Soru

Zorluk: OrtaDöviz Arbitrajı

Döviz piyasasında belirli bir anda aşağıdaki kurların geçerli olduğu varsayılmaktadır:

Finansal MerkezGeçerli Döviz Kuru
İstanbul1 USD=32 TL1 \text{ USD} = 32 \text{ TL}
New York1 EUR=1,25 USD1 \text{ EUR} = 1,25 \text{ USD}
Frankfurt1 EUR=45 TL1 \text{ EUR} = 45 \text{ TL}

Bu verilere göre, üç uçlu (triangular) arbitraj imkanı ve kâr elde etme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Arbitraj kârı elde etmek için önce İstanbul'dan dolar alınmalı, bu dolarlar New York'ta avroya çevrilmeli ve elde edilen avrolar Frankfurt'ta satılmalıdır.Cevap
  2. B
    Arbitraj ve spekülasyon işlemleri aynı amaca hizmet eder; her iki işlemde de yatırımcı kurun gelecekteki değerine dair risk üstlenerek kâr elde etmeyi hedefler.
  3. C
    Frankfurt'taki avro kuru, İstanbul ve New York piyasaları üzerinden hesaplanan çapraz kurun altında olduğu için bu piyasada arbitraj imkanı bulunmamaktadır.
  4. D
    Yatırımcı Frankfurt'tan avro alıp New York ve İstanbul piyasaları üzerinden dolaylı yoldan TL'ye dönerse birim başına 13 TL risksiz kâr elde eder.
  5. E
    Bu piyasa koşullarında kâr elde edebilmek için yatırımcının mutlaka yerli paranın değer kaybedeceğine dair bir beklentiye sahip olması gerekir.

Cevap

Arbitraj kârı elde etmek için önce İstanbul'dan dolar alınmalı, bu dolarlar New York'ta avroya çevrilmeli ve elde edilen avrolar Frankfurt'ta satılmalıdır.
Verilen kurlara göre, bir yatırımcı İstanbul'da 32 TL32 \text{ TL}'ye 1 USD1 \text{ USD} alabilir. New York'ta bu 1,25 USD1,25 \text{ USD} ile 1 EUR1 \text{ EUR} alabilir (1,25×32=40 TL1,25 \times 32 = 40 \text{ TL} maliyetle). Frankfurt'ta ise bu 1 EUR1 \text{ EUR}'yu 45 TL45 \text{ TL}'ye satabilir. Bu süreç sonucunda her bir avro için 5 TL5 \text{ TL} risksiz kâr elde edilir. Bu nedenle doğru strateji dolaylı yoldan avro alıp Frankfurt'ta satmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Çapraz kurun (cross rate) hesaplanması
1 EUR=(1 EUR/ USD)×(1 USD/ TL)=1,25×32=40 TL1 \text{ EUR} = (1 \text{ EUR} / \text{ USD}) \times (1 \text{ USD} / \text{ TL}) = 1,25 \times 32 = 40 \text{ TL}
Üç farklı para birimi arasındaki arbitraj imkanını belirlemek için piyasalar arasındaki dolaylı fiyatı bulmak gerekir.
2
Hesaplanan çapraz kur ile piyasa kurunun karşılaştırılması
Çapraz Kur (40 TL40 \text{ TL}) < Frankfurt Kuru (45 TL45 \text{ TL})
Avro, Frankfurt piyasasında İstanbul ve New York üzerinden hesaplanan değerinden daha pahalıdır.
3
Arbitraj stratejisinin belirlenmesi
Ucuz olan kanaldan (TL \rightarrow USD \rightarrow EUR) alıp, pahalı olan piyasada (Frankfurt) satmak.
Arbitrajın temel mantığı düşük fiyattan alıp aynı anda yüksek fiyattan satarak risksiz kâr elde etmektir.

Anahtar Kavram

Üç uçlu (triangular) arbitraj, çapraz kurların doğrudan kurlarla uyumsuz olması durumunda ortaya çıkan risksiz kâr fırsatıdır.

Daha Fazla Pratik

İki uçlu (mekansal) arbitraj ile üç uçlu arbitraj arasındaki farkları ve faiz arbitrajı (kapalı/açık) kavramlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak her bir döviz kuru çiftini bir oran olarak yazıp çarptığımızda (USD/TL * EUR/USD * TL/EUR), sonuç 1'den farklı ise arbitraj imkanı vardır. 32×1,25×(1/45)0,88132 \times 1,25 \times (1/45) \approx 0,88 \neq 1.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla