Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Bir devlet kurumu, işleyişindeki keyfiliği ve kayırmacılığı önlemek amacıyla Max Weber’in 'İdeal Bürokrasi' modelini referans alarak kurumsal bir dönüşüm başlatmıştır. Bu dönüşüm kapsamında kurum; çalışanların seçiminde liyakati esas almış, yetkinin kişilerin sahip olduğu sıra dışı yeteneklerden veya atalardan gelen statülerden değil, tamamen işgal edilen makamın yasal çerçevesinden kaynaklandığı bir yönetim mimarisi tasarlamıştır.

Buna göre, kurumun tesis etmeye çalıştığı otorite tipi ve bu model kapsamında uygulanması beklenen temel prensip aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Rasyonel-Yasal Otorite – İdari işlemlerin ve kuralların yazılı belgelere dayandırılarak makamlar arası ilişkilerin gayrişahsi (nesnel) biçimde yürütülmesiCevap
  2. B
    Karizmatik Otorite – Personelin emirleri farklı yöneticiler yerine tek bir üstten almasını sağlayan kumanda birliği ilkesinin tesis edilmesi
  3. C
    Rasyonel-Yasal Otorite – İşgörenlerin görevlerini en yüksek verimle yapabilmeleri için işlerin bilimsel yöntemlerle, hareket ve zaman etütleriyle analiz edilmesi
  4. D
    Geleneksel Otorite – Performans artışını teşvik etmek amacıyla standart üretimi aşan çalışanlara farklılaştırılmış parça başı ücret sisteminin uygulanması
  5. E
    Geleneksel Otorite – Faaliyetlerin planlanması ve yürütülmesinde hiyerarşiden ziyade, yönetici ile çalışanlar arasında takım ruhunun (esprit de corps) oluşturulması

Cevap

Kurumun benimsediği yapı 'Rasyonel-Yasal Otorite'yi temel almakta olup, bu modelin gereği olarak idari işlemlerin yazılı ve gayrişahsi (kişisel olmayan) biçimde yürütülmesi hedeflenmektedir.
Senaryoda yetkinin kişisel özelliklerden veya atalardan değil, doğrudan işgal edilen makamın yasal çerçevesinden kaynaklandığı vurgulandığı için hedeflenen otorite tipi 'rasyonel-yasal' otoritedir. Weber'in ideal bürokrasi modelinde bu otoritenin doğal bir gereği olarak tüm idari işleyişin ve kuralların yazılı hale getirildiği, kişisel duygu ve ilişkilerden arındırılmış (gayrişahsi) bir yönetim anlayışı benimsenir. Doğru yanıtta bu iki unsur hatasız olarak eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda reddedilen ve kabul edilen güç kaynaklarının analiz edilmesi.
Sıra dışı yetenekler karizmatik otoriteyi, atalardan gelen statüler geleneksel otoriteyi ifade eder. Yetkinin yasal çerçeveye ve makama dayanması ise 'rasyonel-yasal' otoriteyi gösterir.
Weber'in güç ve otorite tipolojisindeki ayrımı doğru tespit etmek sorunun ilk koşuludur.
2
Weber'in İdeal Bürokrasi yaklaşımının temel ilkelerinin hatırlanması.
Weber, işlerin kişisellikten uzak (gayrişahsi), liyakate dayalı ve mutlaka yazılı kurallara (kaidelere) göre yürütülmesini savunur.
Bürokrasi modelinin karakteristik özelliklerini, diğer klasik kuramlardan ayırmak gereklidir.
3
Seçeneklerde sunulan ilkelerin ait olduğu yönetim kuramcılarının ayrıştırılması.
Hareket/zaman etüdü ve parça başı ücret Taylor'a (Bilimsel Yönetim); kumanda birliği ve takım ruhu Fayol'a (Yönetim Süreci) aittir. Yazılı kurallar ve gayrişahsilik ise Weber'in (Bürokrasi) prensibidir.
Yanlış seçeneklerdeki çeldirici ifadelerin elenmesi için klasik kuramcıların odak noktalarının bilinmesi şarttır.
4
Doğru otorite tipi ile doğru ilkenin eşleştirildiği seçeneğin belirlenmesi.
Rasyonel-Yasal Otorite ile gayrişahsilik/yazılı kurallar ilkesi eşleştirilerek doğru yanıta ulaşılır.
Sorunun kökü, her iki bilginin (otorite tipi ve organizasyon ilkesi) aynı anda doğru verilmesini istemektedir.

Anahtar Kavram

Max Weber - İdeal Bürokrasi Modeli ve Otorite Tipleri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Klasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Bu konudan daha fazla soru