Soru

Zorluk: OrtaProje Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması (NBD vs. İVO Çelişkileri)

Sermaye bütçelemesi kararlarında, birbirini dışlayan iki farklı projenin değerlendirilmesi aşamasında Net Bugünkü Değer (NBD) ile İç Verim Oranı (İVO) yöntemleri zaman zaman birbiriyle çelişen sonuçlar verebilmektedir. Özellikle projelerin başlangıç yatırım tutarları (ölçek) veya ara nakit akışlarının zamanlaması birbirinden farklı olduğunda ortaya çıkan bu çelişki durumunda; söz konusu yöntemlerin temel teorik varsayımları ve karar kuralı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Çelişkinin temel nedeni, NBD'nin ara nakit girişlerinin sermaye maliyeti üzerinden, İVO'nun ise projenin kendi verim oranı üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğünü varsaymasıdır; mutlak değer artışını yansıttığı için karar sürecinde NBD tercih edilmelidir.Cevap
  2. B
    İVO yöntemi, ara nakit girişlerinin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğünü varsaydığından piyasa gerçeklerine daha uygundur ve çelişki durumunda NBD'ye tercih edilmelidir.
  3. C
    Sermaye maliyeti Fisher kesişim oranından daha yüksek olduğunda yöntemler arası çelişki kaçınılmazdır; bu durumda oransal getiri üzerinden risk analizi yapabilmek için İVO yöntemine göre karar verilmelidir.
  4. D
    NBD yöntemi paranın zaman değerini sadece başlangıç yatırımı üzerinden hesaplarken, İVO tüm ömür boyunca hesaplar; bu yüzden birbirini dışlayan projelerde firma değerini maksimize eden yöntem her zaman İVO'dur.
  5. E
    Projeler arasında ölçek (büyüklük) farkı bulunması durumunda NBD mutlak değerleri abartacağı için, yatırılan sermayenin birim başına karlılığını ölçen İVO yöntemi karar alma sürecinde mutlak üstünlüğe sahiptir.

Cevap

Çelişkinin temel nedeni, NBD'nin nakit girişlerinin sermaye maliyeti üzerinden, İVO'nun ise projenin kendi verim oranı üzerinden yatırıma dönüştürüldüğünü varsaymasıdır; bu nedenle karar sürecinde mutlak değer artışını gösteren NBD tercih edilmelidir.
Doğru ifade, çelişkinin temel teorik dayanağı olan yeniden yatırım oranı varsayımını tam ve eksiksiz açıklamaktadır. NBD yöntemi, proje ömrü boyunca elde edilen nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden; İVO ise bu girişlerin projenin hesaplanan iç verim oranı üzerinden tekrar yatırıma dönüştürüldüğünü varsayar. İVO'nun bu varsayımı genellikle fazla iyimser ve gerçek dışıdır. Ayrıca işletme finansında temel amaç hissedar varlığını maksimize etmek olduğundan, oransal değil mutlak fayda sağlayan Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemi çelişkili durumlarda her zaman öncelikli karar aracıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birbirini dışlayan projelerde İVO ve NBD yöntemlerinin neden çeliştiğini belirle.
Çelişkinin üç ana nedeni vardır: Ölçek farkı, nakit akışlarının zamanlama farkı ve ekonomik ömür farkı.
Teorik altyapıyı kavramak çelişkinin kaynağını anlamayı sağlar.
2
Yöntemlerin varsaydığı 'yeniden yatırım oranlarını' karşılaştır.
NBD yöntemi, elde edilen ara nakit girişlerinin iskonto oranı (sermaye maliyeti) üzerinden; İVO ise projenin kendi iç verim oranı üzerinden tekrar yatırıma dönüştüğünü varsayar.
İVO'nun varsayımı gerçek hayatta uygulanması çok zor olan iyimser bir varsayımdır; bu nedenle teorik bir zayıflıktır.
3
Çelişki durumunda firma değeri maksimizasyonu hedefine hangi yöntemin uyduğunu tespit et.
Finansal yönetimin temel amacı firma değerini maksimize etmektir. NBD, sağlanan değeri mutlak para birimi (TL vb.) cinsinden verdiği için bu hedefe doğrudan hizmet eder ve çelişki anında önceliklidir.
İVO'nun oransal olması, küçük ölçekli ama yüksek oranlı projeleri seçtirerek toplam servet artışını sınırlayabilir.

Anahtar Kavram

NBD ve İVO Çelişkisi ile Yeniden Yatırım Oranı Varsayımı
Bu soruyu puanla