Soru

Zorluk: ZorEkonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren Güneş-Tek Enerji A.Ş., fotovoltaik panellerin montajında kullandığı özel alüminyum çerçeve profillerini dışarıdan satın almak yerine kendi ekstrüzyon tesisinde üretmektedir. Tesisin üretim ve talep verilerine ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir:

- Yıllık çerçeve profili talebi (DD): 18.00018.000 adet
- Tesisin yıllık çalışma süresi: 200200 gün
- Günlük üretim kapasitesi (pp): 250250 adet
- Üretime hazırlık (set-up) maliyeti (SS): 400400 TL/parti
- Birim profili elde bulundurma maliyeti (HH): 1010 TL/adet-yıl

Buna göre, işletmenin stok maliyetlerini (hazırlık ve elde bulundurma) minimize etmesi için belirlemesi gereken Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) kaç adettir?

  1. A
    720
  2. B
    960
  3. C
    1.200
  4. 1.500Cevap
  5. E
    2.000

Cevap

İşletmenin stok maliyetlerini minimize eden Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) 1.500 adettir.
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modeli, işletmenin kendi içinde ürettiği parçalar için optimum parti büyüklüğünü hesaplar. Bu modelin temel formülü EU¨M=2DSH(1d/p)EÜM = \sqrt{ \frac{2DS}{H(1-d/p)} } şeklindedir. İlk olarak yıllık 18.00018.000 adet talebi 200200 çalışma gününe bölerek günlük talebi (d=90d=90) buluruz. Ardından verileri formüle yerleştirdiğimizde: 2×18.000×40010×(190/250)=14.400.00010×0,64=14.400.0006,4=2.250.000=1.500\sqrt{ \frac{2 \times 18.000 \times 400}{10 \times (1 - 90/250)} } = \sqrt{ \frac{14.400.000}{10 \times 0,64} } = \sqrt{ \frac{14.400.000}{6,4} } = \sqrt{2.250.000} = 1.500 adet sonucuna ulaşılır. Doğru üretim stratejisi parti başına 1.500 adet üretmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük talebin (dd) hesaplanması.
d=18.000200=90d = \frac{18.000}{200} = 90 adet/gün
EÜM modelinde, üretim sürerken bir yandan da tüketim gerçekleştiği için günlük tüketim (talep) hızının bulunması formülün temeli için gereklidir.
2
EÜM formülündeki üretim/tüketim düzeltme faktörünün (1d/p)(1 - d/p) hesaplanması.
190250=10,36=0,641 - \frac{90}{250} = 1 - 0,36 = 0,64
Üretim hızı (pp) ile tüketim hızı (dd) arasındaki ilişki, net stok artış hızını belirler. Bu oran, standart ESM'den farklı olarak EÜM modelini oluşturan temel etkendir.
3
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) formülünün uygulanması.
EU¨M=2×18.000×40010×0,64EÜM = \sqrt{ \frac{2 \times 18.000 \times 400}{10 \times 0,64} }
Minimize edilmiş toplam maliyeti veren EÜM, EU¨M=2DSH(1d/p)EÜM = \sqrt{ \frac{2DS}{H(1-d/p)} } denklemiyle ifade edilir.
4
Karekök içindeki işlemin tamamlanması ve sonucun bulunması.
EU¨M=14.400.0006,4=2.250.000=1.500EÜM = \sqrt{ \frac{14.400.000}{6,4} } = \sqrt{2.250.000} = 1.500 adet
Matematiksel işlemin sonlandırılarak nihai optimum üretim parti büyüklüğünün tespit edilmesidir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli
Bu soruyu puanla