Büyük ölçekli bir lojistik firması, kuracağı yeni dağıtım merkezi için birbirini dışlayan iki farklı otomasyon sistemini (Sistem 1 ve Sistem 2) değerlendirmektedir. Yapılan finansal analizlerde Sistem 1'in İç Verim Oranı (İVO), Sistem 2'nin İç Verim Oranı'ndan daha yüksek çıkmıştır. Ancak firmanın ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti dikkate alınarak hesaplanan Net Bugünkü Değer (NBD) sonuçlarında Sistem 2'nin NBD'si daha yüksek bulunmuştur.
Sermaye bütçelemesi kuramına göre, bu iki değerlendirme yöntemi arasında ortaya çıkan çelişkinin temel nedeni ve firmanın hissedar varlığını maksimize etmek için alması gereken karar aşağıdakilerden hangisidir?
- Çelişkinin nedeni, ara nakit akışlarının NBD yönteminde sermaye maliyeti ile, İVO yönteminde ise projenin kendi getiri oranı ile yeniden yatırıma dönüştürüleceğinin varsayılmasıdır; firma NBD'si yüksek olan Sistem 2'yi seçmelidir.Cevap
- BÇelişkinin nedeni, her iki yöntemin de nakit akışlarını sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştürdüğünü varsaymasına rağmen İVO'nun ölçek farklarını daha iyi yansıtmasıdır; firma yüzdesel getiriyi maksimize etmek için Sistem 1'i seçmelidir.
- CÇelişkinin nedeni, projelerin son yılındaki işletme sermayesi geri dönüşü ve hurda değerinin sadece NBD hesaplamasına dahil edilmesidir; firma nakit girişlerini eksiksiz gösteren NBD'ye göre Sistem 2'yi seçmelidir.
- DÇelişkinin nedeni, İVO yönteminin paranın zaman değeri formüllerinde bugünkü değer yerine gelecek değer çarpanlarını kullanmasıdır; firma mutlak değeri gösteren NBD yerine Sistem 1'i tercih etmelidir.
- EÇelişkinin nedeni, iskontolu geri ödeme süresi uzun olan projelerin her zaman daha yüksek İVO üretmesidir; firma likidite riskini azaltmak için en kısa sürede geri dönüş sağlayan projeyi seçmelidir.
Cevap
Çelişki, NBD yönteminin ara nakit akışlarını sermaye maliyeti ile, İVO yönteminin ise projenin kendi getiri oranı ile yatırıma dönüştüreceğini varsaymasıdır. Hissedar varlığını maksimize etmek için mutlak değer artışını gösteren NBD'ye göre Sistem 2 seçilmelidir.
Net Bugünkü Değer (NBD) ile İç Verim Oranı (İVO) yöntemleri arasında, özellikle birbirini dışlayan projelerde sıralama çelişkileri çıkabilir. Bu durumun temel nedeni 'yeniden yatırım oranı varsayımı'dır. NBD, ara dönemlerde elde edilen nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüleceğini varsayarken; İVO, bu nakitlerin projenin kendi yüksek getiri oranı (İVO) üzerinden yatırıma dönüştürüleceğini varsayar. İVO'nun varsayımı gerçek hayatta çoğunlukla sürdürülebilir değildir. Ayrıca hissedar varlığını maksimize etme temel amacına hizmet eden yöntem, şirkete sağlanacak mutlak değer artışını veren NBD yöntemidir. Bu nedenle NBD'si yüksek olan proje tercih edilmelidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
NBD ve İVO Çelişkisinde Yeniden Yatırım Oranı Varsayımı ve Mutlak Değer Maksimizasyonu