Modern tarım teknolojileri geliştiren Optimum Tarım A.Ş., akıllı sulama sistemlerinde kull… — KPSS İşletme

Modern tarım teknolojileri geliştiren Optimum Tarım A.Ş., akıllı sulama sistemlerinde kullandığı "hassas debi ölçer sensörleri" dışarıdan satın almak yerine kendi entegre tesislerinde üretmektedir. İşletmenin söz konusu sensörlere olan yıllık talebi ( $D$ ) $36.000$ adettir ve üretim hattının bu sensörler için yıllık maksimum üretim kapasitesi ( $P$ ) $100.000$ adet olarak belirlenmiştir.

Sensörlerin üretim bandında her bir üretim partisi için yapılan hazırlık (setup) maliyeti ( $S$ ) $2.000 \text{ TL}$ , bir adet sensörün yıllık elde bulundurma maliyeti ( $H$ ) ise $100 \text{ TL}$ 'dir.

Buna göre, Optimum Tarım A.Ş.'nin toplam stok maliyetlerini (hazırlık ve elde bulundurma) minimize edebilmesi için bir defada üretmesi gereken Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) kaç adettir?

A
$75$
B
$960$
C
$1.200$
$1.500$ Cevap
E
$2.000$

Cevap

Optimum Tarım A.Ş.'nin toplam stok maliyetlerini minimize edebilmesi için bir defada üretmesi gereken Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM)

1.500

adettir.

Doğru cevap, işletmenin kendi üretimini yaptığı durumlar için geçerli olan Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modeli kullanılarak bulunur. Bu modelde, üretim devam ederken bir yandan da tüketim olduğu için maksimum stok düzeyi üretim partisinden daha düşük olur. Formül:

E\text{Ü}M = \sqrt{\frac{2DS}{H(1-D/P)}}

şeklindedir. Değerler yerine konulduğunda

\sqrt{\frac{2 \cdot 36.000 \cdot 2.000}{100 \cdot (1 - 0,36)}}

işleminden

\sqrt{\frac{144.000.000}{64}} = \sqrt{2.250.000} = 1.500

adet sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

Soruda verilen parametrelerin tanımlanması

Yıllık talep (

D

) =

36.000

, Yıllık üretim kapasitesi (

P

) =

100.000

, Hazırlık maliyeti (

S

) =

2.000 \text{ TL}

, Elde bulundurma maliyeti (

H

) =

100 \text{ TL}

EÜM formülünde kullanılacak girdilerin doğru tespit edilmesi, hesaplama hatasını önler.

Düzeltme faktörünün (

1 - \frac{D}{P}

) hesaplanması

1 - (36.000 / 100.000) = 1 - 0,36 = 0,64

İşletme kendi üretimini yaptığı için, üretim devam ederken tüketim de sürmektedir. Bu durum stokların daha yavaş birikmesine neden olur ve paydadaki elde bulundurma maliyeti bu oranda revize edilmelidir.

EÜM formülünün matematiksel olarak uygulanması

E\text{Ü}M = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H \cdot (1 - \frac{D}{P})}} = \sqrt{\frac{2 \cdot 36.000 \cdot 2.000}{100 \cdot 0,64}}

Modelin matematiksel altyapısının kurularak değerlerin yerleştirilmesi sağlanır.

İşlemlerin tamamlanarak karekökün alınması

\sqrt{\frac{144.000.000}{64}} = \sqrt{2.250.000} = 1.500

Matematiksel sadeleştirme sonucu nihai ideal üretim miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru