Soru

Zorluk: ZorDöviz Arbitrajı

Uluslararası döviz piyasalarında 1 USD=32 TL1 \text{ USD} = 32 \text{ TL} ve 1 EUR=36 TL1 \text{ EUR} = 36 \text{ TL} olarak kote edilirken, bir başka finansal merkezde çapraz kur 1 EUR=110 USD1 \text{ EUR} = 1{}10 \text{ USD} olarak belirlenmiştir.

İşlem maliyetlerinin ihmal edildiği bu ortamda, kâr elde etmek isteyen bir arbitrajcının izleyeceği strateji ve piyasa fiyatları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Arbitrajcı, Euro'nun daha ucuz olduğu çapraz kur piyasasından Euro alıp Türk lirası piyasasında satmalıdır; bu süreç sonunda Euro/Dolar çapraz kuru yükselme eğilimine girer.Cevap
  2. B
    Euro, çapraz kur piyasasında aşırı değerli olduğu için arbitrajcı önce Euro satıp Dolar almalıdır; bu durum Doların Türk lirası karşısında değer kazanmasına yol açar.
  3. C
    Bu arbitraj imkânı "mekânsal arbitraj" (locational arbitrage) olarak adlandırılır ve sonucunda Türk lirasının her iki döviz karşısındaki değeri mutlaka artar.
  4. D
    Arbitrajcı, Türk lirası piyasasında Dolar satıp Euro almalıdır; bu işlem sonucunda Dolar/TL kuru yükselirken Euro/TL kuru düşer.
  5. E
    Arbitraj işlemleri, kur riskini üstlenerek yapıldığı için spekülatif bir nitelik taşır ve piyasadaki belirsizliği artırarak kurların dengeye gelmesini zorlaştırır.

Cevap

Arbitrajcı, Euro'nun daha ucuz olduğu piyasadan Euro alıp diğer piyasada satmalıdır; bu işlem Euro/Dolar çapraz kurunun yükselmesine neden olur.
Euro'nun çapraz kur piyasasında dolaylı kura göre daha düşük fiyattan işlem görmesi (110<11251{}10 < 1{}125) bir arbitraj imkânı yaratır. Arbitrajcı, Euro'yu 1101{}10 Dolar ödeyerek aldığı piyasada talep artışına neden olur ve bu durum Euro/Dolar kurunu yukarı çeker. Aynı zamanda aldığı Euro'yu Türk lirası piyasasında satarak Euro arzını artırır ve bu piyasadaki kuru aşağı çeker, böylece kurlar dengelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Dolaylı çapraz kuru Türk lirası üzerinden hesaplayınız.
(EUR/TL)/(USD/TL)=36/32=1125 USD/EUR(\text{EUR/TL}) / (\text{USD/TL}) = 36 / 32 = 1{}125 \text{ USD/EUR}
Türk lirası piyasasındaki kurlara göre 1 Euro'nun Dolar cinsinden değerini bulmak için.
2
Hesaplanan dolaylı kur ile diğer piyasadaki kote edilen kuru karşılaştırınız.
110 (Piyasa)<1125 (Hesaplanan)1{}10 \text{ (Piyasa)} < 1{}125 \text{ (Hesaplanan)}
Euro'nun hangi piyasada daha ucuz (undervalued) olduğunu tespit etmek için.
3
Kârlı işlem rotasını belirleyiniz.
Dolar ile çapraz kur piyasasından Euro al \rightarrow Euro'yu TL piyasasında sat \rightarrow Elde edilen TL ile Dolar al.
Euro'nun ucuz olduğu piyasadan alınıp, dolaylı olarak pahalı olduğu piyasada satılması gerekir.
4
Piyasa etkilerini analiz ediniz.
Euro talebi artışı nedeniyle Euro/USD kuru yükselir; Euro arzı artışı nedeniyle Euro/TL kuru düşer; USD talebi nedeniyle USD/TL kuru yükselir.
Arbitraj işlemleri sonucunda arz ve talep değişimi kurları dengeye (tek fiyat kanununa) zorlar.

Anahtar Kavram

Üç Uçlu Arbitraj ve Piyasa Dengeleme Mekanizması

İpuçları

1
Öncelikle Türk lirası piyasasındaki verileri kullanarak 1 Euro'nun kaç Dolar etmesi gerektiğini (çapraz kur) hesaplayın.
2
Hesapladığınız 11251{}125 değeri ile piyasada kote edilen 1101{}10 değerini karşılaştırın. Euro hangi piyasada daha ucuz görünüyor?
3
Ucuz olan piyasadan (çapraz kur piyasası) Euro alıp, pahalı olan piyasada (TL üzerinden dolaylı olarak) satmak kâr getirecektir. Bu işlemlerin döviz arz ve talebi üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İşlem maliyetleri (komisyonlar) %1 olsaydı, bu arbitraj imkânı hâlâ kârlı olur muydu?
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla