Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli

Tarım makineleri üretimi yapan Başak Traktör A.Ş., montaj hattında kullandığı özel bir hidrolik valfi dışarıdan satın almak yerine kendi tesislerinde üretmektedir. İşletmenin bu valf üretimiyle ilgili kapasite ve maliyet verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Yıllık Talep (DD)45.000 adet
Üretime Hazırlık Maliyeti (SS)2.000 TL/parti
Yıllık Elde Bulundurma Maliyeti (HH)20 TL/adet
Günlük Üretim Hızı (pp)500 adet/gün
Yıllık Çalışma Süresi250 gün

Buna göre, işletmenin toplam stok maliyetlerini minimize edecek Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) kaç adettir?

  1. A
    1.800
  2. B
    2.400
  3. 3.750Cevap
  4. D
    3.000
  5. E
    5.000

Cevap

İşletmenin toplam stok maliyetlerini minimize edecek Ekonomik Üretim Miktarı 3.750 adettir.
Doğru yanıtı bulmak için öncelikle günlük talep oranı hesaplanmalıdır. İşletme yılda 250 gün çalışmakta ve yıllık 45.000 adet valf talep edilmektedir. Buna göre günlük talep (dd) 180 adettir. Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modelinde, stokların birikme hızını gösteren (1d/p)(1 - d/p) faktörü elde bulundurma maliyetine (H) bölünür. Bu faktör 1(180/500)=0,641 - (180/500) = 0,64 olarak bulunur. Formülde değerler yerine konduğunda: (245.0002.000)/(200,64)=180.000.000/12,8=14.062.500=3.750\sqrt{(2 \cdot 45.000 \cdot 2.000) / (20 \cdot 0,64)} = \sqrt{180.000.000 / 12,8} = \sqrt{14.062.500} = 3.750 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük talep miktarını (dd) hesapla.
d=45.000250=180d = \frac{45.000}{250} = 180 adet/gün
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modelinde üretim devam ederken bir yandan da tüketim olduğu için günlük talep hızına ihtiyaç vardır.
2
EÜM formülündeki stok birikim oranını belirleyen (1dp)(1 - \frac{d}{p}) düzeltme faktörünü hesapla.
1dp=1180500=10,36=0,641 - \frac{d}{p} = 1 - \frac{180}{500} = 1 - 0,36 = 0,64
Üretim hızı (pp) talep hızından (dd) büyüktür ve stoklar yalnızca (pd)(p-d) hızında birikir.
3
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) formülünü uygula.
Q=2DSH(1dp)=245.0002.000200,64Q^* = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H \cdot (1 - \frac{d}{p})}} = \sqrt{\frac{2 \cdot 45.000 \cdot 2.000}{20 \cdot 0,64}}
Kendi parçasını üreten işletmelerde stok ve hazırlık maliyetlerini minimize eden miktar bu formülle bulunur.
4
Karekök içindeki işlemleri tamamla ve nihai sonucu bul.
Q=180.000.00012,8=14.062.500=3.750Q^* = \sqrt{\frac{180.000.000}{12,8}} = \sqrt{14.062.500} = 3.750 adet
Matematiksel işlemler tamamlanarak optimum üretim parti büyüklüğü tespit edilir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli
Bu soruyu puanla