İdari İşlemler ve Sözleşmeler
85 soru
İdare hukukunda idari işlemlerin 'yetki' unsuru bakımından sakatlığı, işlemin hukuk alemindeki varlığını ve geçerliliğini doğrudan etkilemektedir. Bazı yetki sakatlıkları işlemin 'yokluk' yaptırımıyla malul olmasına neden olurken, bazıları ise 'iptal edilebilir' nitelikte hukuka aykırılık teşkil eder.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisinde tesis edilen işlemin 'yokluk' yaptırımına tabi olduğu söylenemez?
Bir belediye encümeninin, ruhsatsız olduğu tespit edilen bir yapının yıkılmasına karar vermesi durumunda, yapının ruhsatsız olması durumu idari işlemin hangi unsurunu teşkil eder?
sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca gerekli eğitim ve sınav şartlarını tamamlamış olan bir kişinin, ilgili bakanlık tarafından bir kadroya öğretmen olarak atanması işleminde; idarenin açıkladığı irade ile hukuk aleminde meydana gelen "ilgilinin memuriyet statüsüne alınması" şeklindeki hukuki sonuç, idari işlemin hangi unsurunu oluşturur?
Valilik makamı tarafından, kamu düzenini bozacağı yönündeki somut veriler ve istihbari raporlar ışığında belirli bir bölgede yapılacak açık hava toplantısının yasaklanmasına karar verilmiştir. Bu idari işlemde "toplantının yasaklanması" ifadesiyle somutlaşan ve işlemin doğurduğu doğrudan hukuki sonuç, idari işlemin unsurlarından hangisini ifade etmektedir?
İdare hukukunda idari işlemlerin kurucu unsurlarından biri olan 'şekil ve usul' unsuru ile bu unsurun sakatlığına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?
Hakkında kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla belediye başkanlığı sıfatı sona eren bir kişinin, bu kararın kendisine tebliğinden sonraki bir tarihte belediye adına bir taşınmazın satışına ilişkin kararı imzalaması durumunda söz konusu işlem idari işlemin yetki unsuru bakımından hangi sakatlık türü ile maluldür ve bu işlemin hukuki sonucu nedir?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin hiyerarşik yapı içerisinde daha hızlı yürütülmesini sağlayan "yetki devri" ve "imza yetkisi" kurumları farklı hukuki rejimlere tabidir. Bir bakanın, kendisine ait bazı konularda karar alma sürecini hızlandırmak amacıyla bir genel müdüre imza yetkisi vermesinin ardından ilgili bakanın görevinden istifa etmesi durumunda; istifa tarihinden sonra ancak yeni bakan göreve başlamadan önce söz konusu genel müdür tarafından bu yetkiye dayanılarak tesis edilen bir idari işlem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir belediye encümeni, usulüne uygun şekilde ruhsatlandırılmış bir düğün salonunun işletme ruhsatını "çevredeki gürültü seviyesinin yasal sınırları aştığı" gerekçesiyle iptal etmiştir. Ancak yapılan bilirkişi incelemesinde gürültü seviyesinin yasal sınırlar içinde olduğu, işlemin asıl hedefinin ise belediyenin kendi iştiraki olan bir şirkete rakipsiz bir pazar alanı yaratmak olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgilere göre, söz konusu idari işlemde hukuka aykırılık teşkil eden unsurlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca, belediye meclisinin münhasır görev ve yetkileri arasında sayılan 'belediyenin bütçesini görüşmek ve kabul etmek' işleminin, belediye meclisi tarafından bir karar alınmaksızın doğrudan belediye başkanı tarafından bir idari işlemle tesis edilmesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile nitelendirilir?
Bir üniversite rektörlüğü, eğitim kalitesini artırmak ve akademik standartları yükseltmek amacıyla, ders geçme yönetmeliğinde bir değişiklik yaparak ders geçme baraj notunu 'den 'a çıkarmıştır.
Bu idari işlemde 'başarı notunun olarak belirlenmesi' ve 'eğitim kalitesinin artırılması' hususları sırasıyla idari işlemin hangi unsurlarına karşılık gelmektedir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında yürütülen bir disiplin soruşturmasında, ilgiliye savunma yapması için tanınan kanuni asgari sürenin, idarece 'hizmetin aksamaması ve delillerin tamlığı' mülahazasıyla daraltılarak işlemin tesis edilmesi halinde; bu usuli eksikliğin işlemin sıhhatine etkisi ve idari işlemin unsurları açısından tasnifi hususunda aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetlidir?
Bir belediye encümeni, ruhsatına ve imar mevzuatına tamamen uygun olarak inşa edilmiş bir binanın 'kentin siluetini bozduğu ve estetik açıdan çevreyle uyumsuz olduğu' gerekçesiyle yıkımına karar vermiştir. Oysa ilgili kanun, yıkım yaptırımının yalnızca ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için uygulanabileceğini emretmektedir. Yapılan inceleme sonucunda, belediye başkanının bu kararı alırken asıl amacının, söz konusu binanın yıkılmasıyla arkada kalan ve kendisine ait olan bir arsanın önünü açarak değerini artırmak olduğu saptanmıştır.
İdari işlemin unsurları ve hukukilik denetimi ilkeleri göz önüne alındığında, bu olaydaki yıkım kararı hangi unsurlar yönünden hukuka aykırıdır?
İdare hukukunda, hukuk düzeninde genel, soyut ve objektif kurallar koymak yerine; belirli bir kişi veya somut bir durum hakkında tesis edilen, muhatabı önceden belli olan işlemlere bireysel (subjektif) idari işlem denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir bireysel idari işlem örneğidir?
İçişleri Bakanlığı, hakkında bir yolsuzluk iddiasıyla soruşturma yürütülen bir büyükşehir belediye başkanının, Anayasa ve ilgili kanun hükümleri uyarınca 'geçici olarak görevden uzaklaştırılması' yerine, doğrudan 'belediye başkanlığı sıfatının nihai olarak sona erdirilmesine' karar vermiştir. Oysa Türk hukuk sisteminde seçilmiş bir belediye başkanının görevine kesin olarak son verme yetkisi münhasıran Danıştay (yargı mercii) tarafından kullanılabilen bir yetkidir.
Buna göre, İçişleri Bakanlığı tarafından tesis edilen bu işlemin yetki unsuru bakımından malul olduğu sakatlık türü ve bu sakatlığın hukuki müeyyidesi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir belediye başkanının, mevzuatta aranan liyakat ve hizmet gereklerini dikkate almaksızın, sadece akrabalık ilişkisini gözeterek bir yakınını belediyede üst düzey bir kadroya ataması durumunda; bu atama işlemi idari işlemin unsurlarından hangisi yönünden öncelikle sakattır?
Bir disiplin amiri tarafından, mazeretsiz olarak mesaisine geç kalan bir memura 'uyarma cezası' verilmiştir. Bu işlemde memura uygulanan 'uyarma cezası', idari işlemin hangi unsurunu teşkil eder?
İdare tarafından bir işlem tesis edilmeden önce kanun gereği başka bir makamın veya kurulun görüşünün alınması zorunluluğu, idari işlemin temel unsurlarından hangisi kapsamında değerlendirilir?
Bir mülki idare amirinin, görev yaptığı ilçe sınırları içerisinde yaşayan vatandaş arasında çıkan alacak-verecek uyuşmazlığında hakemlik yapmanın ötesine geçerek uyuşmazlığı esastan karara bağlaması ve taraflardan birinin diğerine TL tazminat ödemesine hükmetmesi durumunda; söz konusu işlem 'yetki' unsuru bakımından hangi sakatlık türü ile maluldür ve bu işlemin hukuki sonucu nedir?
İdari işlemin 'konu' unsuru, işlemin hukuk aleminde meydana getirdiği değişikliktir. İdarenin takdir yetkisini kullanarak belirlediği bu hukuki sonucun, işlemin dayandığı 'sebep' unsuru ile hakkaniyetli bir dengede olması ( ilkesi) gerekir. Aksi halde işlem, konu unsuru yönünden hukuka aykırı hale gelir.
Buna göre; bir ecza deposunun, teknik personelin yıllık periyodik sağlık kontrolü raporunu gün gecikmeli olarak sisteme yüklemesi (sebep) üzerine, ilgili bakanlık tarafından deposunun 'faaliyet izin belgesinin süresiz iptal edilmesine' (konu) karar verilmesi durumunda; bu işlem öncelikle hangi unsuru yönünden sakatlık barındırmaktadır?
İdare hukukunda, aynı kamu tüzel kişiliği (idari teşkilat) içerisinde yer alan bir idari makamın, kanunla açıkça başka bir idari makama bırakılmış olan bir konuda işlem tesis etmesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?