Soru

Zorluk: Çok zorÖrgüt Kültürü

Bir Bölge Kalkınma Ajansı, kuruluş yıllarında bölgesel dinamiklere hızlı uyum sağlamak ve yenilikçi projeleri desteklemek amacıyla esnek, dışa dönük ve risk almayı teşvik eden bir yapıda kurgulanmıştır. Ancak ilerleyen yıllarda, artan idari denetimler ve sıkılaşan mevzuat baskısı nedeniyle çalışanların zihninde 'kurumda varlığını sürdürmenin ve yasal yaptırımlardan korunmanın tek yolunun kurallara harfiyen uymak olduğu' inancı kök salmıştır. Buna rağmen ajansın resmi belgelerinde, stratejik planında ve modern mimariyle tasarlanmış açık ofislerindeki görsellerde (örn. duvardaki 'yılın en yenilikçi kurumu' tabelaları) hâlâ ilk yıllardaki girişimci kimlik vurgulanmaktadır. Son olarak, bir proje ekibinin sunduğu yenilikçi ancak prosedürel açıdan belirsizlikler taşıyan bir fonlama modeli önerisi, üst yönetim tarafından 'denetim riski' gerekçesiyle reddedilmiş; yönetim bu kararı alırken duvardaki yenilikçilik tabelasını işaret ederek 'biz yeniliğe her zaman açığız, sadece zamanı değil' açıklamasını yapmıştır.

Bu ajansın mevcut durumu, Edgar Schein’ın örgüt kültürü düzeyleri ve Cameron-Quinn’in Rekabetçi Değerler Yaklaşımı bağlamında birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi en kapsamlı ve doğru analizdir?

  1. A
    Yenilikçi projenin reddedilmesi ajansın 'savunulan değerlerinin' piyasa kültürüne dönüştüğünü gösterirken, açık ofis tasarımları ajansın 'temel varsayımlarının' adhokrasi kültüründe kaldığını kanıtlamaktadır.
  2. B
    Yönetimin açıklamaları ve ofis dizaynı kurumun 'temel varsayımlarını' oluştururken, denetimden kaçınma zorunluluğu ajansın 'savunulan değerler' düzeyinde klan kültürüne geçtiğine işaret etmektedir.
  3. Ajansın 'temel varsayımları' hiyerarşi kültürüne doğru evrilmiş olup, bu durum hâlen adhokrasi kültürünün özelliklerini yansıtan 'yapay unsurlar' ve 'savunulan değerler' ile derin bir uyumsuzluk içindedir.Cevap
  4. D
    Kurum, Charles Handy'nin sınıflandırmasına göre görev kültüründen rol kültürüne geçiş yapmış olsa da; kurala uyma güdüsü kurumun 'yapay unsuru' hâline gelerek yenilikçi 'temel varsayımları' baskılamıştır.
  5. E
    Ajansın 'temel varsayımları' ile 'yapay unsurları' eşgüdüm içindedir; zira denetim riskinden kaçınma davranışı, yenilikçi tabelalarla sembolize edilen hiyerarşi kültürünün temel bir gereğidir.

Cevap

Ajansın temel varsayımlarının hiyerarşi kültürüne evrildiği ve bu durumun, adhokrasi kültürünü yansıtan yapay unsurlar ve savunulan değerler ile derin bir uyumsuzluk içinde olduğunu belirten seçenektir.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, senaryodaki çalışanların zihnine yerleşen 'kurallara harfiyen uyma ve hayatta kalma' inancı, Schein'ın modelinde en alt ve görünmez katman olan 'temel varsayımlar' düzeyine, Cameron-Quinn modelinde ise içe dönük ve kontrol odaklı 'hiyerarşi kültürü'ne karşılık gelmektedir. Buna karşın kurumun stratejik planındaki vurgular 'savunulan değerler' iken, açık ofisler ve yenilikçilik tabelaları görünür 'yapay unsurlar'dır. Bu dışsal öğeler, esnekliği ve yeniliği temel alan 'adhokrasi' kültürünü temsil etmeye devam etmektedir. Yönetimin yenilikçi bir projeyi sırf prosedürel riskler nedeniyle reddederken tabelayı işaret etmesi, görünmez varsayımlar ile görünür değerler arasında derin bir çelişki (kültürel uyumsuzluk) yaşandığını kanıtlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki kültürel öğeleri Schein'ın modeline göre sınıflandırmak.
İnançlar (kurala uyma) = Temel Varsayımlar; Tabela ve ofisler = Yapay Unsurlar; Stratejik plan ve söylemler = Savunulan Değerler.
Sorunun Schein modeli bağlamında analiz edilebilmesi için senaryo verilerinin modele oturtulması gerekir.
2
Bu öğeleri Cameron-Quinn (Rekabetçi Değerler) modelindeki kültür tipleriyle eşleştirmek.
Esnek, yenilikçi ofis ve söylemler = Adhokrasi kültürü; Kurallara harfiyen uyma ve denetim korkusu = Hiyerarşi kültürü.
Kültür tipleri arasındaki geçişi veya çatışmayı tespit etmek için gereklidir.
3
Örgütün mevcut kültürel uyumunu veya çatışmasını değerlendirmek.
Görünmez varsayımlar hiyerarşiyi dayatırken, görünür unsurlar adhokrasiyi yansıtmaktadır. Arada derin bir uyumsuzluk vardır.
Yönetimin çelişkili davranışının altında yatan temel örgütsel davranış dinamiğini bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Schein'ın Örgüt Kültürü Düzeyleri ve Kültür Tipleri Arasındaki Çatışma
Bu soruyu puanla