Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Ulusal düzeyde hizmet veren bir kamu kurumunun teftiş kurulunca hazırlanan denetim raporunda; "Kurum içi atama ve terfilerde liyakat ilkesinin göz ardı edildiği, yöneticilerin yetkilerini mevzuattan ziyade geleneksel alışkanlıklara dayanarak kullandığı ve kuralların çalışanlara eşit uygulanmadığı" saptanmıştır. Bu tespitler üzerine kurumun işleyişini Max Weber'in "İdeal Bürokrasi" modeline uygun şekilde yeniden yapılandırmak isteyen kurum başkanının, aşağıdaki adımlardan hangisini atması beklenir?

  1. A
    İş süreçlerini bilimsel olarak analiz edip, hareket ve zaman etütleri aracılığıyla işin yapılışındaki en verimli standart yöntemi belirlemesi
  2. B
    Kurumdaki yönetim faaliyetlerini sistematik hâle getirmek için planlama, örgütleme, yürütme, koordinasyon ve denetim fonksiyonlarını tanımlaması
  3. Otoriteyi rasyonel-yasal bir temele oturtarak yetki kullanımını yazılı kurallara bağlaması ve işlemlerde gayrişahsilik (nesnellik) ilkesini hâkim kılmasıCevap
  4. D
    Çalışanların kuruma bağlılığını artırmak amacıyla yöneticilerin geleneksel otorite yerine karizmatik liderlik özelliklerini ön plana çıkarması
  5. E
    Dış çevre faktörlerindeki değişimlere hızlı uyum sağlayabilmek için katı hiyerarşik yapıyı terk edip durumsallık yaklaşımına dayalı esnek bir tasarım oluşturması

Cevap

Otoriteyi rasyonel-yasal bir temele oturtarak yetki kullanımını yazılı kurallara bağlaması ve işlemlerde gayrişahsilik (nesnellik) ilkesini hâkim kılması
Max Weber'in İdeal Bürokrasi yaklaşımı, örgütlerde etkinliğin sağlanabilmesi için yetkinin kişilerin sahip olduğu doğuştan gelen özelliklerden (karizma) veya geleneklerden değil, yasalardan ve formal pozisyonlardan alındığı 'rasyonel-yasal otorite' tipine dayanır. Bu modelde, çalışanlar arasındaki ilişkilerde duygusallıktan ve kayırmacılıktan uzak durulması anlamına gelen 'gayrişahsilik (nesnellik)' ilkesi benimsenir. Kuralların yazılı olması ve herkese eşit uygulanması bürokrasinin temel şartıdır. Soru kökündeki teftiş raporunda belirtilen liyakatsizlik ve keyfi yetki kullanımı sorunları, ancak rasyonel-yasal otoritenin ve gayrişahsilik ilkesinin kuruma hâkim kılınmasıyla Weberyan bir çözüme kavuşturulabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kurumsal sorunların tespit edilmesi
Geleneksel otorite kullanımı, kayırmacılık ve kuralların kişiye göre değişmesi (gayrişahsilik eksikliği) saptanmıştır.
Uygulanacak çözüm modelinin hangi mevcut problemleri hedeflediğini anlamak için gereklidir.
2
Max Weber'in İdeal Bürokrasi modelinin temel unsurlarının hatırlanması
Bu model; rasyonel-yasal otorite, yazılı kurallar, gayrişahsilik (nesnellik), açık bir hiyerarşi ve liyakate dayalı kariyer sistemi üzerine kuruludur.
Seçenekler arasından Weber'in yaklaşımını yansıtan doğru uygulamayı bulabilmek için kuramın özünü bilmek şarttır.
3
Seçeneklerin klasik yönetim kuramcılarına göre tasnif edilmesi
Zaman etüdü Taylor'a, yönetim fonksiyonları Fayol'a, esnek yapı modern kuramlara aittir. Karizmatik otorite vurgusu ise Weberyan ideal modelin hedeflerinden değildir.
Çeldiricilerin hangi kuramlara ait olduğunu belirleyerek eleme yapmak içindir.
4
Vakadaki soruna Weberyan çözüm sunan seçeneğin belirlenmesi
Rasyonel-yasal otoritenin tesisi ve gayrişahsilik ilkesinin uygulanmasını içeren seçenek doğru olarak işaretlenir.
Teftiş raporundaki 'geleneksel alışkanlıklar' ve 'eşitsiz uygulama' sorunlarını yapısal olarak çözen yaklaşım budur.

Anahtar Kavram

İdeal Bürokrasi Özellikleri ve Otorite Tipleri
Bu soruyu puanla

Konular

Klasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Bu konudan daha fazla soru