Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yönetim: Bürokrasi Yaklaşımı (Weber)

Bir holding yönetimi, iştiraki olan şirketlerdeki yetki kullanımını ve hiyerarşik ilişkileri nesnel bir temele oturtmak amacıyla organizasyonel bir dönüşüm planlamaktadır. Bu dönüşüm sürecinde klasik yönetim kuramlarından yararlanılacaktır.

Buna göre, aşağıdaki uygulamalardan hangisi Max Weber'in 'İdeal Bürokrasi' modeline ve 'akılcı-yasal (rasyonel-legal) otorite' anlayışına uygun bir düzenlemedir?

  1. A
    İş süreçlerinde verimliliği sağlamak için zaman ve hareket etütleri yapılarak görevlerin en küçük parçalara bölünmesi
  2. B
    İşletme faaliyetlerinin teknik, ticari, finansal, güvenlik, muhasebe ve yönetim olarak altı temel işlevsel gruba ayrılması
  3. Pozisyonlara ait hak, görev ve yetkilerin, o makamı işgal eden kişilerden bağımsız olarak yazılı kurallar ve prosedürlerle belirlenmesiCevap
  4. D
    Astların çalışma sürecinde yalnızca tek bir amirden talimat almasını sağlayan emir-komuta birliği ilkesinin tesis edilmesi
  5. E
    Çalışanların teşvik edilmesi amacıyla standart üretimi aşan personele parça başı artan oranlı ücret sisteminin uygulanması

Cevap

Pozisyonlara ait hak, görev ve yetkilerin, o makamı işgal eden kişilerden bağımsız olarak yazılı kurallar ve prosedürlerle belirlenmesini ifade eden seçenektir.
Max Weber'in İdeal Bürokrasi yaklaşımının en temel özelliği 'gayrişahsilik' (kişisellikten uzak olma) ve otoritenin rasyonel-legal (akılcı-yasal) temellere dayanmasıdır. Bu modelde yöneticinin gücü kendi kişisel özelliklerinden (karizmatik) veya geleneklerden değil, işgal ettiği makamın yasal olarak tanımlanmış kurallarından gelir. Dolayısıyla, hak ve yetkilerin kişilerden bağımsız olarak önceden belirlenmiş yazılı kurallarla tanımlanması Weber'in bürokrasi modelinin tam karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen temel kavramları analiz et.
Max Weber'in 'İdeal Bürokrasi' modeli ve 'akılcı-yasal (rasyonel-legal) otorite' kavramlarının özellikleri belirlenir.
Sorunun çözüm anahtarı, klasik kuramcılar arasındaki yapısal ve felsefi farkları ortaya koymaktır.
2
Seçeneklerdeki yönetim uygulamalarının hangi klasik yönetim düşünürüne (Taylor, Fayol, Weber) ait olduğunu sınıflandır.
Zaman/hareket etüdü ve parça başı ücret Taylor'a; faaliyetlerin altı gruba ayrılması ve emir-komuta birliği Fayol'a aittir.
Klasik yönetim kuramlarının birbiriyle karıştırılması en yaygın hatadır, ayırıcı özellikleri bilmek eleme yapmayı sağlar.
3
Weber'in bürokrasi özellikleriyle eşleşen seçeneği tespit et.
Görev ve yetkilerin kişilerden bağımsız (gayrişahsi) ve yazılı kurallarla tanımlanması ilkesi Weber'in akılcı-yasal otorite modeline aittir.
Bürokrasinin en temel özelliği, gücün geleneğe veya karizmaya değil, rasyonel kurallara ve yasal makama dayanmasıdır.

Anahtar Kavram

İdeal Bürokrasi İlkeleri ve Otorite Tipleri (Weber)
Bu soruyu puanla