Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model Alıştırma Soruları — KPSS İktisat

Soru 1Soru →

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY_d$ ), otonom tüketim harcamaları pozitif ( $C_0 > 0$ ) iken gelir düzeyinde meydana gelen bir artışın ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Azalır ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) yaklaşır.

Artar ve marjinal tüketim eğiliminden (

MPC

) uzaklaşır.

Sabit kalır ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) eşit olur.

Azalır ve sıfır değerine yaklaşır.

Önce artar, belirli bir gelir düzeyinden sonra azalmaya başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Azalır ve marjinal tüketim eğilimine ( $MPC$ ) yaklaşır.

Cevap

Gelir düzeyi arttıkça ortalama tüketim eğilimi azalır ve marjinal tüketim eğilimine yaklaşır.

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda (

C = C_0 + cY

),

APC

formülü

\frac{C_0}{Y} + c

şeklindedir. Gelir (

Y

) arttıkça, sabit olan otonom tüketimin (

C_0

) gelir içindeki payı düşer. Bu durum, toplam ortalama tüketim eğiliminin azalmasına ve fonksiyonun eğimi olan marjinal tüketim eğilimine (

c

) yaklaşmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

) formülünü tanımlayın.

APC = \frac{C}{Y}

Ortalama tüketim eğilimi, toplam tüketimin toplam gelire oranını ifade eder.

2

Doğrusal tüketim fonksiyonunu (

C = C_0 + cY

) formülde yerine koyun.

APC = \frac{C_0 + cY}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

Fonksiyonun bileşenlerini gelir değerine bölerek ortalama eğilimin matematiksel yapısını analiz etmek gerekir.

3

Gelir (

Y

) değişkenindeki artışın terimler üzerindeki etkisini inceleyin.

Y \uparrow \Rightarrow \frac{C_0}{Y} \downarrow \Rightarrow APC \downarrow

Payda büyüdükçe

\frac{C_0}{Y}

terimi küçülür, bu da toplam

APC

değerini aşağı çeker.

4

Limit durumunu (

Y \rightarrow \infty

) değerlendirin.

APC \rightarrow c

(yani

MPC

)

Gelir sonsuza yaklaştıkça otonom tüketimin payı (

C_0/Y

) sıfıra yaklaşır, böylece

APC

değeri

c

değerine (marjinal tüketim eğilimi) komşu olur.

Anahtar Kavram

Keynesyen tüketim fonksiyonunda, otonom tüketimin varlığı nedeniyle ortalama tüketim eğilimi (

APC

) her zaman marjinal tüketim eğiliminden (

MPC

) büyüktür ve gelir arttıkça

APC

azalarak

MPC

'ye yaklaşır.

Soru 2Soru →

Keynesyen makroekonomik modelde bir ekonomide harcanabilir gelir ( $Y_d$ ) düzeyi $5.000$ TL iken tasarruf miktarı $-500$ TL olarak gerçekleşmiştir. Marjinal tüketim eğiliminin ( $MPC$ ) $0,80$ olduğu bu ekonomide, harcanabilir gelir düzeyi $10.000$ TL'ye yükseldiğinde ortalama tasarruf eğilimi ( $APS$ ) değeri kaç olur?

0,05

0,10

0,20

-0,10

0,15

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,05

Cevap

0,05

Verilen verilerle kurulan tasarruf fonksiyonu

S = -1500 + 0,20Y_d

şeklindedir. Gelir

10.000

TL olduğunda tasarruf

500

TL'ye yükselir. Bu durumda toplam tasarrufun gelire oranı olan ortalama tasarruf eğilimi

500 / 10.000 = 0,05

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Marjinal tasarruf eğilimini (MPS) hesaplayın.

MPS = 1 - MPC = 1 - 0,80 = 0,20

Tasarruf fonksiyonunun eğimini bulmak için marjinal tüketim eğilimi ile marjinal tasarruf eğilimi toplamının 1'e eşit olması kuralı kullanılır.

2

Tasarruf fonksiyonunu kurarak otonom tasarrufu (negatif otonom tüketim) bulun.

S = -C_0 + MPS \times Y_d \Rightarrow -500 = -C_0 + 0,20 \times 5000 \Rightarrow -500 = -C_0 + 1000 \Rightarrow -C_0 = -1500

Verilen gelir ve tasarruf düzeyini kullanarak fonksiyonun dikey ekseni kestiği sabit değeri bulmak gerekir.

3

Yeni gelir düzeyi (

10.000

TL) için tasarruf miktarını hesaplayın.

S = -1500 + 0,20 \times 10000 = -1500 + 2000 = 500

TL

Ortalama tasarruf eğilimini bulabilmek için önce o gelir düzeyindeki toplam tasarruf miktarına ihtiyaç vardır.

4

Yeni gelir düzeyindeki ortalama tasarruf eğilimini (APS) hesaplayın.

APS = S / Y_d = 500 / 10000 = 0,05

Ortalama tasarruf eğilimi, toplam tasarrufun toplam harcanabilir gelire oranıdır.

Anahtar Kavram

Tasarruf Fonksiyonu ve APS-MPS İlişkisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

Keynesyen makro iktisat modelinde yatırım harcamalarının faiz oranına duyarlılığının sıfır ( $d=0$ ) olduğu varsayıldığında, diğer değişkenler sabitken (ceteris paribus) faiz oranında meydana gelecek bir azalışın yatırım harcamaları ve yatırım eğrisi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yatırım harcamaları miktarı değişmez ve dikey olan yatırım eğrisi üzerinde aşağı doğru bir hareket gerçekleşir.

Yatırım harcamaları artar ve yatırım eğrisi üzerinde sağ aşağı doğru bir hareket gerçekleşir.

Yatırım harcamaları artar ve yatırım eğrisi bütünüyle sağa kayar.

Yatırım harcamaları azalır ve yatırım eğrisi bütünüyle sola kayar.

Yatırım harcamaları değişmez ancak yatırım eğrisi yatay hale gelerek faiz eksenine paralel olur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım harcamaları miktarı değişmez ve dikey olan yatırım eğrisi üzerinde aşağı doğru bir hareket gerçekleşir.

Cevap

Yatırım harcamaları miktarı değişmez ve dikey olan yatırım eğrisi üzerinde aşağı doğru bir hareket gerçekleşir.

Yatırım harcamaları fonksiyonu

I = I_0 - dr

şeklinde ifade edilir. Burada

d

katsayısının sıfır olması, yatırımların faiz oranına karşı tam duyarsız olduğunu gösterir. Bu durumda yatırım miktarı sadece otonom yatırımlara (

I_0

) eşittir ve faiz oranı ne kadar değişirse değişsin yatırım seviyesi sabit kalır. Grafiksel olarak, yatay eksende yatırım miktarının, dikey eksende faiz oranının yer aldığı bir düzlemde yatırım eğrisi, otonom yatırım düzeyinden geçen dikey bir doğru halini alır. Faiz oranındaki bir azalış, bu dikey doğru üzerinde aşağı doğru bir hareketi temsil ederken, toplam yatırım harcaması miktarını değiştirmez.

Adım Adım Çözüm

1

Yatırım fonksiyonu denklemini analiz et.

I = I_0 - dr

denkleminde

d=0

yerine konulduğunda

I = I_0

olur.

Yatırımların faize duyarlılığı (

d

) sıfır ise, yatırım harcamaları faiz oranından bağımsız (tamamen otonom) hale gelir.

2

Faiz oranındaki (

r

) değişimin etkisini belirle.

Faiz oranı azalsa bile

0 \times \Delta r = 0

olacağından toplam yatırım (

I

) değişmez.

Duyarlılık katsayısı sıfır olan bir değişkendeki değişim, bağımlı değişken üzerinde herhangi bir miktar değişikliği yaratmaz.

3

Eğri üzerindeki hareketi ve konumu değerlendir.

Dikey eksende faiz (

r

), yatay eksende yatırım (

I

) varken eğri dikey bir doğru halindedir;

r

azalışı bu doğru üzerinde aşağı inmeyi ifade eder.

İçsel bir değişken olan faizdeki değişim eğriyi kaydırmaz, sadece eğri üzerinde harekete neden olur.

Anahtar Kavram

Yatırımların Faize Duyarlılığı (

d

) ve Eğri Üzerinde Hareket

Daha Fazla Pratik

Yatırımların faize tam duyarlı (

d = \infty

) olduğu bir durumda, otonom yatırımlardaki bir artışın yatırım eğrisi üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 4Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde, dikey ekseni pozitif bir noktadan kesen doğrusal bir tüketim fonksiyonu analiz edildiğinde, tüketimin gelir esnekliği ( $e_c$ ) ve tüketim eğilimlerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tüketimin gelir esnekliği katsayısı, her pozitif gelir düzeyinde birden küçük bir değer alır.

Ortalama tüketim eğilimi, marjinal tüketim eğilimine her zaman eşittir.

Gelir arttıkça ortalama tüketim eğilimi ile marjinal tüketim eğilimi arasındaki fark giderek artar.

Marjinal tüketim eğilimi, ortalama tüketim eğiliminden her zaman büyüktür.

Tüketimin gelir esnekliği, gelir düzeyi arttıkça bire yaklaşmak yerine sıfıra yakınsar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketimin gelir esnekliği katsayısı, her pozitif gelir düzeyinde birden küçük bir değer alır.

Cevap

Tüketimin gelir esnekliği katsayısı her gelir düzeyinde birden küçüktür.

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda otonom tüketim pozitif (

C_0 > 0

) olduğu sürece, ortalama tüketim eğilimi (

APC

) daima marjinal tüketim eğiliminden (

MPC

) büyüktür. Tüketimin gelir esnekliği (

e_c = MPC / APC

) olarak hesaplandığı için, pay paydadan küçük kalır ve esneklik değeri her gelir düzeyinde birden küçük olur.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonunu tanımlama

C = C_0 + cY

(

C_0 > 0

ve

0 < c < 1

)

Soruda dikey ekseni pozitiften kesen doğrusal bir fonksiyon tanımlanmıştır.

2

Tüketim eğilimlerini belirleme

MPC = c

ve

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

Marjinal tüketim eğilimi fonksiyonun eğimi, ortalama tüketim eğilimi ise toplam tüketimin gelire oranıdır.

3

Tüketimin gelir esnekliğini formülize etme

e_c = \frac{dC}{dY} \times \frac{Y}{C} = \frac{MPC}{APC}

Bir değişkenin diğerine göre esnekliği, marjinal değerin ortalama değere oranıdır.

4

Esneklik değerini yorumlama

e_c = \frac{c}{\frac{C_0}{Y} + c} < 1

C_0 > 0

olduğu sürece payda paydan büyük olacağı için esneklik her zaman birden küçük kalır.

Anahtar Kavram

Tüketimin Gelir Esnekliği ve Keynesyen Tüketim Özellikleri

Alternatif Yöntem

Geometrik olarak; orijinden tüketim doğrusu üzerindeki herhangi bir noktaya çizilen doğrunun eğimi APC'yi, tüketim doğrusunun kendi eğimi ise MPC'yi verir. Doğru dikey ekseni pozitiften kestiği için orijinden çıkan doğrular her zaman tüketim doğrusundan daha diktir (APC > MPC). Bu da esnekliğin (

MPC/APC

) 1'den küçük olmasını sağlar.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde, otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu doğrusal bir tüketim fonksiyonu modelinde, harcanabilir gelir düzeyi arttıkça tüketimin gelir esnekliği ( $\epsilon_C$ ) ve ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) değerlerinin değişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tüketimin gelir esnekliği artar, ortalama tüketim eğilimi azalır.

Tüketimin gelir esnekliği azalır, ortalama tüketim eğilimi artar.

Tüketimin gelir esnekliği

1

'e eşit kalır, ortalama tüketim eğilimi azalır.

Tüketimin gelir esnekliği artar, ortalama tüketim eğilimi sabit kalır.

Tüketimin gelir esnekliği azalır, ortalama tüketim eğilimi azalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketimin gelir esnekliği artar, ortalama tüketim eğilimi azalır.

Cevap

Tüketimin gelir esnekliği artar ve ortalama tüketim eğilimi azalır.

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda pozitif otonom tüketim (

C_0

) varlığı, her zaman

APC > MPC

olmasını sağlar. Gelir düzeyi arttıkça, otonom tüketimin toplam tüketim içindeki payı azalır, bu da

APC

'nin düşmesine neden olur. Tüketimin gelir esnekliği

\epsilon_C = MPC / APC

şeklinde ifade edildiğinden; paydaki

MPC

sabitken paydadaki

APC

'nin azalması, esneklik değerinin artarak

1

'e doğru yaklaşmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonunu tanımla

C = C_0 + cY

(Burada

C_0 > 0

ve

0 < c < 1

)

Analizi başlatmak için standart Keynesyen doğrusal fonksiyonu kurmak gerekir.

2

Ortalama Tüketim Eğilimini (

APC

) analiz et

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

. Gelir (

Y

) arttıkça

\frac{C_0}{Y}

terimi küçüldüğü için

APC

azalır.

Otonom tüketimin gelire oranı, gelir arttıkça düşer ve bu da APC'yi aşağı çeker.

3

Tüketimin gelir esnekliğini (

\epsilon_C

) formüle et ve analiz et

\epsilon_C = \frac{MPC}{APC}

.

MPC = c

sabittir.

Y

arttıkça

APC

azaldığı için (payda küçüldüğü için)

\epsilon_C

değeri artar.

Esneklik, marjinal değerin ortalama değere oranıdır; ortalama değer azaldıkça esneklik artarak 1'e yaklaşır.

Anahtar Kavram

Keynesyen tüketim fonksiyonunda APC > MPC ilişkisi ve bunun gelir esnekliğine (inelastiklikten birim esnekliğe geçiş) etkisi.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 6Soru →

Keynesyen makroekonomik modelde bir ekonominin tüketim fonksiyonu $C = 400 + 0,75Y$ olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide milli gelir ( $Y$ ) düzeyi $2.000$ birim iken ortalama tasarruf eğilimi ( $APS$ ) değeri aşağıdakilerden hangisidir?

0,05

0,25

0,95

0,75

0,10

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,05

Cevap

0,05 değeri bu ekonomideki ortalama tasarruf eğilimidir.

Verilen tüketim fonksiyonuna göre

2.000

birim gelirde tüketim

1.900

birimdir. Bu durumda tasarruf

100

birim (

2.000 - 1.900

) olur.

APS = S/Y

formülünden

100 / 2.000 = 0,05

sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen milli gelir düzeyinde tüketim harcamasını hesaplayın.

C = 400 + 0,75(2.000) = 400 + 1.500 = 1.900

birim.

Tasarruf miktarını bulmak için önce gelirin ne kadarının tüketime gittiğini bilmemiz gerekir.

2

Milli gelirden tüketim harcamasını çıkararak tasarruf miktarını bulun.

S = Y - C \Rightarrow S = 2.000 - 1.900 = 100

birim.

Gelirin tüketilmeyen kısmı tasarrufu oluşturur (

Y = C + S

).

3

Tasarruf miktarını milli gelire oranlayarak ortalama tasarruf eğilimini hesaplayın.

APS = S / Y \Rightarrow APS = 100 / 2.000 = 0,05

.

Ortalama tasarruf eğilimi, toplam tasarrufun toplam gelire oranıdır.

Anahtar Kavram

Ortalama Tasarruf Eğilimi (APS) ve Tasarruf Fonksiyonu

Alternatif Yöntem

Önce ortalama tüketim eğilimi (

APC

) hesaplanabilir:

APC = C / Y = 1.900 / 2.000 = 0,95

. Ardından

APC + APS = 1

kuralı kullanılarak

APS = 1 - 0,95 = 0,05

bulunur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 7Soru →

Dışa açık bir Keynesyen ekonomide toplam harcama fonksiyonu $AE = C + I + G + (X - M)$ olarak tanımlanmıştır. Tüketim harcamaları harcanabilir gelirin bir fonksiyonu ( $C = C_0 + c(Y-T)$ ), vergiler gelire bağlı ( $T = tY$ ), yatırımlar gelire duyarlı ( $I = I_0 + iY$ ) ve ithalat gelirin bir fonksiyonudur ( $M = M_0 + mY$ ). Bu ekonomide sızıntıların ( $S + T + M$ ) gelire göre toplam marjinal değişim oranı $\sigma$ (marjinal sızıntı eğilimi) olarak tanımlandığı bir durumda, Toplam Harcama ( $AE$ ) doğrusunun eğimini veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

1 - \sigma + i

\sigma + i

1 - \sigma

c(1 - t) + m - i

1 - (s + t + m)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1 - \sigma + i$

Cevap

Toplam Harcama (

AE

) doğrusunun eğimi

1 - \sigma + i

ifadesine eşittir.

Toplam harcama doğrusunun eğimi, marjinal harcama eğilimine (MPE) eşittir. Dışa açık bir modelde uyarılmış harcamalar tüketim ve yatırımdan oluşurken, ithalat sızıntı yaratır. Matematiksel olarak

\sigma

(marjinal sızıntı eğilimi), 1'den marjinal harcama eğiliminin (yatırım hariç) çıkarılmasına eşittir. Dolayısıyla eğim,

1 - \sigma

(tüketim ve ithalat etkisi) ile uyarılmış yatırım katsayısı olan

i

'nin toplamına eşittir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam harcama fonksiyonunun açık halini yazın.

AE = C_0 + c(Y - tY) + I_0 + iY + G_0 + X_0 - (M_0 + mY)

Harcanabilir gelir (

Y_d = Y - T

) ve tüm uyarılmış bileşenlerin denkleme dahil edilmesi gerekir.

2

Fonksiyonu

Y

parantezine alarak eğimi belirleyin.

AE = (C_0 + I_0 + G_0 + X_0 - M_0) + [c(1 - t) + i - m]Y

-> Eğim

= c(1 - t) + i - m

Eğim, toplam harcamanın gelire göre türevidir (

dAE/dY

).

3

Marjinal sızıntı oranını (

\sigma

) tanımlayın.

\sigma = \frac{dS}{dY} + \frac{dT}{dY} + \frac{dM}{dY} = (1 - c)(1 - t) + t + m

Sızıntılar tasarruf, vergi ve ithalattan oluşur.

4

\sigma

ifadesini sadeleştirerek eğimle ilişkilendirin.

\sigma = 1 - t - c + ct + t + m = 1 - c(1 - t) + m

buradan

c(1 - t) - m = 1 - \sigma

elde edilir.

Eğimdeki tüketim ve ithalat kısmını

\sigma

cinsinden ifade etmek için cebirsel dönüşüm yapılır.

5

Sonucu eğim denkleminde yerine koyun.

Eğim

= (1 - \sigma) + i

Uyarılmış yatırımlar (

i

) harcama kalemidir (ilave), bu yüzden sızıntıların tersi olan harcama eğilimine eklenir.

Anahtar Kavram

Harcama Çarpanı Mekanizması ve Sızıntı-İlave Dengesi

İpuçları

1

Toplam harcama fonksiyonunun türevini alarak işe başlayın:

dAE/dY

.

2

Sızıntıların (

S, T, M

) her birinin gelire göre türevinin toplamının

\sigma

olduğunu hatırlayın.

3

c(1-t) - m

ifadesinin

1 - \sigma

değerine eşit olduğunu kanıtlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Bu sonucun çarpan değeri (

k = 1 / (1 - \text{eğim})

) üzerindeki etkisini ve sızıntılar arttıkça çarpanın nasıl küçüldüğünü analiz ediniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 8Soru →

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim harcamaları $C = 100 + 0,8Y_d$ , otonom yatırımlar $I = 120$ , kamu harcamaları $G = 180$ ve gelir üzerinden alınan vergi oranı $t = 0,25$ olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi $1200$ birimdir.

Buna göre, ekonominin tam istihdam düzeyinde dengeye gelebilmesi için kamu harcamalarında ( $G$ ) yapılması gereken artış miktarı kaç birimdir?

40

60

80

100

200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80

Cevap

Ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamaları 80 birim artırılmalıdır.

Verilen veriler doğrultusunda otonom harcamalar

400

birim, harcama çarpanı ise

2,5

olarak hesaplanır. Mevcut denge geliri

1000

birimdir. Tam istihdam geliri olan

1200

birime ulaşmak için

200

birimlik bir gelir artışı gerekmektedir. Kamu harcamalarındaki bir birimlik artış geliri

2,5

kat artırdığına göre,

200 / 2,5 = 80

birimlik bir artış hedeflenen düzeye ulaşmayı sağlayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1

Otonom harcamaların (

A

) hesaplanması

A = C_0 + I + G = 100 + 120 + 180 = 400

Denge gelir düzeyini bulmak için öncelikle gelirden bağımsız harcamaların toplamı belirlenmelidir.

2

Harcama çarpanının (

k

) hesaplanması

k = \frac{1}{1 - c(1-t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1-0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5

Vergi oranının (

t

) olduğu bir ekonomide çarpan mekanizması marjinal tüketim eğilimi (

c

) ve vergi oranı ile belirlenir.

3

Mevcut denge gelir düzeyinin (

Y_e

) bulunması

Y_e = k \times A = 2,5 \times 400 = 1000

Denge geliri, otonom harcamaların çarpan katsayısı ile çarpılmasıyla elde edilir.

4

Gereken gelir artışının (deflasyonist açık) hesaplanması

\Delta Y = Y_{tam} - Y_e = 1200 - 1000 = 200

Tam istihdam hedefine ulaşmak için ekonominin mevcut üretim kapasitesinin ne kadar artması gerektiği belirlenir.

5

Gereken kamu harcaması artışının (

\Delta G

) hesaplanması

\Delta G = \frac{\Delta Y}{k} = \frac{200}{2,5} = 80

Çarpan etkisi nedeniyle, hedeflenen gelir artışı miktarının çarpan katsayısına bölünmesiyle gereken harcama miktarı bulunur.

Anahtar Kavram

Vergi oranının (t) dahil olduğu modelde harcama çarpanı ve deflasyonist açığın kapatılması.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 9Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde, otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu doğrusal bir tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY_d$ ), gelir düzeyi arttıkça ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ile marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gelir arttıkça

APC

ve

MPC

arasındaki fark (

C_0/Y_d

) azalır ve gelir sonsuza giderken

APC

değeri

MPC

'ye yakınsar; ancak her pozitif gelir düzeyinde

APC > MPC

geçerlidir.

Gelir arttıkça

MPC

değeri sabit kalırken

APC

değeri artış gösterir, bu durum ise tüketim fonksiyonunun dışbükey (konveks) bir yapıda olduğunu gösterir.

Tüketim harcamalarının gelire eşit olduğu başabaş gelir noktasında (

C=Y

), ortalama tüketim eğilimi ile marjinal tüketim eğilimi birbirine eşitlenir.

Gelirdeki artışlar marjinal tasarruf eğilimini (

MPS

) artırdığı için,

APC

ve

MPC

arasındaki fark ancak gelir azaldığında kapanma eğilimine girer.

Otonom tüketim pozitif olduğu sürece

APC

değeri her zaman

MPC

değerinden küçüktür ve gelir arttıkça bu fark daha da açılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir arttıkça $APC$ ve $MPC$ arasındaki fark ( $C_0/Y_d$ ) azalır ve gelir sonsuza giderken $APC$ değeri $MPC$ 'ye yakınsar; ancak her pozitif gelir düzeyinde $APC > MPC$ geçerlidir.

Cevap

Gelir arttıkça ortalama tüketim eğilimi (

APC

) ile marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) arasındaki fark (

C_0/Y_d

) azalır ve gelir sonsuza giderken

APC

değeri

MPC

'ye yakınsar; ancak

C_0 > 0

olduğu sürece her zaman

APC > MPC

durumu geçerlidir.

Keynesyen modelde tüketim fonksiyonu

C = C_0 + cY

şeklindedir. Ortalama tüketim eğilimi (

APC

), toplam tüketimin gelire oranıdır ve

\frac{C_0}{Y} + c

olarak ifade edilir. Marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) ise fonksiyonun eğimidir ve

c

değerine eşittir. Denklemden görüleceği üzere

APC

,

MPC

'den tam olarak

\frac{C_0}{Y}

kadar büyüktür. Gelir (

Y

) arttıkça bu terim küçülür, dolayısıyla

APC

azalır ve

MPC

'ye yaklaşır. Ancak otonom tüketim (

C_0

) pozitif olduğu sürece bu fark hiçbir zaman sıfır olmaz, yani

APC

her zaman

MPC

'den büyük kalır.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonundan APC ve MPC formüllerini türetmek.

MPC = \frac{dC}{dY} = c

ve

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0 + cY}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

Değişim oranını ve ortalama oranı belirlemek için.

2

İki oran arasındaki farkı analiz etmek.

APC - MPC = (\frac{C_0}{Y} + c) - c = \frac{C_0}{Y}

Gelirdeki değişimin bu fark üzerindeki etkisini görmek için.

3

Gelirin (

Y

) sonsuza gitmesi durumunda limit değerini hesaplamak.

\lim_{Y \to \infty} (\frac{C_0}{Y}) = 0

Uzun dönemde veya çok yüksek gelir düzeylerinde bu iki eğilimin birbirine ne kadar yaklaştığını anlamak için.

4

Nihai ilişkiyi yorumlamak.

C_0 > 0

olduğu sürece

\frac{C_0}{Y} > 0

olacağından

APC > MPC

olur. Gelir arttıkça payda büyüdüğü için fark azalır.

Keynesyen teorinin temel çıkarımına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tüketim Fonksiyonunun Asimptotik Özellikleri

Soru 10Soru →

Dışa açık bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 400 + 0,8Y_d$ , vergi fonksiyonu $T = 100 + 0,25Y$ , otonom yatırımlar $I = 300$ , kamu harcamaları $G = 500$ , ihracat $X = 250$ ve ithalat fonksiyonu $M = 150 + 0,1Y$ olarak verilmiştir. Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi $2800$ birim olduğuna göre, ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamalarının ne kadar artırılması gerekmektedir?

180

72

144

360

90

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $180$

Cevap

Ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamaları

180

birim artırılmalıdır.

Denge geliri

2440

olarak hesaplanmış ve tam istihdam hedefi olan

2800

birime ulaşmak için

360

birimlik bir gelir artışı gerektiği saptanmıştır. Ekonomideki harcama çarpanı, sızıntılar (

t=0,25

ve

m=0,1

) dahil edildiğinde

2

olarak bulunduğu için, bu artışı sağlamak adına kamu harcamalarının yarısı kadar (

180

birim) artırılması doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kullanılabilir gelir (

Y_d

) ve tüketim (

C

) fonksiyonunu düzenleme

C = 320 + 0,6Y

Y_d = Y - T

olduğu için

Y_d = Y - (100 + 0,25Y) = 0,75Y - 100

olur. Buradan

C = 400 + 0,8(0,75Y - 100) = 400 + 0,6Y - 80 = 320 + 0,6Y

bulunur.

2

Toplam planlanan harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturma

AE = 1220 + 0,5Y

AE = C + I + G + X - M

formülünden;

AE = (320 + 0,6Y) + 300 + 500 + 250 - (150 + 0,1Y) = 1220 + 0,5Y

elde edilir.

3

Denge gelir düzeyini hesaplama

Y = 2440

Dengede

Y = AE

olduğundan;

Y = 1220 + 0,5Y \Rightarrow 0,5Y = 1220 \Rightarrow Y = 2440

birimdir.

4

Harcama çarpanını (

k

) hesaplama

k = 2

k = \frac{1}{1 - c(1-t) + m}

formülünden;

k = \frac{1}{1 - 0,8(1-0,25) + 0,1} = \frac{1}{1 - 0,6 + 0,1} = \frac{1}{0,5} = 2

bulunur.

5

Gerekli harcama artışını belirleme

\Delta G = 180

Tam istihdam geliri

2800

ve mevcut denge

2440

ise gelir açığı

\Delta Y = 360

birimdir.

\Delta Y = k \times \Delta G \Rightarrow 360 = 2 \times \Delta G \Rightarrow \Delta G = 180

birim artış gereklidir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz modelinde dışa açık bir ekonomide denge gelirinin belirlenmesi ve sızıntıların (vergi ve ithalat) çarpan üzerindeki etkisi.

İpuçları

1

Önce kullanılabilir gelir fonksiyonunu tüketim fonksiyonu içinde yerine yazarak otonom tüketim ve uyarılmış tüketim kısımlarını netleştirin.

2

Denge gelir düzeyini (

Y = C + I + G + X - M

) denkliğini kullanarak mevcut durumu bulun ve tam istihdam düzeyine olan mesafeyi (

Y_f - Y

) hesaplayın.

3

Harcama çarpanını hesaplarken paydada

(1 - MPC(1 - t) + MPI)

yapısını kullanmayı unutmayın. Burada

MPC=0,8

,

t=0,25

ve

MPI=0,1

şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Aynı ekonomide kamu harcamaları yerine vergilerin otonom kısmının (

T_0

) düşürülmesi durumunda, tam istihdama ulaşmak için ne kadarlık bir vergi indirimi gerektiğini hesaplayarak vergi çarpanı etkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Çarpanı doğrudan kullanarak denge gelirini bulmadan da çözüme gidilebilir: Önce otonom harcamalar toplamını (

A = C_0 - cT_0 + I + G + X - M_0

) bulun, ardından

Y = k \times A

formülüyle mevcut geliri ve hedeflenen

G

artışını oranlayın.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 11Soru →

Keynesyen iktisat literatüründe, sermayenin marjinal etkinliği ( $SME$ ) eğrisi ile yatırımın marjinal etkinliği ( $YME$ ) eğrisi arasındaki yapısal farklar ele alındığında; toplam yatırım harcamaları arttıkça $YME$ eğrisinin $SME$ eğrisine göre daha düşük esnekliğe sahip (daha dik) olmasına yol açan temel iktisadi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Toplam yatırım talebinin artmasıyla birlikte sermaye malları üretiminde kullanılan girdi maliyetlerinin ve sermaye mallarının arz fiyatının yükselmesi

Yatırımların faize duyarlılığının, sermaye stokunun verimliliğine göre daha düşük bir katsayı ile belirlenmesi

SME eğrisinin tam istihdam düzeyini, YME eğrisinin ise eksik istihdam düzeyindeki yatırım kararlarını yansıtması

Faiz oranlarındaki bir azalışın sermayenin marjinal fiziki verimliliğini teknolojik nedenlerle aşağı çekmesi

Bireysel yatırım kararlarının sadece beklenen kâr oranlarına, toplam yatırımların ise sadece faiz oranlarına bağlı olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplam yatırım talebinin artmasıyla birlikte sermaye malları üretiminde kullanılan girdi maliyetlerinin ve sermaye mallarının arz fiyatının yükselmesi

Cevap

Ekonomideki toplam yatırım talebi arttıkça sermaye malları üreten endüstrilerdeki maliyetlerin ve dolayısıyla sermaye malları arz fiyatının yükselmesi gerekçesiyle YME eğrisi SME eğrisinden daha diktir.

Doğru seçenek olan toplam yatırım talebinin artmasıyla sermaye malları arz fiyatının yükselmesi ifadesi, makroekonomik düzeyde yatırımın marjinal etkinliğinin neden hızla düştüğünü açıklar. Tek bir firma için sermaye malı fiyatı veri iken, ekonominin bütününde yatırım arttıkça bu malların üretim maliyeti artar, bu da yatırımın karlılığını azaltarak eğriyi dikleştirir.

Adım Adım Çözüm

1

SME

ve

YME

tanımlarının ayrıştırılması

SME

, sermaye malı arz fiyatının sabit olduğunu varsayarken (

P_k

sabit),

YME

bu fiyatın yatırım miktarı arttıkça artacağını öngörür.

Tek bir firma yatırım yaparken piyasa fiyatını etkileyemez ancak tüm ekonomi yatırım yaparken fiyatlar yükselir.

2

Arz fiyatı etkisinin analiz edilmesi

Yatırım harcamaları (

I

) arttıkça, sermaye malları üreten sektörlerdeki talep artışı bu malların arz fiyatını (

P_k

) yukarı çeker.

Üretim faktörlerinin kıtlığı ve artan maliyetler nedeniyle arz eğrisi pozitif eğimlidir.

3

Eğri eğimlerinin karşılaştırılması

Artan sermaye malı fiyatları, beklenen getiri oranını düşürerek yatırımın karlılığını azaltır ve faiz düşüşünün yatırımı artırıcı etkisini zayıflatır.

Bu durum

YME

eğrisinin

SME

eğrisine göre daha az esnek (daha dik) olmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Sermaye Malı Arz Fiyatı Etkisi (MEC vs. MEI)

İpuçları

1

Tek bir firma yatırım yaparken sermaye malı fiyatlarını değiştirebilir mi?

2

Makroekonomik analizde tüm firmaların aynı anda makine ve teçhizat talep ettiğini düşünün.

3

YME (Yatırımın Marjinal Etkinliği), sermaye malı arz fiyatının (

P_k

) artışını modeline dahil eder; SME ise bunu sabit sayar.

Daha Fazla Pratik

YME eğrisinin dikleşmesinin IS eğrisinin eğimi üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

SME'yi 'potansiyel yatırım planı' olarak, YME'yi ise 'gerçekleşen piyasa dengesi' olarak düşünebilirsiniz. Fiyat artışı gerçek yatırımı frenler.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 12Soru →

Keynesyen iktisat teorisinde, harcanabilir gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarlık kısmının tüketim harcamalarına ayrılacağını gösteren katsayı aşağıdakilerden hangisidir?

Marjinal tüketim eğilimi

Ortalama tüketim eğilimi

Marjinal tasarruf eğilimi

Otonom tüketim

Ortalama tasarruf eğilimi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Marjinal tüketim eğilimi

Cevap

Marjinal tüketim eğilimi (

MPC

), harcanabilir gelirdeki bir birimlik değişimin tüketim harcamalarında yarattığı değişimi ifade eder.

Doğru cevap olan marjinal tüketim eğilimi, Keynesyen tüketim fonksiyonundaki

c

katsayısıdır ve harcanabilir gelirdeki artışın tüketim harcamalarına dönüşme oranını temsil eder. Marjinal değerler her zaman 'ek bir birim' veya 'değişim' üzerindeki etkiyi ölçer.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonunun genel formülünü yazınız.

C = C_0 + cY_d

Burada

C

toplam tüketim,

C_0

otonom tüketim,

c

marjinal tüketim eğilimi ve

Y_d

harcanabilir gelirdir.

2

Gelirdeki değişimin tüketim üzerindeki etkisini matematiksel olarak türetiniz.

c = \frac{\Delta C}{\Delta Y_d}

Marjinal (uçsal) kavramlar her zaman toplam büyüklükteki değişimin bağımsız değişkendeki değişime oranını temsil eder.

3

Tanımı katsayı ile eşleştiriniz.

c

katsayısı marjinal tüketim eğilimidir.

Soru metnindeki 'bir birimlik artışın ne kadarının tüketime ayrılacağı' ifadesi doğrudan bu türevsel oranı tanımlar.

Anahtar Kavram

Marjinal Tüketim Eğilimi (MPC)

İpuçları

1

İktisatta 'marjinal' kelimesi her zaman bir birimlik değişimle ilgilidir.

2

Tüketim fonksiyonu

C = C_0 + cY

şeklindedir. Buradaki 'c' eğimi temsil eder.

3

Gelirdeki değişimin (

ΔY

) tüketimdeki değişime (

ΔC

) oranına ne ad verilir?

Daha Fazla Pratik

MPC ve MPS toplamının neden 1'e eşit olduğunu inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak tüketim fonksiyonunun gelire göre türevini almak (

dC/dY

) bize marjinal tüketim eğilimini verir.

Tahmini Süre:45s

Soru 13Soru →

Dışa açık bir ekonomide makroekonomik değişkenlere ilişkin fonksiyonlar aşağıda verilmiştir:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 100 + 0,8Y_d$
- Vergi Fonksiyonu: $T = 0,25Y$
- Yatırımlar: $I = 150$
- Kamu Harcamaları: $G = 200$
- İhracat: $X = 100$
- İthalat Fonksiyonu: $M = 50 + 0,1Y$

Buna göre, sızıntılar ve ilaveler (enjeksiyonlar) yöntemi kullanılarak hesaplandığında, ekonominin denge milli gelir düzeyi ( $Y$ ) kaçtır?

1000

1100

1250

900

1500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1000$

Cevap

Denge milli gelir düzeyi

1000

birimdir.

Verilen verilere göre sızıntılar fonksiyonu

0,5Y - 50

ve ilaveler toplamı

450

olarak hesaplanır. Bu iki değerin eşitliği sağlandığında milli gelir

1000

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Kullanılabilir geliri (

Y_d

) gelir cinsinden ifade edin.

Y_d = Y - T = Y - 0,25Y = 0,75Y

Tüketim ve tasarruf kararları vergiler çıktıktan sonraki gelire dayanır.

2

Tasarruf fonksiyonunu (

S

) türetin.

S = Y_d - C = 0,75Y - (100 + 0,8 \times 0,75Y) = 0,15Y - 100

Tasarruf, kullanılabilir gelirin tüketilmeyen kısmıdır.

3

Toplam sızıntıları (

S+T+M

) hesaplayın.

Sızıntılar = (0,15Y - 100) + 0,25Y + (50 + 0,1Y) = 0,5Y - 50

Sızıntılar; tasarruf, vergiler ve ithalattan oluşur.

4

Toplam ilaveleri (

I+G+X

) hesaplayın.

İlaveler = 150 + 200 + 100 = 450

İlaveler; yatırım, kamu harcamaları ve ihracattan oluşur.

5

Sızıntıları ilavelere eşitleyerek dengeyi bulun.

0,5Y - 50 = 450 \Rightarrow 0,5Y = 500 \Rightarrow Y = 1000

Denge koşulu sızıntıların ilavelere eşit olmasıdır.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Yöntemi

İpuçları

1

Denge koşulunu hatırlayın:

S + T + M = I + G + X

.

2

Tasarruf fonksiyonunu bulmak için önce kullanılabilir geliri (

Y - T

) hesaplamanız gerekir.

3

Tüm sızıntıları

Y

cinsinden toplayın (

0,5Y - 50

) ve sabit ilaveler toplamı olan

450

'ye eşitleyin.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranının (

t

) veya marjinal ithalat eğiliminin (

m

) değişmesinin sızıntılar doğrusunun eğimini ve denge gelirini nasıl etkileyeceğini analiz edin.

Alternatif Yöntem

Aynı sonucu

Y = C + I + G + X - M

formülündeki harcama yöntemiyle de doğrulayabilirsiniz.

Y = (100 + 0,8(Y - 0,25Y)) + 150 + 200 + 100 - (50 + 0,1Y)

denklemi çözüldüğünde yine

Y = 1000

sonucuna ulaşılır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 14Soru →

Dışa açık bir ekonomide denge gelir düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılan bir araştırmada aşağıdaki makroekonomik değişkenler ve fonksiyonlar saptanmıştır:

\begin{aligned} C &= 100 + 0,75Y_d \\ T &= 0,2Y \\ M &= 50 + 0,1Y \\ I &= 120 \\ G &= 130 \\ X &= 100 \end{aligned}

Bu verilere göre, sızıntılar ve ilaveler yöntemi ( $S + T + M = I + G + X$ ) kullanıldığında ekonominin denge gelir düzeyi ( $Y$ ) kaçtır?

400

700

750

800

1000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800

Cevap

Ekonominin denge gelir düzeyi 800 birimdir.

Denge gelir düzeyi, ekonomiden çıkan sızıntıların (

S+T+M

) ekonomiye giren ilavelere (

I+G+X

) eşit olduğu düzeydir. Yapılan hesaplamalar sonucunda toplam sızıntı fonksiyonu

0,5Y - 50

olarak, toplam ilave miktarı ise

350

olarak bulunmuştur. Bu iki değerin eşitlendiği nokta olan 800, ekonominin denge gelir düzeyini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Harcanabilir gelir (

Y_d

) ve tasarruf (

S

) fonksiyonlarını türetin.

Y_d = Y - 0,2Y = 0,8Y

ve

S = Y_d - C = 0,8Y - (100 + 0,75 \times 0,8Y) = 0,2Y - 100

Sızıntılar yönteminde özel tasarruf (

S

) temel bileşenlerden biridir.

2

Toplam sızıntı (

W

) fonksiyonunu oluşturun.

W = S + T + M = (0,2Y - 100) + 0,2Y + (50 + 0,1Y) = 0,5Y - 50

Ekonomideki sızıntılar; tasarruflar, vergiler ve ithalatın toplamından oluşur.

3

Toplam ilave (

J

) miktarını hesaplayın.

J = I + G + X = 120 + 130 + 100 = 350

Ekonomideki ilaveler; yatırımlar, kamu harcamaları ve ihracatın toplamıdır.

4

Sızıntılar ile ilaveleri eşitleyerek denge gelirini bulun.

0,5Y - 50 = 350 \Rightarrow 0,5Y = 400 \Rightarrow Y = 800

Makroekonomik denge, sızıntıların ilavelere eşit olduğu noktada gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Dengesi

Soru 15Soru →

Bir makroekonomik modelde tüketim harcamaları $C = 100 + 0,80Y_d$ şeklinde tanımlanmış; vergi oranı $t = 0,25$ ve marjinal ithalat eğilimi $m = 0,10$ olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide otonom kamu harcamalarında ( $G$ ) meydana gelecek $200$ birimlik bir artışın net ihracat (dış ticaret) dengesi üzerindeki nihai etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

40

birim artar (iyileşir).

40

birim azalır (kötüleşir).

80

birim azalır (kötüleşir).

Değişmez.

100

birim azalır (kötüleşir).

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $40$ birim azalır (kötüleşir).

Cevap

Kamu harcamalarındaki

200

birimlik artış, milli geliri

400

birim artırırken uyarılmış ithalatı

40

birim artırarak net ihracat dengesinin

40

birim azalmasına (kötüleşmesine) neden olur.

Dışa açık bir ekonomide kamu harcamalarındaki artış, harcama çarpanı aracılığıyla milli geliri artırır. Ancak bu gelir artışı, tüketicilerin daha fazla ithal mal talep etmesine (uyarılmış ithalat) neden olur. Verilen parametrelere göre çarpan katsayısı

2

olarak hesaplanır ve

200

birimlik kamu harcaması artışı geliri

400

birim yükseltir. Marjinal ithalat eğilimi

0,10

olduğu için ithalat

40

birim artar. İhracat otonom kabul edildiğinden, ithalattaki bu artış net ihracat dengesini tam olarak

40

birim azaltır.

Adım Adım Çözüm

1

Dışa açık ekonomi harcama çarpanını (

k

) hesaplayınız.

k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = 2

Milli gelirdeki toplam değişimi bulmak için sızıntıları (vergi ve ithalat) içeren çarpan katsayısı gereklidir.

2

Kamu harcamalarındaki artışın milli gelir üzerindeki etkisini (

ΔY

) hesaplayınız.

\Delta Y = k \times \Delta G = 2 \times 200 = 400

birim

Otonom harcama artışının denge gelir düzeyini ne kadar artıracağını çarpan mekanizması belirler.

3

Gelir artışına bağlı olarak ithalattaki değişimi (

ΔM

) hesaplayınız.

\Delta M = m \times \Delta Y = 0,10 \times 400 = 40

birim

Uyarılmış ithalat, gelire bağlı olarak marjinal ithalat eğilimi oranında artar.

4

Net ihracat dengesindeki (NX) nihai değişimi bulunuz.

\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 0 - 40 = -40

birim

İhracat otonom olduğu için değişmezken, ithalattaki artış dış ticaret dengesini negatif yönde etkiler.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomi Çarpanı ve Uyarılmış İthalat

İpuçları

1

Öncelikle vergi oranını ve marjinal ithalat eğilimini de içeren dışa açık ekonomi çarpanını (

k

) hesaplayın.

2

Gelirdeki değişim (

ΔY

), kamu harcamasındaki artış ile çarpanın çarpımıdır. Bu artışın ne kadarının ithalata gideceğini marjinal ithalat eğilimi (

m

) belirler.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranındaki bir değişikliğin harcama çarpanı ve dış ticaret dengesi üzerindeki duyarlılığını analiz ediniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 16Soru →

Dışa kapalı ve devletin yer almadığı basit bir Keynesyen modelde, tüketim fonksiyonu $C = 200 + 0,75Y$ ve otonom yatırım harcamaları $I = 100$ birim olarak verilmiştir. Bu verilere göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

1200

1000

800

400

300

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1200

Cevap

Ekonomideki denge milli gelir düzeyi 1200 birimdir.

Denge milli gelir, toplam otonom harcamaların (

A = C_0 + I_0 = 300

) harcama çarpanı (

k = \frac{1}{1 - MPC} = \frac{1}{1 - 0,75} = 4

) ile çarpılmasıyla bulunur. Bu durumda

300 \times 4 = 1200

birimlik denge hasılasına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam planlanan harcama (AE) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I = (200 + 0,75Y) + 100 = 300 + 0,75Y

Dışa kapalı ve devletin olmadığı bir ekonomide toplam harcamalar tüketim ve yatırımın toplamına eşittir.

2

Denge koşulunu (

Y = AE

) uygulayın.

Y = 300 + 0,75Y

Mal piyasası dengesi, toplam üretimin (gelirin) planlanan toplam harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

3

Y

değerini yalnız bırakarak denge gelirini hesaplayın.

Y - 0,75Y = 300 \Rightarrow 0,25Y = 300 \Rightarrow Y = \frac{300}{0,25} = 1200

Denklemin çözülmesiyle ekonominin istikrarlı olduğu milli gelir düzeyine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz ve Denge Geliri

İpuçları

1

Denge geliri için

Y = C + I

eşitliğini kullanın.

2

Önce otonom harcamaların toplamını (

200 + 100

) bulun, ardından marjinal tüketim eğiliminden yararlanarak çarpanı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Bu ekonomide otonom yatırımlar 50 birim artsaydı, denge milli gelirindeki toplam değişim ne kadar olurdu?

Tahmini Süre:45s

Soru 17Soru →

Bir ekonomide uyarılmış tüketim harcamaları harcanabilir gelirin $\%80$ 'ine, uyarılmış ithalat harcamaları ise GSYH'nin $\%10$ 'una tekabül etmektedir. Gelir üzerinden alınan vergi oranının $\%25$ olduğu bu dışa açık ekonomide, toplam harcama ( $AE$ ) fonksiyonunun eğimi (marjinal harcama eğilimi) kaçtır?

0,50

0,80

0,60

0,70

0,45

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,50$

Cevap

Dışa açık bir ekonomide toplam harcama doğrusunun eğimi

0,50

olarak hesaplanır.

Toplam harcama fonksiyonunda (

AE = C+I+G+X-M

) gelire bağlı olan kısımlar tüketim ve ithalattır. Tüketim fonksiyonu vergiler dahil edildiğinde

0,8(Y - 0,25Y) = 0,6Y

halini alır. Bu değerden uyarılmış ithalat olan

0,1Y

çıkarıldığında, gelirin her bir birimlik artışının toplam harcamalarda oluşturduğu net artış (eğim)

0,6 - 0,1 = 0,5

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen katsayıları sembolize edin.

c (MPC) = 0,80

;

t (vergi oranı) = 0,25

;

m (ithalat eğilimi) = 0,10

.

Fonksiyonel yapıyı kurmak için parametrelerin belirlenmesi gerekir.

2

Toplam harcama (

AE

) fonksiyonunun kapalı formunu yazın.

AE = C + I + G + X - M

denkleminde

C = C_0 + c(Y - tY)

ve

M = M_0 + mY

yerine konur.

Eğimi belirleyen değişken olan

Y

'ye bağlı terimleri ayrıştırmak gerekir.

3

Eğimi (

Y

'nin katsayısını) veren formülü uygulayın.

Eğim = c(1 - t) - m

Gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının toplam harcamaya (tüketim eksi ithalat) dönüştüğünü gösterir.

4

Değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı tamamlayın.

0,8(1 - 0,25) - 0,1 = 0,8(0,75) - 0,1 = 0,6 - 0,1 = 0,5

.

Matematiksel sonuç marjinal harcama eğilimini verir.

Anahtar Kavram

Marjinal Harcama Eğilimi (Slope of AE)

İpuçları

1

Toplam harcama doğrusunun eğimi, otonom olmayan harcamaların gelire göre türevidir.

2

Vergi oranı (

t

), marjinal tüketim eğilimini (

c

) etkileyerek harcama akımını daraltır. Formül:

c(1-t)

.

3

Dışa açık bir ekonomide ithalat (

m

) bir sızıntıdır ve harcama doğrusunun eğimini azaltır. Nihai eğim:

c(1-t) - m

.

Daha Fazla Pratik

Bu eğim değerini kullanarak Keynesyen çarpanın (

1 / (1 - eğim)

) kaç olacağını hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Toplam harcama denklemini

AE = [Otonomlar] + (c(1-t) - m)Y

şeklinde yazıp

Y

katsayısını doğrudan görebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 18Soru →

Makro iktisat teorisinde, ceteris paribus (diğer tüm değişkenler sabitken), piyasa faiz oranlarının yükselmesi durumunda toplam yatırım harcamalarında meydana gelmesi beklenen değişim ve bu durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yatırım harcamaları azalır; çünkü faiz oranı yatırım projeleri için bir maliyet unsurudur.

Yatırım harcamaları artar; çünkü yüksek faiz oranları tasarrufları teşvik ederek yatırım fonlarını artırır.

Yatırım harcamaları değişmez; çünkü yatırımlar faiz oranından bağımsız, tamamen otonom bir harcamadır.

Yatırım harcamaları artar; çünkü faiz oranlarındaki artış sermayenin marjinal etkinliğini yükseltir.

Yatırım harcamaları azalır; çünkü faiz oranlarındaki artış paranın dolaşım hızını düşürerek talebi azaltır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım harcamaları azalır; çünkü faiz oranı yatırım projeleri için bir maliyet unsurudur.

Cevap

Yatırım harcamalarının azalması beklenir; çünkü faiz oranı bu harcamalar için temel bir maliyet faktörüdür.

Makroekonomik modellerde yatırım harcamaları, faiz oranının azalan bir fonksiyonudur. Faiz oranı, bir yatırımın gerçekleştirilmesi için katlanılan borçlanma maliyetini veya öz kaynak kullanılıyorsa paranın alternatif getirisini (fırsat maliyetini) temsil eder. Faiz oranları yükseldiğinde, yatırım projelerinin net bugünkü değeri düşer ve pek çok proje kârsız hale gelerek iptal edilir; bu da toplam yatırım harcamalarının azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Yatırım fonksiyonunun bileşenlerini tanımla.

I = I_0 - bi

(Burada

I

yatırım,

i

faiz oranıdır).

Yatırım harcamalarının hangi değişkenlere nasıl tepki verdiğini matematiksel olarak görmek için.

2

Faiz oranı (

i

) ile yatırım (

I

) arasındaki matematiksel işareti analiz et.

Fonksiyondaki

-b

katsayısı, faiz ile yatırım arasında ters yönlü bir ilişki olduğunu gösterir.

Değişkenler arasındaki korelasyonun yönünü belirlemek için.

3

Ekonomik mantığı uygula.

Faiz oranı arttığında, yeni bir fabrika kurmak veya makine almak için gereken borçlanmanın maliyeti artar.

Firma düzeyindeki karar mekanizmasını anlamak için.

4

Sonuca ulaş.

Kârlılığı azalan projelerden vazgeçilir ve toplam yatırım harcamaları düşer.

Soru kökündeki artışın net etkisini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yatırım ve faiz oranı arasındaki ters yönlü ilişki

İpuçları

1

Faiz oranını, bir iş kurmak için bankadan alınan kredinin maliyeti olarak düşünün.

2

Borçlanma maliyeti artarsa, bir iş adamı yeni bir makine almak ister mi yoksa istemez mi?

Daha Fazla Pratik

Yatırımların faiz duyarlılığının (

b

katsayısının) IS eğrisinin eğimini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, yatırımın kârlılığını hesaplarken kullanılan 'Net Bugünkü Değer' (NBD) yöntemini hatırlayın. Formülde paydada yer alan iskonto oranı (faiz) arttıkça, projenin bugünkü değeri düşer ve yatırım daha az cazip hale gelir.

Tahmini Süre:45s

Soru 19Soru →

Mutlak Gelir Hipotezi'ne dayalı doğrusal tüketim analizinde, otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu bir durumda, tüketimin gelir esnekliği ( $e_c$ ) değeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça tüketimin gelir esnekliği artarak 1'e yaklaşır.

Tüketimin gelir esnekliği, marjinal tüketim eğilimine eşittir ve gelir düzeyinden bağımsız olarak sabittir.

Gelir arttıkça marjinal tüketim eğilimi azaldığı için tüketimin gelir esnekliği de sürekli azalma eğilimi gösterir.

Otonom tüketimin pozitif olması nedeniyle tüketimin gelir esnekliği her zaman 1'den büyük bir değer alır.

Harcanabilir gelir düzeyi sıfıra yaklaştıkça tüketimin gelir esnekliği sonsuz değerine doğru ıraksar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça tüketimin gelir esnekliği artarak 1'e yaklaşır.

Cevap

Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça tüketimin gelir esnekliği değerinin artarak 1'e yaklaşması doğrudur.

Keynesyen tüketim fonksiyonunda tüketimin gelir esnekliği

e_c = MPC / APC

olarak hesaplanır.

C_0 > 0

olduğu durumlarda

APC > MPC

olduğundan esneklik her zaman 1'den küçüktür. Ancak gelir arttıkça

APC

azalarak

MPC

'ye yaklaştığı için, payın paydaya oranı (

MPC/APC

) büyür ve üst limit olan 1'e doğru ilerler.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketimin gelir esnekliği formülünü tanımlayın.

e_c = \frac{\Delta C / C}{\Delta Y / Y} = \frac{\Delta C}{\Delta Y} \cdot \frac{Y}{C} = \frac{MPC}{APC}

Esnekliğin, marjinal ve ortalama eğilimlerin oranı olduğunu belirlemek analiz için temel adımdır.

2

Keynesyen tüketim fonksiyonunda

APC

ve

MPC

arasındaki ilişkiyi analiz edin.

C = C_0 + cY

fonksiyonunda,

APC = \frac{C_0}{Y} + c

ve

MPC = c

şeklindedir.

C_0 > 0

olduğu sürece

APC > MPC

olur.

Esnekliğin pay ve paydasındaki değerlerin büyüklük sıralamasını anlamak gerekir.

3

Gelir artışının esneklik üzerindeki etkisini değerlendirin.

Gelir (

Y

) arttıkça,

C_0 / Y

terimi azalacağı için

APC

değeri azalır ve sabit olan

MPC

(

c

) değerine yaklaşır. Bu durumda

MPC/APC

oranı artarak 1'e yaklaşır.

Gelir artışının ortalama ve marjinal değerler arasındaki farkı daraltması, esneklik değerini 1'e (birim esnekliğe) doğru çeker.

Anahtar Kavram

Tüketimin gelir esnekliği, marjinal tüketim eğiliminin ortalama tüketim eğilimine oranına (

MPC/APC

) eşittir.

İpuçları

1

Tüketimin gelir esnekliği formülünü (

MPC/APC

) hatırlayın.

2

Gelir arttıkça ortalama tüketim eğiliminin (

APC

) nasıl değiştiğini ve marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) ile arasındaki farkın nasıl kapandığını düşünün.

3

Esneklik oranında pay (

MPC

) sabitken payda (

APC

) azalıyorsa, toplam oran (esneklik) artar mı azalır mı?

Daha Fazla Pratik

Tüketim fonksiyonunun orijinden geçtiği (uzun dönem) durumda esneklik değerinin neden her zaman 1'e eşit olduğunu inceleyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 20Soru →

Basit Keynesyen modelde, devletin ve dış ticaretin yer almadığı kapalı bir ekonomide toplam harcama ( $AE$ ) fonksiyonunun eğimi aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?

Marjinal tüketim eğilimi (

MPC

)

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

)

Marjinal tasarruf eğilimi (

MPS

)

Otonom harcamaların toplamı (

C_0 + I_0

)

Yatırım harcamalarının faize duyarlılığı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ )

Cevap

Toplam harcama fonksiyonunun eğimi marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) tarafından belirlenir.

Toplam harcama (

AE

) fonksiyonu, gelir düzeyi değiştikçe harcamalardaki değişimi gösteren bir doğrudur. Kapalı bir ekonomide bu değişimi sağlayan temel unsur tüketimdeki uyarılmış artıştır. Matematiksel olarak

AE = A + cY

formülünde

c

katsayısı marjinal tüketim eğilimine eşittir ve doğrunun eğimini verir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam harcama fonksiyonunun bileşenlerini tanımlayın.

AE = C + I

Devletin ve dış ticaretin olmadığı bir ekonomide harcamalar tüketim ve yatırımdan oluşur.

2

Tüketim fonksiyonunu yerine koyun.

AE = (C_0 + cY) + I_0

Tüketim, otonom bir kısım (

C_0

) ve gelire bağlı uyarılmış bir kısımdan (

cY

) oluşur.

3

Fonksiyonu düzenleyerek eğimi belirleyin.

AE = (C_0 + I_0) + cY

Bu denklemde gelirin (

Y

) katsayısı olan

c

(marjinal tüketim eğilimi), doğrunun eğimidir.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonunun Eğimi

İpuçları

1

Bir doğrunun eğimi, bağımsız değişkendeki (

Y

) bir birimlik artışın bağımlı değişkende (

AE

) ne kadarlık artış yaratacağını gösterir.

2

AE = C + I

denkleminde gelire (

Y

) doğrudan bağlı olan tek bileşeni düşünün.

3

Tüketim fonksiyonundaki uyarılmış tüketim katsayısı (

c

), toplam harcamanın da gelir duyarlılığını temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Eğimin vergi oranı veya ithalat eğilimi eklenince nasıl dikleşeceğini veya yatıklaşacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik