkisini kaybeder.
Yasama yetkisinin asilliği ve genelliği ilkesi gereği, TBMM aynı alanı kanunla düzenleyerek idari düzenlemeyi hükümsüz bırakabilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanun Karşısındaki Statüsü
Bu soruyu puanla