Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Uzun yıllar boyunca kurucusunun vizyoner kişiliği ve ailevi gelenekleri etrafında şekillenen büyük ölçekli bir sanayi işletmesi, kurumsallaşma adımları kapsamında organizasyonel yapısını köklü biçimde değiştirme kararı almıştır. Yeni yapılanmada; liderin kişisel etkisine ve geçmişten gelen alışkanlıklara dayalı yönetim anlayışı sonlandırılmıştır. Bunun yerine; yetkilerin yasal düzenlemelerle tanımlandığı, işe alım ve terfilerin teknik uzmanlık esasına dayandırıldığı ve yöneticilerin astlarıyla olan ilişkilerinde duygusallıktan uzak, tamamen kurallara bağlı bir tutum sergileyeceği yeni bir sisteme geçilmiştir.

Max Weber’in "İdeal Bürokrasi" kuramı dikkate alındığında; işletmenin bu dönüşüm sürecinde terk ettiği otorite tipleri ile benimsediği temel bürokratik özellik aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. Karizmatik ve Geleneksel Otorite / İş ilişkilerinde gayrişahsilik (nesnellik) ilkesiCevap
  2. B
    Geleneksel ve Rasyonel-Yasal Otorite / Her bir iş için zaman ve hareket etütlerinin yapılması
  3. C
    Karizmatik ve Geleneksel Otorite / Yönetim faaliyetlerinin planlama, örgütleme ve denetim olarak ayrıştırılması
  4. D
    Rasyonel-Yasal ve Karizmatik Otorite / Çalışanların teşvik edici parça başı ücret sistemiyle motive edilmesi
  5. E
    Karizmatik ve Geleneksel Otorite / Emir-komuta birliği yerine fonksiyonel ustabaşılık sisteminin kurulması

Cevap

İşletmenin terk ettiği otorite tipleri Karizmatik ve Geleneksel Otorite'dir. Benimsediği temel bürokratik özellik ise iş ilişkilerinde uygulanan gayrişahsilik (nesnellik) ilkesidir.
Max Weber'in İdeal Bürokrasi modelinde, karizmatik (lidere körü körüne bağlılık) ve geleneksel (geçmişten gelen kurallar) otorite tipleri rasyonel değildir; bu yüzden bunların yerini rasyonel-yasal otorite almalıdır. Soruda işletmenin bu iki eski otorite tipini terk ettiği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, bürokrasinin en önemli özelliklerinden biri olan 'gayrişahsilik (nesnellik)' ilkesi gereği, görevler yerine getirilirken kişisel husumet, duygusallık veya kayırmacılık olmamalıdır; kurallar herkes için objektif şekilde uygulanmalıdır. 'Duygusallıktan uzak, tamamen kurallara bağlı tutum' ifadesi doğrudan bu ilkeyi tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki eski yönetim anlayışını oluşturan unsurları Weber'in otorite tipleriyle eşleştir.
Liderin vizyoner kişiliğine bağlılık 'Karizmatik Otorite', geçmişten gelen alışkanlıklara/ailevi kurallara bağlılık ise 'Geleneksel Otorite'dir. Dolayısıyla terk edilen otorite tipleri bunlardır.
Weber'in güç kaynakları ayrımını doğru analiz edebilmek için metindeki kavramsal ipuçlarının teorik karşılıkları bulunmalıdır.
2
Senaryoda benimsenen yeni sistemin yöneticilere getirdiği davranışsal kuralı tanımla.
Yöneticilerin astlarıyla duygusallıktan uzak, kurallara bağlı bir tutum sergilemesi kararlaştırılmıştır. Bu durum Weber'in İdeal Bürokrasi modelindeki 'Gayrişahsilik (İmpersonality)' ilkesidir.
Bürokrasinin en belirleyici özelliklerinden biri, yetki kullanımında kişisel duyguların, kayırmacılığın ve subjektifliğin ortadan kaldırılarak nesnelliğin sağlanmasıdır.
3
Diğer klasik yönetim kuramcılarına ait prensipleri eleyerek doğru sonuca ulaş.
Zaman/hareket etütleri, parça başı ücret ve fonksiyonel ustabaşılık Taylor'a; yönetimin fonksiyonlara ayrılması ise Fayol'a aittir. Bu nedenle bu ifadeleri içeren seçenekler elenir.
Klasik dönem yönetim kuramcılarının temel odak noktalarını birbirine karıştırmamak, KPSS sınavlarında eleyici bir unsurdur.

Anahtar Kavram

İdeal Bürokrasi, Gayrişahsilik ve Otorite Tipleri
Bu soruyu puanla

Konular

Klasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Bu konudan daha fazla soru