Soru

Zorluk: Çok zorEkonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren ve rüzgâr türbinleri için özel yalıtım panelleri üreten RüzgarGülü A.Ş., üretim sürecinde kullandığı bu panelleri dışarıdan tedarik etmek yerine kendi tesislerinde üretmektedir. İşletmenin stok ve üretim kapasite verileri şu şekildedir:

- İşletme yılda 250250 gün faaliyet göstermektedir.
- Yalıtım panellerine olan günlük ortalama talep 120120 adettir.
- Üretim hattı devreye alındığında günlük 160160 adet panel üretebilme kapasitesine sahiptir.
- Üretim hattının her bir parti üretime hazırlanması (setup) için katlanılan maliyet 5.4005.400 TL'dir.
- Bir adet panelin standart üretim maliyeti 8080 TL olup, işletmenin yıllık elde bulundurma maliyet oranı ürün maliyetinin %20\%20'si olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin stok maliyetlerini minimize etmeyi hedeflediği göz önüne alındığında, Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modeli kullanılarak hesaplanan optimum üretim parti büyüklüğü kaç adettir?

  1. A
    1.1251.125
  2. B
    2.2502.250
  3. C
    4.5004.500
  4. 9.0009.000Cevap
  5. E
    18.00018.000

Cevap

Optimum üretim parti büyüklüğü 9.0009.000 adettir.
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modeli, işletmenin ihtiyacı olan ürünleri parti parti kendi ürettiği durumlarda stok maliyetlerini minimize etmek için kullanılır. Optimum miktar hesaplanırken EU¨M=2DSH(1dp)EÜM = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H \cdot (1 - \frac{d}{p})}} formülü uygulanır. Verilenlerden hareketle öncelikle yıllık talep (D=120×250=30.000D = 120 \times 250 = 30.000) ve birim elde bulundurma maliyeti (H=80×0,20=16H = 80 \times 0,20 = 16 TL) bulunur. Formüldeki yerine koyulduğunda: 2×30.000×5.40016×(1120/160)=324.000.0004=81.000.000=9.000\sqrt{\frac{2 \times 30.000 \times 5.400}{16 \times (1 - 120/160)}} = \sqrt{\frac{324.000.000}{4}} = \sqrt{81.000.000} = 9.000 adet sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık toplam talebin ve birim elde bulundurma maliyetinin hesaplanması.
D=120×250=30.000D = 120 \times 250 = 30.000 adet. H=80×0,20=16H = 80 \times 0,20 = 16 TL.
EÜM formülünde kullanılacak parametrelerin yıllık bazda standartlaştırılması gerekir.
2
Üretim ve tüketim hızlarına dayalı düzeltme faktörünün hesaplanması.
Düzeltme Faktörü: (1dp)=(1120160)=(10,75)=0,25(1 - \frac{d}{p}) = (1 - \frac{120}{160}) = (1 - 0,75) = 0,25
İşletme kendi üretimini yaptığı için, üretim devam ederken eş zamanlı bir tüketim olmaktadır. Bu durum stok birikim hızını yavaşlatır.
3
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) formülünün uygulanması.
EU¨M=2×30.000×5.40016×0,25=324.000.0004=81.000.000=9.000EÜM = \sqrt{\frac{2 \times 30.000 \times 5.400}{16 \times 0,25}} = \sqrt{\frac{324.000.000}{4}} = \sqrt{81.000.000} = 9.000 adet.
Toplam stok maliyetini (hazırlık ve elde bulundurma) minimize eden optimum parti üretim miktarının nihai hesabıdır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli ile Optimum Parti Büyüklüğü Hesaplama
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla