Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukukî rejimi, konu bakımından sınırlandırılması ve anayasal denetim usulleri dikkate alındığında, yürürlükteki 19821982 Anayasası hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Olağan dönem CBK'ları ile mülkiyet hakkı ve çalışma hürriyeti gibi haklar, mülkiyetin ve çalışma hayatının ekonomik niteliği sebebiyle Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde düzenlendiğinden bu kararnamelerle doğrudan sınırlandırılabilir.
  2. B
    Olağan dönem CBK'sı ile düzenlenen bir konuda sonradan kanun çıkarılması durumunda, 'yürütmenin düzenleme yetkisinin asliliği' ilkesi gereği kararname hükümleri öncelikle uygulanmaya devam eder; ancak kanunun açıkça kararnamenin ilgili maddesini mülga etmesiyle kararname hükümsüz kalır.
  3. Olağanüstü hal döneminde çıkarılan CBK’lar, Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulur ve Meclis tarafından 33 ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.Cevap
  4. D
    Olağan dönem CBK'larının anayasaya aykırılığı iddiasıyla sadece iptal davası (soyut norm denetimi) açılabilir; mahkemelerin itiraz yoluyla (somut norm denetimi) bu kararnameleri Anayasa Mahkemesi'ne taşıma yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Olağanüstü hal CBK'ları ile temel hakların tamamı, ölçülülük ilkesine uyulmak kaydıyla durdurulabilir ve bu kararnameler aleyhine, yayımlandıkları tarihten itibaren 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Cevap

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan CBK’ların yayımlandıkları gün TBMM onayına sunulması ve üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmaması durumunda kendiliğinden yürürlükten kalkacağı yönündeki ifade doğrudur.
Yürürlükteki anayasal düzende (119119. madde), OHAL CBK'ları yayımlandığı gün TBMM'ye sunulmalıdır ve Meclis bu kararnameleri 33 ay içinde görüşüp karara bağlamazsa, kararnameler hukuk aleminden kendiliğinden silinir. Bu kural, yürütmenin olağanüstü yetkilerini süresiz kullanmasını engellemek için getirilmiş kritik bir yasama denetimi mekanizmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem CBK'larının konu sınırlarını analiz et.
Olağan dönem CBK'ları; kişi hakları, siyasi haklar ve münhasıran kanunla düzenlenen alanlara giremez.
Anayasa'nın 104104. maddesi yürütmeye sadece sosyal ve ekonomik haklar ve münhasır yürütme alanında düzenleme yetkisi verir.
2
CBK ve Kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi değerlendir.
Kanun ile CBK çatışırsa kanun uygulanır; TBMM kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.
Anayasal hiyerarşide kanun, olağan dönem CBK'sının üstünde yer alır.
3
OHAL CBK'larının denetim ve onay sürecini incele.
OHAL CBK'ları için AYM yolu kapalıdır ancak TBMM onayı için 33 aylık kesin bir süre öngörülmüştür.
20172017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin olağanüstü yetkileri üzerinde yasama denetimini güçlendirmek hedeflenmiştir (119119. madde).

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hiyerarşik Konumu ve Onay Süreçleri
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Bu konudan daha fazla soru