Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) yeni atanan genel müdür, kurumun hantal yapısını değiştirmek amacıyla açık ofis sistemine geçmiş, personelin kılık kıyafet serbestisini genişletmiş ve kurumun misyon bildirgesine "çeviklik ve yenilikçilik" kavramlarını ekletmiştir. Ancak aradan geçen bir yıla rağmen, alt kademe yöneticilerin inisiyatif almaktan kaçındığı, tüm yetki ve kararların yine silsile yoluyla en üste bırakıldığı ve hata yapma korkusunun çalışan davranışlarını derinden yönlendirmeye devam ettiği görülmüştür.
Edgar Schein'ın örgüt kültürü modeline göre, genel müdürün yaptığı değişikliklerin kurumun işleyişinde kalıcı bir etki yaratamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
- Yapılan yeniliklerin yalnızca yapay unsurlar ve beyan edilen değerler seviyesinde kalması, çalışanların bilinçaltına yerleşmiş temel varsayımların ise değişmemesiCevap
- BAçık ofis sistemi ve kılık kıyafet serbestisi gibi paylaşılan değerlerin, örgütün genel stratejisi ve hedefleriyle uyumsuzluk göstermesi
- CMisyon bildirgesine eklenen kavramların, örgütün en derin katmanını oluşturan yapay unsurlar seviyesine henüz nüfuz edememiş olması
- DÇalışanların inisiyatif almama davranışının, kurumun gözlemlenebilir dış çevresinden ve görünen ritüellerinden kaynaklanan yapısal bir zorunluluk olması
- EHata yapma korkusunun ve bürokratik silsileye bağlılığın, kurumun resmi ve beyan edilen değerleri olarak yazılı hale getirilmemiş olması
Cevap
Yapılan yeniliklerin yalnızca yapay unsurlar ve beyan edilen değerler seviyesinde kalması, çalışanların bilinçaltına yerleşmiş temel varsayımların ise değişmemesi seçeneğidir.
Edgar Schein'ın modeline göre örgüt kültürü dıştan içe doğru üç katmandan oluşur: Gözlemlenebilir yapay unsurlar, beyan edilen değerler ve temel varsayımlar. Senaryoda genel müdür ofis dizaynı ve kıyafet kuralları (yapay unsurlar) ile misyon bildirgesini (beyan edilen değerler) değiştirmiştir. Ancak çalışanların asıl davranışlarını yönlendiren inisiyatiften kaçınma ve hata korkusu, kültürün en derin ve bilinçdışı katmanı olan 'temel varsayımlar'dır. Yüzeydeki değişimler en derindeki bu varsayımları değiştiremediği için dönüşüm başarısız olmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Edgar Schein'ın Örgüt Kültürü Düzeyleri (Yapay Unsurlar, Paylaşılan Değerler, Temel Varsayımlar)