Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığı Kararnameleri

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) rejimiyle ilgili olarak; olağan dönem CBK'ları ile olağanüstü hal (OHAL) CBK'larının konu, hiyerarşi ve yargısal denetim özellikleri bakımından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Olağan dönem CBK'ları Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda da çıkarılabilirken, OHAL CBK'ları sadece kanunla düzenlenen alanlarda çıkarılabilir.
  2. B
    Olağan dönem CBK'ları yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisi onayına sunulmak zorundayken; OHAL CBK'ları Meclis onayına tabi olmaksızın kalıcı hukuk normu haline gelirler.
  3. Olağan dönem CBK'ları ile kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemezken; OHAL CBK'ları, çekirdek haklar saklı kalmak ve ölçülülük ilkesine uymak kaydıyla bu hakları da düzenleyebilir.Cevap
  4. D
    Olağan dönem CBK'ları üzerinde sadece şekil bakımından Anayasa Mahkemesi denetimi mevcutken; OHAL CBK'ları hem şekil hem esas yönünden Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
  5. E
    Bir konuda kanun ile olağan dönem CBK'sı arasında farklı hükümler bulunması halinde, 'sonraki düzenleme öncekini ilga eder' ilkesi gereğince tarihi daha yeni olan düzenleme uygulanır.

Cevap

Olağan dönem CBK'ları ile kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemezken; OHAL CBK'ları, çekirdek haklar saklı kalmak ve ölçülülük ilkesine uymak kaydıyla bu hakları da düzenleyebilir.
Anayasa'nın 104. maddesine göre olağan CBK'lar temel hakların negatif ve aktif statü gruplarını (kişi ve siyasi haklar) düzenleyemez. Ancak 119. maddeye dayanan OHAL CBK'ları, 15. maddedeki çekirdek haklara dokunmamak kaydıyla bu alanlarda düzenleme yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem CBK'larının konu sınırlarını analiz et.
Anayasa m. 104 uyarınca; kişi hakları (1. bölüm), ödevleri (2. bölüm) ve siyasi haklar (4. bölüm) düzenlenemez. Sadece sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilir.
Yürütmenin asli düzenleme yetkisinin sınırlarını belirlemek için.
2
OHAL CBK'larının konu kapsamını belirle.
Anayasa m. 119 ve m. 15 çerçevesinde, OHAL'in gerekli kıldığı konularda m. 104'teki konu sınırlamalarına tabi olmaksızın düzenleme yapılabilir.
Olağanüstü yönetim usullerinin hukuk devleti sınırlarını anlamak için.
3
Normlar hiyerarşisindeki yerini kontrol et.
Kanun ile CBK çatışırsa kanun uygulanır; kanunla düzenlenen alanda CBK çıkarılamaz.
Yasamanın yürütme üzerindeki üstünlüğünü doğrulamak için.
4
Yargısal denetim farkını ayırt et.
Olağan CBK'lar AYM denetimine tabidir; OHAL CBK'ları için AYM'de iptal davası açılamaz.
Yargısal koruma mekanizmalarını tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları ve OHAL Rejimiyle Farkı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin 'münhasır yetki' alanı olan bakanlıkların kurulması ve teşkilat yapısı konusundaki özel yetkileri inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Bu konudan daha fazla soru