Soru

Zorluk: ZorÖrgüt Kültürü

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü, hizmet kalitesini artırmak amacıyla 'Hızlı, Şeffaf ve Çözüm Odaklı Hizmet' vizyonunu yayımlamış; bekleme salonlarını yenileyerek çalışanların yaka kartlarına bu vizyonu yazmış ve her ay 'En Yenilikçi Fikir' yarışması düzenlemeye başlamıştır. Ne var ki, sahada görev yapan muayene memurlarının iş süreçlerini hızlandıracak pratik çözümler ürettiklerinde 'mevzuatın dışına çıkıldığı' gerekçesiyle üstleri tarafından yazılı olmayan bir şekilde dışlandığı, terfi süreçlerinde yenilikçi olanların değil 'eski usulleri sorgulamadan uygulayanların' tercih edildiği görülmüştür.

Edgar Schein'ın Örgüt Kültürü Katmanları Modeli dikkate alındığında, bu Bölge Müdürlüğündeki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kurumun oluşturduğu yapay unsurlar ve deklare ettiği savunulan değerler ile çalışan davranışlarına yön veren temel varsayımlar arasında derin bir çelişki bulunmaktadır.Cevap
  2. B
    Bekleme salonlarının yenilenmesi ve yaka kartları, örgüt kültürünün değiştirilmesi en zor katmanı olan görünmez temel varsayımları temsil etmektedir.
  3. C
    Memurların dışlanması ve yenilikçiliğin cezalandırılması, kurumun yalnızca yapay unsurlar düzeyinde yaşadığı biçimsel bir iletişim problemidir.
  4. D
    Düzenlenen fikir yarışmaları, kurumdaki geleneksel görünmez inançların yerini kalıcı olarak yenilikçi varsayımlara bıraktığının kesin kanıtıdır.
  5. E
    Eski usulleri uygulayanların terfi ettirilmesi, ilan edilen çözüm odaklılık vizyonunun savunulan değerler katmanında başarıyla içselleştirildiğini gösterir.

Cevap

Kurumun oluşturduğu yapay unsurlar ve deklare ettiği savunulan değerler ile çalışan davranışlarına yön veren temel varsayımlar arasında derin bir çelişki bulunmaktadır.
Edgar Schein'ın örgüt kültürü modelinde kültür üç katmandan oluşur: Yapay unsurlar (gözlemlenebilen fiziksel ve sosyal ögeler), savunulan değerler (stratejiler, hedefler, vizyon) ve temel varsayımlar (bilinçdışı inançlar, algılar, gerçek davranış yönlendiricileri). Senaryoda yaka kartları, bekleme salonları ve yarışmalar (yapay unsurlar) ile yayımlanan vizyon (savunulan değerler) yenilikçiliği vurgularken; pratikte yenilikçi personelin dışlanıp eski usulleri uygulayanların terfi ettirilmesi, örgütün derinlerinde yatan temel varsayımların hala geleneksel ve kuralcı olduğunu göstermektedir. Bu durum, örgütün görünür yüzü ile görünmez dinamikleri (temel varsayımları) arasında derin ve yapısal bir çelişki olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki kültürel ögeleri Edgar Schein'ın üçlü modeline (Yapay Unsurlar, Savunulan Değerler, Temel Varsayımlar) göre sınıflandırmak.
Yaka kartları ve salonlar 'yapay unsur', vizyon bildirimi 'savunulan değer', eski usullerin örtülü şekilde ödüllendirilmesi ise 'temel varsayım'dır.
Örgüt kültüründeki çatışmayı görebilmek için öncelikle ögelerin hangi kültürel katmana ait olduğunu doğru tespit etmek gerekir.
2
Bu üç kültürel katman arasındaki uyumu veya çatışmayı senaryo üzerinden analiz etmek.
Görünür katmanlar (yapay unsurlar ve savunulan değerler) yenilikçiliği teşvik ederken, görünmez ve derin katman olan temel varsayımlar statükoyu ve kuralcılığı korumaktadır.
Örgütsel değişimin önündeki asıl engelin hangi katmandan kaynaklandığını belirlemek için katmanlar arası ilişkinin incelenmesi şarttır.
3
Seçenekleri Schein'ın modeli çerçevesinde değerlendirip senaryodaki durumu en doğru özetleyen ifadeyi belirlemek.
Görünür ögeler ile görünmez temel varsayımlar arasındaki zıtlığı ve çelişkiyi ifade eden seçenek doğru analizdir.
Sorunun kök nedeni, kurumun deklare ettiği kimliği ile fiili işleyişini belirleyen derin inançları arasındaki yapısal uyumsuzluktur.

Anahtar Kavram

Edgar Schein'ın Örgüt Kültürü Katmanları Modeli
Bu soruyu puanla