Türkiye Ekonomisinde Tarihsel Gelişim

$24$ Ocak $1980$ Kararları ile başlayan yapısal dönüşüm sürecinde, Türk lirasının değerinin piyasa koşullarına göre ayarlanması ve ihracatın rekabet gücünün artırılması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, $1$ Mayıs $1981$ tarihinde Merkez Bankası tarafından başlatılan "günlük kur ilanı" uygulamasıyla güdülen temel makroekonomik amaç aşağıdakilerden hangisidir?

$1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı'nın ardından Türkiye'de benimsenen Devletçilik ilkesi doğrultusunda hayata geçirilen Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ($BBYSP$) ve bu dönemin kurumsal/finansal yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinin $1980$ öncesi dönemde içine düştüğü döviz darboğazı, yüksek enflasyon ve karaborsa gibi kronik sorunları aşmak amacıyla yürürlüğe konulan $24$ Ocak $1980$ Kararları, IMF ve Dünya Bankası ile eşgüdümlü bir "Yapısal Uyarlanma" sürecini başlatmıştır. Bu istikrar paketini Türkiye'nin daha önce uyguladığı $1958$ ve $1970$ istikrar programlarından ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

$1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı'nın yarattığı olumsuz etkileri gidermek ve sanayileşmeyi hızlandırmak amacıyla Türkiye, $1930$'lu yılların başından itibaren devletçilik modelini benimsemiştir. Bu süreçte, sanayi yatırımlarını bizzat kurmak, işletmek ve finanse etmek amacıyla $1932$ yılında faaliyete geçen ancak kısa süre sonra $1933$ yılında kurulan Sümerbank'a devredilerek tasfiye edilen kurumlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Türkiye'de $1950$-$1960$ dönemini kapsayan Demokrat Parti iktidarı süresince, Marshall Planı çerçevesinde sağlanan dış yardımların da etkisiyle kalkınmanın temel dayanağı ve 'lokomotif sektörü' olarak kabul edilen alan aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $24$ Ocak $1980$ Kararları ile finansal piyasalarda serbestleşmeyi (liberalizasyon) sağlamak amacıyla faiz oranlarının belirlenmesi yetkisinin piyasa koşullarına bırakılmasının ardından, denetimsiz bir ortamda yüksek faiz vaadiyle para toplayan kurumların ödeme güçlüğüne düşmesiyle $1982$ yılında patlak veren kriz aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de 1960-1980 dönemini kapsayan planlı kalkınma sürecinde benimsenen İthal İkameci Sanayileşme ($İİS$) stratejisinin; özellikle 1970'li yılların ikinci yarısında 'zor aşama' olarak adlandırılan ara ve sermaye malları üretimine geçişte başarısız olmasının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$1961$ Anayasası ile anayasal bir zorunluluk haline gelen ve $1963$ yılında Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile uygulama safhasına geçen "Planlı Dönem", Türkiye ekonomisinin yapısal dönüşümünü hedeflemiştir. Bu dönemde Devlet Planlama Teşkilatı ($DPT$) tarafından hazırlanan planlar, hem ekonomik büyümeyi hem de sosyal hedefleri bir arada yürütmeyi amaçlamıştır.

Buna göre, $1960-1980$ döneminde uygulanan planlama disiplini ve stratejik yaklaşım ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde $2002$ yılından itibaren mali disiplini sağlamak ve kamu borç stokunun sürdürülebilirliğini artırmak amacıyla uygulanan temel maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde $1923$-$1929$ dönemini kapsayan liberal süreç, $1930$'lu yılların başından itibaren yerini devletçi politikalara bırakmıştır. Bu köklü makroekonomik eksen değişikliğinde hem ülke içindeki yapısal yetersizlikler hem de küresel ölçekli krizler belirleyici olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde liberal politikaların terk edilerek devletçiliğe yönelinmesinde etkili olan içsel (ülke içi) nedenlerden biri değildir?

Türkiye ekonomisinde $2002$-$2007$ yılları arasında $GSYH$ yıllık ortalama $\%$ $7$ civarında yüksek bir büyüme performansı sergilemesine rağmen, işsizlik oranlarında beklenen iyileşmenin gerçekleşmemesi literatürde 'istihdamsız büyüme' (jobless growth) olgusuyla açıklanmaktadır. Bu dönemde Türkiye ekonomisinde ortaya çıkan istihdamsız büyüme olgusunun en temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $1930$'lu yıllarda benimsenen Devletçilik politikası doğrultusunda, sanayi yatırımlarının tek elden yönetilmesi, finanse edilmesi ve işletilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda, $1932$ yılında kurulan Sanayi Ofisi ile Türkiye Sanayi Kredi Bankası'nın birleştirilmesiyle $1933$ yılında kurulan ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın ($BBYSP$) uygulanmasında temel sorumlu olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinde $2002$ sonrası dönemde yatırım ortamını iyileştirmek, bürokrasiyi azaltmak ve uluslararası doğrudan sermaye girişlerini teşvik etmek amacıyla bir dizi yapısal reform hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda, $1990$’lı yıllarda yabancı yatırımcıların karşılaştığı en büyük engellerden biri olan ve $1954$ yılından beri uygulanan "ön izin" ile "şirket kurma onayı" sistemine son vererek; yabancı yatırımları "bilgilendirme" (beyan) esasına dayalı, yerli yatırımcılarla tam eşitlik sağlayan liberal bir rejime kavuşturan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $1930$-$1946$ yılları arasında uygulanan ekonomik politikalar; $1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkileri, Devletçilik ilkesinin benimsenmesi ve $II. \text{Dünya Savaşı}$'nın getirdiği zorunluluklar ekseninde şekillenmiştir. Bu dönemdeki gelişmelere dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinde $1990$’lı yıllarda kamu maliyesinde "şeffaflıktan uzak" büyük bir yük oluşturan ve bankacılık krizlerini tetikleyen "görev zararları" ($duty$ $losses$) sorununun, $2002$ sonrası dönemde mali disiplini kurumsallaştırmak amacıyla tasfiye edilmesi ve yapısal dönüşümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisinde $2001$ yılında yaşanan büyük ekonomik krizin ardından bankacılık sektöründe köklü reformlar yapılmasını, kamu maliyesinde disiplinin sağlanmasını ve dalgalı döviz kuru rejimine geçilmesini öngören temel istikrar programı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $1960$ sonrası başlayan planlı kalkınma döneminde, Birinci ($1963-1967$) ve İkinci ($1968-1972$) Beş Yıllık Kalkınma Planları büyük oranda tüketim mallarının yerli üretimine odaklanmıştır. Bu doğrultuda, $1973-1977$ yıllarını kapsayan Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın temel ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’nin $1970$'li yılların sonunda girdiği ağır ödemeler dengesi krizi ve döviz darboğazını aşmak amacıyla $24$ $Ocak$ $1980$ tarihinde yürürlüğe konulan istikrar programı, sadece kısa vadeli bir devalüasyon hamlesi değil; aynı zamanda ekonominin kaynak tahsis mekanizmasını kökten değiştiren bir 'yapısal dönüşüm' programıdır. Bu programın en temel felsefesi, kaynakların idari kararlar yerine piyasada oluşan fiyat sinyalleri aracılığıyla dağıtılmasıdır.

Bu bağlamda, $24$ $Ocak$ $1980$ Kararları'nın 'arz yönlü' serbestleşme hedefleri doğrultusunda, müdahaleci dönemin sembolü olan ve mal fiyatlarını denetim altında tutan aşağıdaki kurumsal düzenlemelerden hangisinin tasfiyesi, piyasa mekanizmasının tesisi yolundaki en kritik adımlardan biri olarak kabul edilmektedir?

1950'li yılların ikinci yarısında Türkiye ekonomisinde yaşanan dış ödeme güçlükleri, döviz darboğazı ve artan enflasyonist baskılar sonucunda $4$ Ağustos $1958$ tarihinde yürürlüğe konulan istikrar programı ve bu dönemin iktisadi özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu programın kapsamında yer alan veya bu süreci tanımlayan bir gelişme değildir?

24 Ocak 1980 Kararları ile Türkiye ekonomisinde köklü bir yapısal dönüşüm süreci başlatılmış ve ithal ikameci modelden ihracata dayalı büyüme modeline geçiş hedeflenmiştir. Bu yeni stratejinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla döviz kuru rejiminde gerçekleştirilen temel değişiklik ve uygulanan politikanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?