Türkiye Ekonomisinde Tarihsel Gelişim
92 soru
Türkiye ekonomisinde 9 Aralık 1999 tarihinde yürürlüğe giren "Enflasyonla Mücadele Programı" kapsamında uygulanan döviz kuru rejimi ve bu rejimin 2001 krizine evrilmesindeki temel yapısal çelişki aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye ekonomisinin dönemini karakterize eden kriz döngüleri, uygulanan istikrar paketlerinin teknik tasarımları ve kur rejimi tercihleri dikkate alındığında; krizlerin temel tetikleyicileri ile çözüm stratejileri arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Türkiye'de ’li yılların sonunda kronikleşen döviz kıtlığını aşmak ve Türk lirasının aşırı değerlenmesinden kaynaklanan dış ticaret dengesizliğini gidermek amacıyla Kararları ile hayata geçirilen en önemli döviz kuru düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Kararları ile Türkiye ekonomisinde ithal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek dışa açık, ihracata dayalı bir büyüme modeli benimsenmiştir. Bu yapısal dönüşüm sürecinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ürünlerine yapılan yüksek oranlı zamlar ve fiyat belirleme yetkisinin büyük ölçüde bu kurumlara devredilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
dönemi Türkiye ekonomisinde uygulanan planlı kalkınma ve "İthal İkameci Sanayileşme" (İİS) stratejisinin yapısal dönüşümü, evreleri ve kurumsal çerçevesi dikkate alındığında, bu sürecin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
krizi sonrası uygulanmaya başlanan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" (GEGP) ve yılından itibaren bu programın devamı niteliğinde hayata geçirilen yapısal reformlar, Türkiye ekonomisinin kurumsal mimarisini temelden değiştirmiştir. Bu dönemde benimsenen mali ve parasal çıpalar ile kurumsal düzenlemeler dikkate alındığında, arası döneme ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında (-) liberal bir iktisat politikası benimsenmiş ve özel teşebbüsün sanayileşmeye öncülük etmesi beklenmiştir. Ancak bu dönemde yerli üreticinin ithal ürünlerle rekabet edemediği ve devletin gümrük duvarlarını kullanarak yerli sanayiyi koruyamadığı gözlemlenmiştir.
Bu durumun yaşanmasına neden olan ve Türkiye'nin gümrük tarifelerini yılına kadar yükseltmesini engelleyen temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye ekonomisinde krizi sonrası uygulanan istikrar programının bir parçası olarak, yılı başından itibaren 'Açık Enflasyon Hedeflemesi' rejimine geçilmiştir. Bu rejimle birlikte para politikasının kurumsal çerçevesi şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri temelinde yeniden yapılandırılmıştır.
Buna göre, açık enflasyon hedeflemesi rejiminde uygulanan 'hesap verebilirlik' mekanizması ve bu kapsamdaki 'Açık Mektup' uygulamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- dönemi Türkiye ekonomisinde, devletçi modelden liberal iktisat politikalarına geçiş sürecinde hazırlanan kalkınma planları, uluslararası raporlar ve kurumsal dönüşümler dikkate alındığında; bu dönemin iktisadi tercihleri ve stratejik belgeleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?
Yeni kurulan Türk Devleti'nde - yılları arasını kapsayan dönemde, özel teşebbüsün öncülüğünde bir büyüme stratejisi benimsenmiş ve halkın üzerindeki mali yüklerin hafifletilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, tarımsal üretimi teşvik etmek ve köylünün refahını artırmak amacıyla yılında gerçekleştirilen temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
yılları arasını kapsayan Demokrat Parti döneminde, Türkiye'nin ulaşım altyapısı yatırımlarında demir yollarından kara yollarına doğru gerçekleşen stratejik değişim aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- dönemi Türkiye ekonomisi, İzmir İktisat Kongresi'nde temelleri atılan ve "Misak-ı İktisadi" esaslarına dayanan, özel teşebbüsün öncülüğünü hedefleyen bir modelle karakterize edilir. Bu süreçte milli bir ekonominin inşası için tarım, sanayi ve ticaret alanlarında çeşitli yapısal adımlar atılmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi - yılları arasını kapsayan bu dönemde uygulanan iktisat politikalarından veya gerçekleşen temel gelişmelerden biri değildir?
Türkiye ekonomisinde yılından itibaren uygulanan ekonomi politikaları ve 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın devamı niteliğindeki reformlar, kamu maliyesinde 'borç sürdürülebilirliğini' temel öncelik haline getirmiştir. Bu çerçevede Hazine ve Maliye Bakanlığı (o dönemki adıyla Hazine Müsteşarlığı), borç stokunun risk profilini iyileştirmek amacıyla belirli 'stratejik ölçütler' benimsemiştir.
Aşağıdaki tabloda yılları arasındaki bazı borç göstergeleri verilmiştir:
| Gösterge | |||
|---|---|---|---|
| Merkezi Yönetim Borç Stoku / GSYH (%) | |||
| Stok İçindeki Döviz Cinsinden Borç Payı (%) | |||
| İç Borç Stokunun Ortalama Vadesi (Ay) |
Buna göre, sonrası dönemde merkezi yönetim borç stokunun yapısındaki değişim ve uygulanan borç yönetimi stratejilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
yılında hazırlanan 'Türkiye İktisadi Kalkınma Planı' (Vaner Planı), Marshall Planı yardımlarından faydalanabilmek amacıyla Türkiye’nin devletçi sanayileşme modelinden vazgeçerek tarım ve altyapı odaklı bir modele geçişini simgelemektedir. Bu planın stratejik öncelikleri ile - yılları arasındaki Demokrat Parti (DP) dönemi iktisadi uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde, dönemin yapısal dönüşümüne ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Türkiye ekonomisinde Kararları ile başlatılan dışa açık büyüme stratejisinin başarısı; bir yandan döviz kuru ve vergi iadesi gibi teşviklerle ihracatın özendirilmesine, diğer yandan ise enflasyonu kontrol altına almak ve ihracata mal arzı sağlamak amacıyla yurt içi talebin kısıtlanmasına dayandırılmıştır. Programın bu "istikrar" ayağını gerçekleştirmek ve iç talebi baskılamak amacıyla uygulanan temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- dönemi Türkiye ekonomisinde, özel sektör öncülüğünde bir sanayileşme stratejisi izlenmiştir. Ancak bu dönemde, yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun beklenen büyük ölçekli sanayi dönüşümünü gerçekleştirememesinin temel nedenleri arasında yapısal ve hukuki kısıtlar bulunmaktadır. Buna göre, - döneminde sanayi yatırımlarının sınırlı kalmasında etkili olan aşağıdaki unsurlardan hangisi, Lozan Antlaşması'nın iktisadi hükümleriyle doğrudan ilişkilidir?
Türkiye'de yılında Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile başlayan ve yılına kadar devam eden 'Planlı Dönem'de, sanayileşmeyi hızlandırmak amacıyla 'İthal İkameci Sanayileşme' (İİS) stratejisi benimsenmiştir. Bu strateji başlangıçta yüksek büyüme oranları sağlasa da 'li yılların sonuna gelindiğinde ekonomide ağır bir döviz darboğazına ve tıkanmaya yol açmıştır.
İthal ikameci sanayileşme stratejisinin söz konusu dönemde tıkanmasına yol açan temel yapısal sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye ekonomisinde - yıllarını kapsayan liberalleşme eğilimleri ve Demokrat Parti dönemi iktisadi gelişmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi *yanlıştır*?
Türkiye ekonomisinde krizi sonrasında uygulamaya konulan "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" kapsamında mali disiplini kurumsallaştırmak ve kamu mali yönetiminde şeffaflığı artırmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, yılından beri yürürlükte olan sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu'nun yerine geçerek; Türk kamu mali yönetimine "stratejik planlama", "performans esaslı bütçeleme" ve "çok yıllı bütçeleme" gibi modern yaklaşımları getiren temel yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen "Misak-ı İktisadi" esasları doğrultusunda, - dönemi Türkiye ekonomisinde özel girişimi desteklemeye yönelik liberal bir kalkınma stratejisi izlenmiştir. Bu dönemin iktisadi uygulamaları ve temel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?