Kamu Görevlileri

152 soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde düzenlenen "Genel Şartlar" ve memuriyete giriş engelleri dikkate alındığında, aşağıdaki adaylardan hangisinin devlet memurluğuna atanması hukuken mümkün değildir?

Taksirli bir suçtan dolayı

2

yıl hapis cezasına çarptırılmış ve cezası infaz edilmiş olan aday

Kasten işlediği bir suçtan dolayı

10

ay hapis cezası alan ve cezası ertelenen aday

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen, devam eden lisans eğitimi nedeniyle askerliği ertelenmiş olan aday

Rüşvet suçundan mahkûmiyet alan ancak bu mahkûmiyeti genel af kanunu ile tüm sonuçlarıyla ortadan kalkan aday

Hakkında yapılan güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanan ancak geçmişte bir özel sektör işinden disiplinsizlik nedeniyle çıkarılan aday

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rüşvet suçundan mahkûmiyet alan ancak bu mahkûmiyeti genel af kanunu ile tüm sonuçlarıyla ortadan kalkan aday

Cevap

Rüşvet suçundan mahkûmiyet alan ancak bu mahkûmiyeti genel af kanunu ile tüm sonuçlarıyla ortadan kalkan aday devlet memuru olamaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 maddesine göre; rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi katalog suçlar söz konusu olduğunda, ilgili kişi affa uğramış olsa bile devlet memuru olamaz. Bu durum memuriyete girişteki mutlak engellerden biridir.

Adım Adım Çözüm

657 sayılı DMK Madde 48/A-5'teki mahkûmiyet şartını analiz et.

Kanun; kasten işlenen suçlarda

1

yıl ve üzeri hapis cezasını engel sayarken, belirli suçlarda (katalog suçlar) süre sınırı gözetmeksizin engeli mutlak tutar.

Memuriyet liyakat ve güven esasına dayalıdır.

Katalog suçlar ve af ilişkisini değerlendir.

Rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi suçlar affa uğramış olsa bile memuriyete engeldir.

Bu suçlar yüz kızartıcı kabul edildiği için kamu hizmetine alınmalarında mutlak yasak öngörülmüştür.

Diğer adayların durumlarını ele.

Taksirli suçların süresi fark etmez; kasten suçlarda sınır

1

yıldır; askerlikte erteleme yeterlidir.

Kanun metnindeki istisnai durumlar memuriyete girişi engellemez.

Anahtar Kavram

Memuriyete Girişte Katalog Suçlar ve Affın Etkisi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 122Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde düzenlenen devlet memurluğuna girişte aranan genel şartlar ve memuriyete engel haller dikkate alındığında, adayların hukuki durumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olmak, hapis cezasının süresi ne olursa olsun devlet memurluğuna girişe kural olarak engel teşkil etmez.

Askerlik çağına gelmiş adayların memuriyete atanabilmeleri için fiilen askerlik hizmetini tamamlamış olmaları zorunludur; erteleme (tecil) durumu atamaya engeldir.

Kasten işlenen bir suçtan dolayı altı ay hapis cezası alan bir kişi, bu mahkûmiyeti adli sicil kaydında göründüğü sürece hiçbir şekilde memur olamaz.

Zimmet, irtikâp veya rüşvet gibi suçlardan mahkûm olanlar, ilgili suçtan dolayı genel af kapsamına alınmış olsalar dahi memuriyet ehliyetini ancak memnu hakların iadesi ile kazanırlar.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olma şartı, sadece emniyet veya milli savunma gibi kritik birimlere atanacaklar için aranan bir özel şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olmak, hapis cezasının süresi ne olursa olsun devlet memurluğuna girişe kural olarak engel teşkil etmez.

Cevap

Taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olmak, hapis cezasının süresi ne olursa olsun devlet memurluğuna girişe kural olarak engel teşkil etmez.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A-5 maddesi uyarınca, devlet memurluğuna engel teşkil eden durum 'Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak'tır. Taksirli suçlar (tedbirsizlik, dikkatsizlik sonucu işlenen suçlar) bu kapsama girmediği için, alınan ceza süresi ne olursa olsun kişi memur olabilir.

Adım Adım Çözüm

Suçun niteliğini analiz etme

657 sayılı DMK 48/A-5 bendi 'kasten işlenen suçlar' ile 'katalog suçlar' ayrımı yapar.

Taksirli suçlar, kasten işlenmediği için genel kural olarak süresinden bağımsız olarak engel teşkil etmez.

Süre sınırını kontrol etme

Kasten işlenen suçlarda eşik değer 1 yıldır.

1 yılın altındaki kasten işlenen suçlar (katalog suçlar hariç) memuriyete engel değildir.

Affın etkisini değerlendirme

Zimmet, rüşvet gibi yüz kızartıcı suçlarda affın engel kaldırıcı etkisi yoktur.

Kanun metninde 'affa uğramış olsa bile' ibaresi bu suçlar için mutlak yasak getirir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 48 Genel Şartlar

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 123Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında, memurların özlük haklarında iyileşme sağlayan ilerleme türlerinden biri olan "derece yükselmesi" için kanunen öngörülen, fakat "kademe ilerlemesi" için gerekli görülmeyen temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Bulunulan görevde en az

1

yıl çalışmış olmak

Memurun ilgili ilerleme işlemi için idareye yazılı başvuru yapması

İdarenin bu konuda mutlak takdir yetkisini kullanması

Memurun adaylık sürecini başarıyla tamamlamış olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst dereceden boş bir kadronun bulunması

Cevap

Derece yükselmesi için üst dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır ancak kademe ilerlemesi için böyle bir şart aranmaz.

Üst dereceden boş bir kadronun bulunması şartı,

657

sayılı Kanun'un

68

. maddesinde derece yükselmesi için açıkça sayılan ancak

64

. maddedeki kademe ilerlemesi şartları arasında yer almayan bir husustur. Derece yükselmesi dikey bir atama işlemi niteliğinde olduğundan, uygun boş kadronun varlığı hukuki bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Kanun'un

64

. ve

68

. maddelerindeki şartları analiz edin.

Kademe ilerlemesi için süre ve olumlu performans yeterliyken, derece yükselmesi için ek olarak kadro şartı mevcuttur.

Derece yükselmesi hiyerarşik bir sınıf değişikliği veya üst pozisyona geçişi temsil eder.

Kadro (post) gerekliliğini karşılaştırın.

Kademe ilerlemesinde memur aynı kadro içinde ilerler, derece yükselmesinde ise üst dereceli bir kadroya atanır.

Kadro ihdası ve tahsisi idarenin mali ve teşkilat yapısıyla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Derece yükselmesi için boş kadro şartı (kadro şartı vs. kademe ilerlemesi)

Soru 124Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca memurların yıllık izin hakları, bu izinlerin kullanılış usulü ve bir sonraki yıla devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Öğretmenler, yaz tatili ve dinlenme tatilleri süresince izinli sayıldıklarından, bu süreler dışında ayrıca bir yıllık izin hakkına sahip değildirler.

Yıllık izinler amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılabilir; ancak cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.

Hizmet süresi

1

yıldan

10

yıla kadar (

10

yıl dahil) olan devlet memurları için yıllık izin süresi

30

gündür.

Aday memurların yıllık izin hakkını kullanabilmeleri için mutlaka asaletlerinin tasdik edilerek asli memurluğa atanmış olmaları gerekir.

Kullanılmayan yıllık izinlerin bir sonraki yıla devredilebilmesi için ilgili memurun, içinde bulunulan yılın sonuna kadar yazılı talepte bulunması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllık izinler amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılabilir; ancak cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.

Cevap

Doğru cevap, yıllık izinlerin amirin uygun gördüğü zamanlarda kullanılacağını ve sadece son iki yılın izninin birleştirilebileceğini belirten ifadedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 103. maddesi, yıllık izinlerin amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılacağını açıkça belirtir. Ayrıca, izinlerin birikmesi konusunda 'Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer' hükmünü getirerek, en fazla iki yıllık iznin bir arada kullanılabileceğini kurala bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Kanun'un yıllık izin kullanımına dair

103

. maddesini analiz et.

İzinlerin amir denetiminde toptan veya parçalı kullanılabileceği görülür.

İdarenin hizmet sürekliliğini sağlamak adına izin zamanını belirleme yetkisi vardır.

İzinlerin devir ve birleştirilme kuralını kontrol et.

Cari yıl ve bir önceki yılın izinleri kullanılabilir, daha eskisi düşer.

Yıllık iznin dinlenme amacından sapmaması için sınırsız birikim engellenmiştir.

Öğretmenler ve aday memurlar gibi özel durumları değerlendir.

Öğretmenlerin yıllık izin hakkı yoktur; aday memurlar ise

1

yıl dolunca izin kullanabilir.

Statüye dayalı hakların sınırlarını belirlemek yasal zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Yıllık İzinlerin Birleştirilmesi ve Düşme Kuralı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 125Soru →

Bir kamu kurumunda aday memur olarak görev yapan (A), adaylık süresi içerisinde tabi tutulduğu temel eğitim, hazırlık eğitimi ve staj aşamalarının tamamını başarıyla tamamlamıştır.

Buna göre (A)'nın asli memurluğa atanma süreci ve işlemin yürürlüğe girmesiyle ilgili $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanır; bu atama adaylık süresinin bitiminden itibaren geçerli sayılır.

Eğitimlerin tamamlandığı tarihten itibaren herhangi bir onaya gerek kalmaksızın, adaylık süresinin dolmasıyla kendiliğinden asli memur statüsüne geçer.

Sadece atamaya yetkili amirin kararı yeterlidir ve atama işlemi onaylandığı günün mesai saati bitiminden itibaren hukuki sonuç doğurur.

Adaylık süresinin en az

2

yılını doldurması ve kurum amiri tarafından olumlu sicil notu verilmesi halinde Cumhurbaşkanlığı kararı ile atanır.

Eğitimlerde başarılı olan aday memur, birim amirinin teklifi ve ilgili bakanın onayı ile stajın bittiği tarihten itibaren asli memur olarak kabul edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanır; bu atama adaylık süresinin bitiminden itibaren geçerli sayılır.

Cevap

Asli memurluğa geçiş süreci disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile tamamlanır ve bu işlem adaylık süresinin bitiminden itibaren geçerlilik kazanır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 58. maddesine göre; adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanırlar. Bu atama işleminin en kritik özelliği, adaylık süresinin bitiminden itibaren geçerli sayılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık süreci içindeki eğitim şartlarının kontrol edilmesi.

Temel eğitim, hazırlık eğitimi ve stajın başarıyla tamamlandığı tespit edilir.

Asli memurluğa atanabilmek için 657 sayılı Kanun'da belirtilen eğitim evrelerinin başarıyla geçilmesi zorunludur.

Atama prosedüründeki makamların belirlenmesi.

Disiplin amirinin teklif etmesi ve atamaya yetkili amirin onaylaması gerekir.

İdari işlemin yetki ve usul unsuru gereği kanunda belirtilen hiyerarşik onay mekanizması izlenmelidir.

İşlemin yürürlük tarihinin saptanması.

Atama, adaylık süresinin bittiği tarihten itibaren geçerli olur.

Kanun koyucu, atama kararı daha önce alınsa bile hukuki sonuçların adaylık süresinin dolmasıyla başlamasını öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Asli Memurluğa Atanma Usulü (657 DMK m. 58)

Daha Fazla Pratik

Adaylık sürecinde disiplin cezası almanın asli memurluğa geçişe etkisini ve ilişik kesme prosedürünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 126Soru →

Bir kamu kurumunda tekniker pozisyonunda görev yapan memur hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, 'kademe ilerlemesinin durdurulması' cezası verilmiş ve bu karar ilgiliye $10$ Kasım $2025$ tarihinde tebliğ edilmiştir.

Bu durumda, söz konusu memurun ilgili disiplin cezasına karşı başvurabileceği idari itiraz süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tebliğ tarihinden itibaren

7

gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edebilir.

Tebliğ tarihinden itibaren

7

gün içinde Disiplin Kuruluna itiraz edebilir.

Tebliğ tarihinden itibaren

15

gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edebilir.

Tebliğ tarihinden itibaren

7

gün içinde en üst disiplin amirine itiraz edebilir.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı idari itiraz yolu kapalı olduğundan doğrudan idare mahkemesinde dava açmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tebliğ tarihinden itibaren $7$ gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edebilir.

Cevap

Memur, kararın tebliğinden itibaren

7

gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz etmelidir.

Doğru seçenek, memurun kararın tebliğinden itibaren

7

gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz etmesi gerektiğini belirten ifadedir.

657

sayılı Kanun'un

135

. maddesine göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezası için itiraz makamı Yüksek Disiplin Kurulu, süresi ise

7

gündür.

Adım Adım Çözüm

Disiplin cezasının türünü ve mevzuattaki yerini belirle.

Ceza 'kademe ilerlemesinin durdurulması' olup

657

sayılı DMK m.

125

135

hükümlerine tabidir.

İtiraz mercileri ceza türüne göre kanunda farklılaştırılmıştır.

Ceza türüne göre yetkili itiraz merciini tespit et.

Yüksek Disiplin Kurulu.

657

sayılı Kanun m.

135

uyarınca; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı 'Disiplin Kurulu', kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise 'Yüksek Disiplin Kurulu' yetkilidir.

Kanuni itiraz süresini uygula.

10

Kasım tebliğ tarihi üzerine

7

günlük süre eklenir.

Disiplin cezalarına itiraz süresi tebliğden itibaren

7

gündür.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezalarında İtiraz Mercileri ve Süreleri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 127Soru →

Devlet memurlarına sağlanan sosyal yardımlardan biri olan "Aile Yardımı Ödeneği"nin hukuki statüsü ve ödenme koşullarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aile yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve memurun borçları için haczedilemez.

Memur, eşi için aile yardımı ödeneğine evlendiği günü takip eden günden itibaren hak kazanır.

Eşlerden her ikisinin de memur olması durumunda, aile yardımı ödeneği her iki eşe de kendi kurumları tarafından ayrı ayrı ödenir.

Boşanma hâlinde eş için ödenen aile yardımı, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren derhal kesilir.

Aile yardımı ödeneği, memurun aylığına dahil bir ödeme unsuru olduğundan damga vergisi kesintisine tabidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aile yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve memurun borçları için haczedilemez.

Cevap

Aile yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz ve borç için haczedilemez.

Doğru ifade, aile yardımı ödeneğinin hiçbir vergiye (damga vergisi dahil) tabi olmadığını ve memurun borçları için haczedilemeyeceğini belirten seçenektir. Bu durum

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

203

. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Ödeneğin niteliğini belirlemek

Aile yardımı bir sosyal yardımdır ve memurun asıl aylığından ayrı bir hukuki korumaya sahiptir.

Sosyal yardımların amacı memurun ailevi yükümlülüklerini desteklemektir.

Vergi ve haciz durumunu kontrol etmek

657

sayılı Kanun Madde

203

uyarınca bu ödenek vergiye tabi değildir ve haczedilemez.

Yardımın amacına ulaşması için tam miktarının memura ulaşması hedeflenir.

Hak kazanma ve kesilme sürelerini analiz etmek

Hem hak kazanma (evlenme/doğum) hem de kesilme (boşanma/ölüm) durumlarında 'takip eden ay başı' kuralı geçerlidir.

Mali uygulamalarda ay başı bütünlüğü esastır.

Anahtar Kavram

Aile Yardımı Ödeneğinin Dokunulmazlığı ve Süre Kuralları

Soru 128Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen sosyal yardımlar çerçevesinde "Ölüm Yardımı Ödeneği"ne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Memurun eşi veya çocuğunun ölümü halinde, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil)

1

katı tutarında ödeme yapılır.

Memurun ölümü halinde yapılacak yardımın tutarı, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil)

2

katıdır.

Ölüm yardımı ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz ve borç için haczedilemez.

Yardım tutarının hesabında, ölüm olayının meydana geldiği tarihteki aylık katsayısı esas alınır.

Yardım ödeneğinin miktarı, ölen memurun bulunduğu hizmet sınıfı ve derecesine göre aldığı net maaş üzerinden hesaplanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yardım ödeneğinin miktarı, ölen memurun bulunduğu hizmet sınıfı ve derecesine göre aldığı net maaş üzerinden hesaplanır.

Cevap

Yardım ödeneğinin miktarının ölen memurun kendi hizmet sınıfı veya net maaşına göre hesaplandığını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu ödenek tüm memurlar için 'en yüksek Devlet memuru aylığı' esas alınarak sabit bir gösterge üzerinden hesaplanır.

Ölüm yardımı ödeneğinin miktarı,

657

sayılı Kanun'un

208

. maddesine göre ölen memurun şahsi maaşı, derecesi veya hizmet sınıfı ile ilgili değildir. Bu yardım, tüm memurlar için ortak bir birim olan ve 'en yüksek Devlet memuru aylığı' olarak tanımlanan (

9500 \times \text{aylık katsayısı}

) tutar üzerinden hesaplanır. Bu nedenle yardımın memurun net maaşı üzerinden hesaplandığını iddia eden seçenek hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Ölüm yardımı ödeneğinin yasal dayanağını tespit edin.

657

sayılı Kanun'un

208

. maddesi uyarınca düzenlenmiştir.

Sosyal yardımların miktarı ve usulü kanunla belirlenir.

Hesaplama esasını (matrahı) kontrol edin.

Hesaplamada memurun kendi maaşı değil,

9500

gösterge rakamı ile aylık katsayının çarpımı sonucu bulunan 'en yüksek Devlet memuru aylığı' esas alınır.

Sosyal yardımların nesnel ve standart bir ölçüte dayanması gereklidir.

Memurun ölümü ile yakınlarının ölümü arasındaki çarpan farkını doğrulayın.

Memurun ölümü

= 2

kat; eş veya çocuğun ölümü

= 1

kat.

Kanun koyucu memurun ölümünde ailenin karşılaşacağı mali yükü daha yüksek tazmin etmeyi amaçlamıştır.

Vergi ve haciz durumunu inceleyin.

Kanun'un

203

. maddesi gereği hiçbir vergi kesilmez ve haczedilemez.

Sosyal yardımların tam olarak ihtiyaç sahibine ulaşması amaçlanır.

Anahtar Kavram

Ölüm yardımı ödeneğinin hesaplanmasında memurun bireysel maaşı değil, kanunda belirtilen genel bir gösterge (en yüksek Devlet memuru aylığı) esas alınır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 129Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi bir kamu kurumunda görev yapan memurun, 'aylıktan kesme' cezasını gerektiren bir disiplin suçunu işlediği disiplin amiri tarafından $15$ Ocak $2026$ tarihinde öğrenilmiştir. İlgili disiplin amiri, söz konusu memur hakkında disiplin soruşturmasını $20$ Şubat $2026$ tarihinde başlatmıştır.

$657$ sayılı Kanun'da yer alan disiplin soruşturması hükümleri uyarınca, bu duruma ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Disiplin amiri, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren

1

ay içinde soruşturmaya başlamadığı için soruşturma açma yetkisi zamanaşımına uğramıştır.

Soruşturmaya başlama zamanaşımı süresi tüm disiplin cezaları için

6

ay olduğundan soruşturma hukuka uygundur.

Fiilin işlendiği tarihten itibaren

2

yıl geçmediği sürece, öğrenme tarihinden bağımsız olarak her zaman soruşturma başlatılabilir.

Aylıktan kesme cezasında soruşturmaya başlama süresi

15

gün olduğu için usul hatası yapılmıştır.

Disiplin amiri öğrenme tarihinden itibaren

7

gün içinde savunma istediği sürece soruşturma tarihi önem arz etmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amiri, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren $1$ ay içinde soruşturmaya başlamadığı için soruşturma açma yetkisi zamanaşımına uğramıştır.

Cevap

Disiplin amiri fiili öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde soruşturmaya başlamadığı için soruşturma açma yetkisi zamanaşımına uğramıştır.

657 sayılı Kanun'un 127. maddesine göre, memuriyetten çıkarma dışındaki disiplin cezalarında (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması), idare fiili öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlamalıdır. Olayda 15 Ocak'ta öğrenilen fiil için en geç 15 Şubat'ta soruşturma açılması gerekirken, 20 Şubat'ta açılması bu yetkiyi zamanaşımına uğratmıştır.

Adım Adım Çözüm

Fiilin niteliğini ve öğrenme tarihini belirle.

Fiil 'aylıktan kesme' cezasını gerektiriyor ve

15

Ocak

2026

tarihinde öğrenilmiş.

Zamanaşımı süresinin hangi kategoriye girdiğini tespit etmek için ceza türü önemlidir.

İlgili ceza türü için 'soruşturmaya başlama zamanaşımı' süresini tespit et.

657

sayılı Kanun Madde

127

uyarınca; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bu süre

1

aydır.

Soruşturmanın yasal süresi içinde başlatılıp başlatılmadığını kontrol etmek gerekir.

Öğrenme tarihi ile soruşturma başlangıç tarihini karşılaştır.

15

Ocak'tan

20

Şubat'a kadar geçen süre

1

ayı aşmıştır (

1

aylık süre

15

Şubat mesai bitiminde dolmuştur).

Sürenin geçirilip geçirilmediği somut tarihler üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Süreleri (657 DMK Md. 127)

Daha Fazla Pratik

Devlet memurluğundan çıkarma cezasında soruşturmaya başlama ve ceza verme yetkisi arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 130Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $29$ . maddesinde düzenlenen "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" uyarınca; memurların tarafsızlıklarını ve hizmetin itibarını korumak amacıyla yürüttükleri görevlerle ilgili hediye kabul etmeleri yasaklanmıştır. Bu yasağın sınırlarını çizmek ve üst düzey kamu görevlilerinin kabul ettiği hediyeleri denetlemek üzere kanunla belirli bir merciye özel yetki verilmiştir.

Buna göre, hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu görevlileri tarafından alınan hediyelerin listesini gerektiğinde istemeye yetkili olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet Denetleme Kurulu

Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı

Kamu Görevlileri Etik Kurulu

Sayıştay Başkanlığı

Danıştay İdari İşler Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu Görevlileri Etik Kurulu

Cevap

Hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve üst düzey görevlilerin hediye listelerini denetlemeye yetkili makam Kamu Görevlileri Etik Kurulu'dur.

Kamu Görevlileri Etik Kurulu,

657

sayılı Kanun'un

29

. maddesinde yapılan açık düzenleme ile hediye alma yasağının kapsamını belirlemekle görevlendirilmiştir. Ayrıca kurul, genel müdür veya dengi düzeydeki üst kademe yöneticilerin aldıkları hediyelerin listesini talep ederek bir denetim mekanizması işletir.

Adım Adım Çözüm

İlgili yasal düzenlemenin tespit edilmesi.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

29

. maddesi incelenmiştir.

Memurların yasakları arasında yer alan hediye alma yasağının istisnaları ve denetim mekanizması bu maddede düzenlenmiştir.

Yetkili merciinin belirlenmesi.

Maddenin son fıkrasında bu yetkinin Kamu Görevlileri Etik Kurulu'na verildiği görülmüştür.

Kanun koyucu, yasağın teknik sınırlarını belirleme ve denetleme görevini uzman bir kurula devretmiştir.

Kapsam kontrolü yapılması.

Bu yetkinin en az genel müdür ve eşiti seviyedeki memurları kapsadığı teyit edilmiştir.

Üst düzey yöneticilerin tarafsızlığının korunması kamu hizmetinin selameti açısından kritiktir.

Anahtar Kavram

Hediye Alma Yasağı ve Kamu Görevlileri Etik Kurulu Yetkisi

Tahmini Süre:45s

Soru 131Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi bir kamu görevlisinin $05.01 .2024$ tarihinde kınama cezasını gerektiren bir fiil işlediği, disiplin amirinin ise bu durumu $10.05 .2024$ tarihinde öğrendiği bir senaryoda; disiplin soruşturması ve zamanaşımı süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Disiplin amiri, fiili öğrendiği

10.05 .2024

tarihinden itibaren

1

ay içinde soruşturmaya başlamazsa soruşturma açma yetkisi zamanaşımına uğrar.

Fiilin işlendiği tarihten itibaren

2

ay geçmiş olduğu için disiplin soruşturması başlatılması hukuken mümkün değildir.

Kınama cezasını gerektiren fiillerde soruşturmaya başlama süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren

6

aydır.

Soruşturmaya başlanmış olsa dahi, fiilin işlendiği

05.01 .2024

tarihinden itibaren

1

yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin amiri fiili öğrendiği tarihten itibaren en geç

7

gün içinde soruşturmayı tamamlayarak karara bağlamak zorundadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amiri, fiili öğrendiği $10.05 .2024$ tarihinden itibaren $1$ ay içinde soruşturmaya başlamazsa soruşturma açma yetkisi zamanaşımına uğrar.

Cevap

Disiplin amiri, fiili öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlamalıdır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesine göre; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında disiplin amirinin fiili öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlaması gerekir. Aksi takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Senaryoda öğrenme tarihi

10.05.2024

olduğu için bu tarihten itibaren

1

ay içinde süreç başlatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Fiilin türünü ve disiplin cezası kategorisini belirle.

Kınama cezası gerektiren bir fiil.

Zamanaşımı süreleri cezanın ağırlığına göre değişebilmektedir.

Soruşturmaya başlama zamanaşımı kuralını uygula.

Öğrenme tarihinden (

10.05.2024

) itibaren

1

ay.

657 sayılı Kanun madde 127 uyarınca uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasında süre 1 aydır.

Ceza verme (mutlak) zamanaşımı kuralını kontrol et.

Fiilin işlendiği tarihten (

05.01.2024

) itibaren

2

yıl.

Soruşturma başlasa bile, fiil tarihinden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmelidir.

Anahtar Kavram

Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı (Öğrenme vs. İşlenme Süreleri)

İpuçları

Zamanaşımı sürelerini 'öğrenme' ve 'fiilin işlenmesi' olarak ikiye ayırarak düşünün.

Daha Fazla Pratik

Devlet memurluğundan çıkarma cezasında zamanaşımı sürelerinin kınama cezasından farkını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 132Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında, hakkında yürütülen bir ceza kovuşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanan bir memurun durumunun, bu tedbirin devam edip etmeyeceği hususunda yetkili amir veya müfettiş tarafından en geç hangi aralıklarla incelenerek karara bağlanması zorunludur?

On beş günde bir

Her ay

İki ayda bir

Üç ayda bir

Altı ayda bir

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki ayda bir

Cevap

Ceza kovuşturması nedeniyle görevden uzaklaştırılan memurların durumu yetkili amir veya müfettiş tarafından en geç iki ayda bir incelenerek karara bağlanmalıdır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 145. maddesine göre, bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırılan memurun durumu, her iki ayda bir yetkili amirce incelenerek, görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verilir.

Adım Adım Çözüm

Görevden uzaklaştırma tedbirinin dayanağını belirleyin.

Soru kökünde bu tedbirin 'ceza kovuşturması' nedeniyle uygulandığı belirtilmiştir.

657 sayılı Kanun, disiplin ve ceza kovuşturmaları için farklı süreler öngörmektedir.

İlgili kanun maddesindeki (Madde 145) inceleme periyodunu kontrol edin.

Disiplin soruşturmasında tedbir en çok 3 ay sürerken, ceza kovuşturmasında durumun her iki ayda bir incelenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yargısal sürecin uzun sürebilmesi nedeniyle memurun durumunun düzenli aralıklarla idari yönden denetlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Görevden Uzaklaştırma Tedbirinin Süreleri ve İnceleme Usulü

Tahmini Süre:50s

Soru 133Soru →

Bir Nüfus Müdürlüğünde görev yapan veri hazırlama ve kontrol işletmeni (V), hiyerarşik amiri tarafından, yürürlükteki bir yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olan ancak suç teşkil etmeyen bir işlemin yapılması yönünde sözlü bir talimat almıştır. (V), bu işlemin mevzuata aykırı olduğunu düşünmektedir. Anayasa'nın $137.$ maddesi ve $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri çerçevesinde, bu durumda izlenmesi gereken hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Memur, emrin mevzuata aykırı olduğunu amirine bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.

"Mal bildirimi" ödevi kapsamında değerlendirilen bu durumda memur, emri yerine getirmeli ancak durumu takip eden ayın sonuna kadar yetkili mercilere yazılı beyanda bulunmalıdır.

Hiyerarşik yapı gereği memur, "sadakat" ödevi uyarınca emri derhal yerine getirmeli; işlemin hukuka aykırılığına dair itirazını ise işlem tamamlandıktan sonra Bölge İdare Mahkemesine yapmalıdır.

Emrin yönetmeliğe aykırı olması, "tarafsızlık ve devlete bağlılık" ödevine aykırılık teşkil ettiğinden; memur emri sözlü olarak reddetmeli ve amir yazılı talimat verse dahi kesinlikle yerine getirmemelidir.

Memur, bu emri yerine getirdiği takdirde "ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağını" ihlal etmiş sayılacağı için hiyerarşik amirin emrine uymama hakkına sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Memur, emrin mevzuata aykırı olduğunu amirine bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.

Cevap

Memur, emrin mevzuata aykırı olduğunu amirine bildirmeli; amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse emri yerine getirmeli, ancak bu durumda sorumluluk emri verene ait olmalıdır.

Doğru seçenek, Anayasa'nın

137.

657

sayılı Kanun'un

11.

maddesinde düzenlenen kanunsuz emir prosedürünü eksiksiz yansıtmaktadır. Konusu suç teşkil etmeyen ancak yönetmelik gibi mevzuat hükümlerine aykırı olan emirlerde, memur durumu amirine bildirir. Eğer amir bu emrin yapılmasında ısrar eder ve bu ısrarını yazı ile belgelerse, memur emri yerine getirmekle yükümlüdür ancak bu durumda doğacak hukuki sorumluluk emri veren amire aittir.

Adım Adım Çözüm

Emrin niteliğini tespit et.

Emir yönetmeliğe aykırı ancak suç teşkil etmiyor.

Anayasa

137

ve DMK

11

ayrımı için emrin 'mevzuata aykırı' mı yoksa 'suç' mu olduğunun bilinmesi gerekir.

Kanunsuz emir prosedürünü uygula.

Memur amire aykırılığı bildirir. Amir yazılı ısrar ederse memur emri yapar.

Hiyerarşik denetim ve idarenin işleyişinin sürekliliği için bu prosedür öngörülmüştür.

Sorumluluğun kime ait olduğunu belirle.

Sorumluluk emri veren amire geçer.

Memur, emrin aykırılığını hatırlatarak üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmiştir.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir (Anayasa Madde 137 ve 657 SK Madde 11)

Daha Fazla Pratik

Konusu suç teşkil eden emirlerin yazılı ısrara rağmen yerine getirilemeyeceği kuralını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 134Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun $28$ . maddesi uyarınca memurların Türk Ticaret Kanunu’na göre “esnaf” veya “tacir” sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunmaları ve ticari işletmelerde görev almaları kural olarak yasaklanmıştır. Ancak kanun koyucu, memurların sosyal ve ekonomik dayanışma içerisinde yer almalarını teşvik etmek amacıyla bu yasağa bazı sınırlı istisnalar tanımıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir devlet memurunun yürütebileceği, ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyet yasağı kapsamında yer almayan (yapılması serbest olan) işlerden biridir?

Bir limited şirkette şirket müdürü olarak yönetimsel görev üstlenmek

Üyesi olunan bir tüketim kooperatifinin denetim kurulu üyeliğine seçilmek

Bir anonim şirkette "ticari vekil" veya "ticari mümessil" sıfatıyla faaliyet yürütmek

Bir kolektif şirkete ortak olarak ticari iş ve işlemleri takip etmek

Bir vakfa ait iktisadi işletmenin idaresinde ücretli yönetici olarak çalışmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyesi olunan bir tüketim kooperatifinin denetim kurulu üyeliğine seçilmek

Cevap

Üyesi olunan bir tüketim kooperatifinin denetim kurulu üyeliğine seçilmek,

657

sayılı Kanun kapsamındaki ticaret yasağının açık bir istisnasıdır.

Doğru cevap,

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun

28

. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan istisnaya dayanmaktadır. Kanun; memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almalarını ticaret yasağından hariç tutmuştur. Bu nedenle bir tüketim kooperatifinde denetim kurulu üyesi olmak memur için yasak değildir.

Adım Adım Çözüm

Genel kuralı hatırla

Memurlar esnaf veya tacir sayılamaz, ticari müesseselerde görev alamaz.

Memurların tarafsızlığını korumak ve mesailerini kamu hizmetine hasretmelerini sağlamak.

İstisnai kuruluşları belirle

Yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, yardım sandıkları ve meslek kuruluşları istisna kapsamındadır.

657

sayılı DMK Madde

28

2

hükmü bu kuruluşları yasak dışı tutmuştur.

Seçenekleri karşılaştır

Tüketim kooperatifi denetim kurulu üyeliği kanunda sayılan istisnalar ile tam örtüşmektedir.

Diğer seçenekler ya doğrudan yasaklanan ortaklık tipleridir (kolektif) ya da ticari işletmede görev alma yasağına girer (müdürlük, vekillik).

Anahtar Kavram

Ticaret Yasağı İstisnaları (Kooperatifler)

Tahmini Süre:50s

Soru 135Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca; adaylık süresi içerisinde temel eğitim, hazırlık eğitimi ve staj aşamalarını başarıyla tamamlayan bir aday memurun asli memurluğa atanma süreci ve bu işlemin yürürlük tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştirilen atama, adaylık süresinin dolduğu tarihten itibaren geçerli olur.

Atamaya yetkili amirin teklifi ve disiplin amirinin onayı ile yapılan atama, işlemin onaylandığı tarihten itibaren geçerli olur.

Eğitimlerin tamamlanmasıyla birlikte memur, herhangi bir idari onaya gerek duyulmaksızın adaylık süresinin dolduğu tarihte kendiliğinden asli memur statüsüne geçer.

Disiplin amirinin teklifi üzerine yapılan atama işlemi, adaylık süresinin dolmasından itibaren en geç altı ay içinde tamamlanmalıdır.

Asli memurluğa geçiş işlemi, memurun yemin belgesini imzaladığı tarihten itibaren geriye yürümeyecek şekilde hukuki sonuçlarını doğurur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştirilen atama, adaylık süresinin dolduğu tarihten itibaren geçerli olur.

Cevap

Asli memurluğa atama işlemi, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile gerçekleştirilir ve işlemin yürürlük tarihi adaylık süresinin dolduğu gün olarak kabul edilir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 58. maddesine göre, adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanırlar. Bu sürecin en kritik özelliği, atama onayının adaylık süresinin dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılmasıdır. Bu durum, idari işlemin geçmişe yürümesine izin veren istisnai ve yasal bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

Eğitim ve staj şartının kontrolü

Temel eğitim, hazırlık eğitimi ve staj aşamalarının başarıyla tamamlanması gerekir.

Asli memurluğa geçişin ön koşulu adaylık eğitimlerinde başarılı olmaktır.

Yetkili makamların belirlenmesi

Teklif disiplin amirinden, onay ise atamaya yetkili amirden gelir.

657 sayılı Kanun'un 58. maddesi hiyerarşik yetki paylaşımını bu şekilde düzenlemiştir.

Yürürlük tarihinin tespiti

Atama onayı, adaylık süresinin dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır.

Memurun özlük haklarında kayıp yaşanmaması için işlemin yürürlüğü adaylığın bittiği ana kadar geriye götürülür.

Anahtar Kavram

Asli Memurluğa Atanma Usulü ve Geriye Yürüme İlkesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 136Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, devlet memurlarının herhangi bir sağlık, mazeret, refakat veya doğum gibi özel bir sebebe dayanmaksızın sırf kendi istekleri üzerine kullanabilecekleri genel nitelikli "aylıksız izin" (ücretsiz izin) hakkıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Memurun bu izni talep edebilmesi için en az beş hizmet yılını tamamlamış olması şarttır ve izin, memuriyeti boyunca en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam bir yıla kadar verilebilir.

Memuriyet süresince toplam bir yıla kadar verilebilen bu iznin kullandırılması idarenin bağlı yetkisi kapsamındadır; süre şartını sağlayan memurun izin talebi idarece reddedilemez.

Bu izin türünden yararlanabilmek için memurun yalnızca adaylık sürecini başarıyla tamamlayıp asli devlet memurluğuna atanmış olması hukuken yeterli bir sebep unsuru kabul edilir.

Beş hizmet yılını dolduran memurlara tanınan bu bir yıllık aylıksız izin hakkı, parçalara bölünemez ve memuriyet boyunca yalnızca tek seferde, kesintisiz olarak kullanılmak zorundadır.

Bu aylıksız izne ayrılan memurun kadrosu ile hukuki bağı tamamen kesilir ve izin bitiminde kuruma döndüğünde memuriyete yeniden giriş usullerine tabi tutulur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Memurun bu izni talep edebilmesi için en az beş hizmet yılını tamamlamış olması şarttır ve izin, memuriyeti boyunca en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam bir yıla kadar verilebilir.

Cevap

657

sayılı Kanun'a göre mazeretsiz aylıksız izin kullanabilmesi için memurun beş hizmet yılını tamamlaması ve iznin en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam bir yıla kadar verilebileceğini ifade eden seçenektir.

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun

108

. maddesinin (E) fıkrasına göre; memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca en fazla iki defada kullanılmak üzere toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. İlgili seçenekteki ifade, kanunda aranan hizmet süresi şartını (beş yıl), azami süreyi (bir yıl) ve kullanım kuralını (en fazla iki defa) eksiksiz ve hukuka uygun şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

657

sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108. maddesinde yer alan aylıksız izin şartlarının analiz edilmesi.

Genel istek üzerine verilecek aylıksız iznin süresinin 'toplam bir yıl', gerekliliğinin 'beş hizmet yılı' ve kullanım şeklinin 'en fazla iki defa' olduğunun tespit edilmesi.

Seçeneklerdeki süre, şart ve yetki ifadelerinin kanuni dayanağını doğrulamak.

İdarenin takdir yetkisi ile memurun kadro bağının incelenmesi.

Kanundaki 'verilebilir' lafzı idarenin takdir yetkisini gösterirken, aylıksız iznin memuriyet statüsünü sona erdirmediği belirlenir.

Çeldirici seçeneklerde yer alan bağlı yetki ve kadro bağının kesilmesi gibi yanıltıcı ifadeleri elemek.

Anahtar Kavram

Aylıksız İzin (Ücretsiz İzin) Şartları ve Kullanım Usulü

Soru 137Soru →

Bir büyükşehir belediyesi, şehrin işlek bölgelerindeki asli ve sürekli nitelikteki trafik düzenleme ve idari para cezası kesme faaliyetlerini hizmet alımı sözleşmesiyle özel bir güvenlik şirketine devretmiş ve şirket çalışanlarına bu yetkileri kullandırmıştır. Diğer taraftan belediye, boş bulunan zabıta müdürlüğü kadrosuna yapacağı atamada; mevzuatın öngördüğü görevde yükselme sınavında üstün başarı gösteren adaylar dururken, sınavda başarısız olmasına rağmen kurumda hizmet yılı en fazla olan zabıta memurunu atamıştır. Bu işlem tesis edilirken idarenin personel üzerinde geniş takdir yetkisi bulunduğu gerekçe gösterilmiştir.

Anayasa'nın kamu görevlilerine ilişkin hükümleri ve memurluk mesleğinin temel ilkeleri dikkate alındığında, belediyenin bu işlemleriyle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Asli ve sürekli kamu hizmetlerinin hizmet alımıyla devri hukuka uygun olmakla birlikte; atamada sınav başarısı yerine kıdemin tercih edilmesi liyakat ilkesini değil, memurun kademe ilerlemesini güvence altına alan kariyer ilkesini doğrudan ihlal etmiştir.

Özel güvenlik çalışanları kamu hizmeti yürüttüklerinden Anayasa gereği kendiliğinden 'diğer kamu görevlisi' statüsü kazanır; zabıta müdürlüğüne yapılan atama ise idarenin mutlak takdir yetkisi içinde olduğundan ilkeler zedelenmemiştir.

Kamu gücü kullanımını gerektiren asli ve sürekli hizmetlerin özel şirket çalışanlarına gördürülmesi anayasal hükümlere aykırıdır ve atama işleminde objektif başarı yerine salt kıdemin esas alınması liyakat ilkesini ihlal eder.

İdari para cezası uygulama işlemi yalnızca adli kolluk personeli tarafından yapılabileceğinden yetki devri geçersizdir; atama işleminde memurun mezuniyet durumunun dikkate alınmaması ise sınıflandırma ilkesini bozmuştur.

Atama işleminde idare, hiyerarşik amir sıfatıyla geniş takdir yetkisini kullandığı için hukuka aykırılık bulunmamaktadır; ancak kamu gücü gerektiren hizmetlerin devredilmesi yetki tecavüzü niteliğinde bir idari işlemdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu gücü kullanımını gerektiren asli ve sürekli hizmetlerin özel şirket çalışanlarına gördürülmesi anayasal hükümlere aykırıdır ve atama işleminde objektif başarı yerine salt kıdemin esas alınması liyakat ilkesini ihlal eder.

Cevap

Doğru yanıt, hem Anayasa'nın 128. maddesindeki 'asli ve sürekli hizmetlerin kamu görevlilerince yürütülmesi' kuralının ihlalini, hem de görevde yükselmede objektif başarı kriterleri (sınav) yerine sübjektif veya salt kıdeme dayalı tercih yapılmasının 657 sayılı Kanun'daki 'liyakat' ilkesini zedelediğini eksiksiz tespit etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Olaydaki ilk hukuki sorunu (özel şirkete trafik denetimi ve ceza yetkisi verilmesi) Anayasa'nın 128. maddesi çerçevesinde değerlendirmek.

Anayasa m.128'e göre devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu asli ve sürekli görevler memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülür. Özel şirket çalışanları idari para cezası gibi kamu gücü ayrıcalığı gerektiren işlemleri yapamaz.

Kamu görevlisi tanımının ve statüsünün anayasal sınırlarını belirlemek.

Olaydaki ikinci hukuki sorunu (sınav başarısı yerine sadece kıdeme dayalı atama yapılması) 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri kapsamında analiz etmek.

Liyakat ilkesi, kamu hizmetinde ilerleme ve yükselmenin yetenek, başarı ve liyakat sistemine (sınav gibi objektif kriterlere) dayandırılmasını emreder. Kariyer ilkesi ise ilerleme yollarının açık tutulmasıyla ilgilidir.

Kariyer ile Liyakat kavramları arasındaki farkı ortaya koyarak idarenin işleminin hangi ilkeyi ihlal ettiğini kesinleştirmek.

İdarenin takdir yetkisi savunmasını hukuki denetim bağlamında değerlendirmek.

İdarenin takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir serbestlik değildir; eşitlik, kariyer ve liyakat gibi anayasal ve yasal ilkelerle sınırlıdır.

Yanlış seçeneklerdeki 'idarenin mutlak takdir yetkisi vardır' argümanını çürütmek.

Anahtar Kavram

Anayasal Kamu Görevlisi Kavramı ve Liyakat İlkesi

Soru 138Soru →

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, kamu görevlilerinin kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi işlemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Memurun derece yükselmesi yapabilmesi için bulunduğu derecede en az

2

yıl ve bu derecenin ikinci kademesinde

1

yıl çalışmış olması zorunludur.

Kanun kapsamında belirlenen

10

farklı hizmet sınıfında görev yapan tüm memurların kademe ilerlemesi yapabilmesi için idarede boş bir kadronun bulunması şarttır.

Derece yükselmesi işleminde idarede boş bir kadro bulunması şartı aranmazken, kademe ilerlemesi yapılabilmesi için atanılacak boş bir kadronun varlığı zorunludur.

Bulunduğu kademede

1

tam yılını dolduran memurlar, hizmet sınıfına bakılmaksızın ve boş kadro şartı aranmaksızın doğrudan bir üst dereceye yükseltilirler.

Derece yükselmesi işleminin yapılabilmesi için memurun, üst dereceden boş bir kadroya atanabilecek durumda olması ve bu kadroya ait nitelikleri taşıması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Derece yükselmesi işleminin yapılabilmesi için memurun, üst dereceden boş bir kadroya atanabilecek durumda olması ve bu kadroya ait nitelikleri taşıması şarttır.

Cevap

Derece yükselmesi işleminin yapılabilmesi için memurun, üst dereceden boş bir kadroya atanabilecek durumda olması ve bu kadroya ait nitelikleri taşıması şarttır.

657

sayılı Kanun madde

68

'e göre derece yükselmesinin yapılabilmesi için; üst dereceden boş bir kadronun bulunması, memurun derecesi içinde en az

3

yıl ve bu derecenin

3.

kademesinde

1

yıl bulunmuş olması ve kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması emredici kanun hükmüdür. Doğru ifade bu asli unsurları eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Soru kökündeki kavramların analiz edilmesi

Sorunun

657

sayılı Kanun kapsamındaki 'kademe ilerlemesi' ve 'derece yükselmesi' kavramlarının yasal şartlarına odaklandığı tespit edilmiştir.

Hangi ifadenin hukuken doğru olduğunu bulmak için kanundaki ilerleme şartları ayrımının net olarak yapılması gerekir.

Derece yükselmesi ve kademe ilerlemesinin yasal şartlarının hatırlanması

Kademe ilerlemesi için: Kademede

1

yıl çalışmak ve ilerlenecek kademe bulunması yeterlidir (boş kadro aranmaz). Derece yükselmesi için: Üst dereceden boş kadro bulunması, derecede

3

yıl ve

3.

kademede

1

yıl çalışılması, kadronun niteliklerinin taşınması zorunludur.

Seçeneklerdeki süre ve koşul hatalarını ayıklayabilmek için kanuni çerçevenin bilinmesi gereklidir.

Hizmet sınıfları bilgisinin teyit edilmesi

657

sayılı Kanun'da memurlar için belirlenen hizmet sınıfı sayısının

10

değil,

12

olduğu hatırlanmalıdır.

Seçeneklerde yer alan çeldirici hizmet sınıfı bilgisini elemek için.

Seçeneklerin değerlendirilerek doğru olanın seçilmesi

Sürelerin, hizmet sınıfı sayısının ve boş kadro şartının yanlış verildiği seçenekler elenir. Boş kadro ve nitelik şartını doğru biçimde ifade eden seçenek doğru cevap olarak belirlenir.

Soruda hukuken hatasız ve doğru olan ifadenin bulunması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Derece Yükselmesi ve Kademe İlerlemesi Kanuni Şartları

Soru 139Soru →

Merkezi yönetime tabi bir genel müdürlükte görev yapan memur (K) hakkında, disipline aykırı eylemleri nedeniyle idari soruşturma başlatılmıştır. Soruşturmayı yürüten muhakkik, (K)'ye tebliğ ettiği resmi yazıda hakkındaki iddiaları açıkça belirtmiş ve yazılı savunmasını sunması için kendisine $5$ gün süre vermiştir. Tebliğ edilen yazıda, süresi içinde savunma yapılmaması halinde bu haktan feragat edilmiş sayılacağı da ihtar edilmiştir. (K)'nin verilen sürede herhangi bir savunma dilekçesi sunmaması üzerine dosya tamamlanmış ve yetkili disiplin amiri tarafından ilgiliye isnat edilen eylemin karşılığı olan disiplin cezası verilmiştir.

İlgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, tesis edilen bu idari işlemle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

İşlem hukuka uygundur; soruşturmacı, olayın niteliğine ve delillerin durumuna göre savunma süresini serbestçe takdir etme yetkisine sahiptir.

İşlem yetki yönünden hukuka aykırıdır; savunma talep etme ve süreyi belirleme yetkisi muhakkike değil, münhasıran atamaya yetkili amire aittir.

İşlem usul yönünden hukuka aykırıdır; memura savunmasını hazırlaması için verilecek sürenin

7

günden az olmaması kanuni bir zorunluluktur.

İşlem sebep yönünden hukuka aykırıdır; memurun tebligata rağmen suskun kalması halinde ceza verilebilmesi için re'sen ek süre tanınması zorunludur.

İşlem hukuka uygundur; disiplin cezalarında asgari

7

günlük savunma süresi kuralı yalnızca devlet memurluğundan çıkarma cezası tekliflerinde geçerlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlem usul yönünden hukuka aykırıdır; memura savunmasını hazırlaması için verilecek sürenin $7$ günden az olmaması kanuni bir zorunluluktur.

Cevap

İşlem usul yönünden hukuka aykırıdır; memura savunmasını hazırlaması için verilecek sürenin 7 günden az olmaması kanuni bir zorunluluktur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesine göre; devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun memura savunmasını hazırlaması için vereceği süre

7

günden az olamaz. Olayda muhakkik tarafından memura

5

gün süre verilmesi, amir kanun hükmüne açıkça aykırıdır. Bu durum, idari işlemde 'usul (şekil)' unsurunun sakatlanmasına yol açar ve işlemin iptalini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

Olaydaki idari işlemin tesis edilme sürecinin incelenmesi.

Soruşturmacı tarafından memura savunma yapması için

5

gün süre verilmiş ve ceza bu sürenin bitiminde tesis edilmiştir.

İşlemin usul kurallarına uygunluğunun tespiti için kronolojik inceleme yapılması gerekir.

657 sayılı DMK'nın disiplin cezalarında savunma hakkı ile ilgili 130. maddesinin amir hükmünün değerlendirilmesi.

Kanun, savunma süresinin

7

günden az olamayacağını hiçbir istisnaya yer vermeksizin açıkça hükme bağlamıştır.

Uygulanan idari işlem ile kanuni zorunluluk arasındaki çelişkinin hukuki niteliğinin saptanması.

Anahtar Kavram

Disiplin soruşturmasında memurun savunma hakkı ve kanuni asgari süre şartı

Soru 140Soru →

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda disiplin cezası gerektiren fiil ve haller ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, bazı durumlarda aynı mahiyetteki bir fiilin hizmet içinde veya hizmet dışında gerçekleşmesi, verilecek cezanın türünü doğrudan etkileyebilmektedir.

Buna göre, "hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiilinin karşılığı olan disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Uyarma

Kınama

Aylıktan kesme

Kademe ilerlemesinin durdurulması

Devlet memurluğundan çıkarma

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıktan kesme

Cevap

Aylıktan kesme cezası verilmelidir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesine göre, disiplin cezası gerektiren fiil ve haller açıkça sayılmıştır. İlgili maddede 'Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak' fiili, açıkça aylıktan kesme cezasını gerektiren eylemler (125/C bendinin 'ı' alt bendi) arasında düzenlenmiştir. Aynı nitelikteki davranışın hizmet dışında yapılması ise bir derece daha hafif olan kınama cezasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

Soru kökündeki disiplin suçunu oluşturan eylemi ve eylemin gerçekleştirildiği bağlamı (yeri) belirle.

Fiil: 'Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak'. Bağlam: 'Hizmet içinde'.

657 sayılı Kanun, itibar ve güven sarsıcı eylemlerin hizmet içinde veya hizmet dışında işlenmesine göre farklı disiplin cezaları öngörmüştür.

Fiilin kanundaki karşılığını disiplin cezaları cetveliyle eşleştirerek doğru cezayı tespit et.

Bu fiil hizmet dışında işlenseydi kınama; hizmet içinde işlendiği için bir derece daha ağır olan aylıktan kesme cezasını gerektirir.

Kanun koyucu, memurun görevi başındayken (hizmet içinde) kurumun itibarını sarsmasını, hizmet dışındaki yaşantısına kıyasla daha ağır bir kusur olarak değerlendirmiştir.

Anahtar Kavram

Disiplin cezalarında hizmet içi ve hizmet dışı fiil ayrımı

ÖncekiSayfa 7 / 8Sonraki

Kamu Görevlileri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm