Soru

Zorluk: OrtaNakit Bütçesi Hazırlama ve Analizi

XYZ İşletmesi'nin 2026 yılı ilk çeyreğine ilişkin aylık satış tahminleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

AySatış Tutarı
Ocak100.000 TL
Şubat150.000 TL
Mart200.000 TL

İşletmenin geçmiş verilerine göre satış bedellerinin tahsilat seyri şu şekildedir: Satışların %40'ı satışın yapıldığı ay peşin olarak, %50'si bir ay sonra, kalan %10'u ise iki ay sonra tahsil edilmektedir.

İşletmenin Mart ayına ilişkin planlanan nakit çıkışları ve diğer finansal verileri şöyledir:
- Hammadde alım ödemeleri: 90.000 TL
- Faaliyet giderleri: 60.000 TL (Bu tutarın içinde 15.000 TL'lik amortisman gideri yer almaktadır.)
- 1 Mart itibarıyla (ay başı) nakit mevcudu: 20.000 TL
- Yönetimin belirlediği hedef (minimum) nakit bakiyesi: 75.000 TL

Buna göre, XYZ İşletmesi'nin Mart ayı nakit bütçesi hazırlandığında, ay sonu itibarıyla ortaya çıkacak kısa vadeli finansman ihtiyacı veya nakit fazlası durumu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    40.000 TL finansman ihtiyacı vardır.
  2. B
    45.000 TL finansman ihtiyacı vardır.
  3. 25.000 TL finansman ihtiyacı vardır.Cevap
  4. D
    10.000 TL nakit fazlası vardır.
  5. E
    60.000 TL finansman ihtiyacı vardır.

Cevap

İşletmenin Mart ayı sonu itibarıyla 25.000 TL finansman ihtiyacı vardır.
Doğru seçenekte finansman ihtiyacı doğru hesaplanmıştır. Nakit girişleri; Mart ayının peşin satışları (200.000×0,40=80.000200.000 \times 0,40 = 80.000), Şubat ayının bir ay vadeli tahsilatları (150.000×0,50=75.000150.000 \times 0,50 = 75.000) ve Ocak ayının iki ay vadeli tahsilatlarından (100.000×0,10=10.000100.000 \times 0,10 = 10.000) oluşarak toplam 165.000 TL'dir. Nakit çıkışları ise; 90.000 TL hammadde ödemesi ve 45.000 TL (60.000 - 15.000 amortisman) faaliyet giderinden oluşarak 135.000 TL'dir. Net nakit artışı 30.000 TL'dir. İşletmenin elindeki 20.000 TL ay başı mevcudu ile ay sonu elinde 50.000 TL nakit toplanır. Hedeflenen minimum tutar 75.000 TL olduğuna göre işletmenin 75.00050.000=25.00075.000 - 50.000 = 25.000 TL ek finansman bulması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mart ayı nakit girişlerinin (tahsilatların) hesaplanması
Mart tahsilatı = 80.000+75.000+10.000=165.00080.000 + 75.000 + 10.000 = 165.000 TL
Nakit bütçesinde satışlar değil, gerçekleşen nakit girişleri dikkate alınır. Mart ayı satışlarının %40'ı (200.000×0,40=80.000200.000 \times 0,40 = 80.000), Şubat satışlarının %50'si (150.000×0,50=75.000150.000 \times 0,50 = 75.000) ve Ocak satışlarının %10'u (100.000×0,10=10.000100.000 \times 0,10 = 10.000) Mart ayında tahsil edilir.
2
Mart ayı nakit çıkışlarının (ödemelerin) hesaplanması
Nakit çıkışları = 90.000+(60.00015.000)=135.00090.000 + (60.000 - 15.000) = 135.000 TL
Hammadde ödemesi (90.000 TL) doğrudan nakit çıkışıdır. Faaliyet giderlerinden nakit çıkışı gerektirmeyen amortisman (15.000 TL) düşülerek, fiili nakit çıkışı (45.000 TL) bulunur.
3
Net nakit akışının bulunması
Net nakit akışı = 165.000135.000=30.000165.000 - 135.000 = 30.000 TL (Pozitif)
Aylık toplam nakit girişlerinden aylık toplam nakit çıkışları çıkarılarak o dönemin net nakit yaratma kapasitesi hesaplanır.
4
Ay sonu kümülatif nakit mevcudunun (finansman öncesi) ve finansman ihtiyacının hesaplanması
Finansman ihtiyacı = 75.000(20.000+30.000)=25.00075.000 - (20.000 + 30.000) = 25.000 TL
Ay başı bakiyesi (20.000 TL) net nakit akışına (30.000 TL) eklenir ve finansman öncesi 50.000 TL bulunur. Hedef nakit seviyesi (75.000 TL) ile bu tutar arasındaki fark, dışarıdan sağlanması gereken kısa vadeli finansman ihtiyacını verir.

Anahtar Kavram

Nakit bütçesi hazırlamada tahakkuk ve tahsilat esaslarının farkı ile nakit çıkışı gerektirmeyen giderlerin (amortisman) ayrıştırılması.
Bu soruyu puanla