Soru

Zorluk: OrtaProje Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması (NBD vs. İVO Çelişkileri)

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), kapasite artırımı amacıyla birbirini dışlayan iki farklı üretim bandı projesini (K ve L projeleri) değerlendirmektedir. K projesinin nakit girişleri yatırımın ilk yıllarında yoğunlaşırken, L projesinin nakit girişleri ekonomik ömrünün son yıllarında daha yüksek gerçekleşmektedir. Yapılan finansal analiz sonucunda; K projesinin İç Verim Oranı (İVO), L projesinin İVO'sundan daha yüksek hesaplanmış, ancak L projesinin Net Bugünkü Değeri (NBD), K projesinin NBD'sinden daha büyük çıkmıştır.

Sermaye bütçelemesi ilkelerine göre, karar vericilerin bu iki proje arasındaki sıralama farklılığının asıl sebebini ve doğru tercih kriterini aşağıdakilerden hangisiyle açıklaması beklenir?

  1. Projelerin nakit akışlarının zamanlama farklılığı, ara nakit girişlerinin farklı oranlarda yeniden yatırıma dönüştürüleceği varsayımını tetiklemiştir; firma değerine mutlak katkıyı ölçen NBD yönteminin işaret ettiği L projesi seçilmelidir.Cevap
  2. B
    Nakit akışlarının yoğunlaştığı dönemlerin farklı olması, sermaye maliyetinin etkisini değiştirmiştir; yatırımın yüzdesel getirisini en üst düzeye çıkaran İVO yönteminin işaret ettiği K projesi seçilmelidir.
  3. C
    Çelişkinin temel sebebi başlangıç yatırım tutarlarının farklılığıdır; işletmenin likidite riskini azaltmak amacıyla paranın zaman değerini en iyi yansıtan İVO yöntemine göre K projesi seçilmelidir.
  4. D
    Farklılık, nakit girişlerinin zamanlamasından doğan Fisher kesişim noktası etkisinden kaynaklanır; bu belirsizlik durumunda paranın zaman değerini dikkate almayan basit geri ödeme süresi yöntemi tercih edilmelidir.
  5. E
    Sıralama çelişkisi, iskonto oranının piyasa faiz oranlarından sapmasından kaynaklanmaktadır; fona en yüksek oransal getiriyi sağlayan İVO yöntemine göre K projesi seçilmelidir.

Cevap

Sıralama farklılığının nedeni ara nakit girişlerinin yeniden yatırım oranı varsayımıdır ve işletme değerini maksimize etmek için Net Bugünkü Değer (NBD) yönteminin işaret ettiği proje (L projesi) seçilmelidir.
Net Bugünkü Değer (NBD) ve İç Verim Oranı (İVO) yöntemleri, nakit akışlarının zamanlaması veya proje ölçekleri farklı olduğunda çelişkili sonuçlar verebilir. NBD yöntemi, ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceğini varsayarken, İVO yöntemi bu nakitlerin projenin kendi hesaplanan getirisi üzerinden yatırılacağını (genellikle aşırı iyimser bir varsayım) kabul eder. Sermaye maliyeti varsayımı finansal gerçeklere daha uygundur. Ayrıca NBD, işletmenin piyasa değerine yapılacak mutlak katkıyı ölçtüğü için, çelişki durumlarında her zaman NBD yönteminin işaret ettiği proje seçilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki çelişkinin kaynağını tespit et.
K projesinin erken, L projesinin geç nakit girişlerine sahip olması zamanlama (timing) farklılığıdır.
Zamanlama farklılıkları, yöntemlerin yeniden yatırım oranı varsayımlarının belirginleşmesine neden olur.
2
NBD ve İVO yöntemlerinin yeniden yatırım varsayımlarını karşılaştır.
NBD ara nakitlerin sermaye maliyeti ile; İVO ise hesaplanan o yüksek İVO oranı ile yeniden yatırılacağını varsayar.
Sermaye maliyeti oranı, piyasa koşullarını daha iyi yansıtan, sürdürülebilir ve daha gerçekçi bir orandır.
3
Birbirini dışlayan projelerde karar kuralını uygula.
Firma değerine (hissedar varlığına) yapılacak mutlak katkıyı ölçtüğü için NBD yönteminin gösterdiği proje seçilmelidir.
Finansal yönetimin temel amacı işletmenin piyasa değerini maksimize etmektir ve bu amaca mutlak değer ölçütü olan NBD hizmet eder.

Anahtar Kavram

Sermaye Bütçelemesinde NBD ve İVO Çelişkileri ile Yeniden Yatırım Oranı Varsayımı
Bu soruyu puanla