Soru

Zorluk: ZorÖrgüt Kültürü

Ülke genelinde stratejik tarım ürünlerinin fiyatlandırma ve teşvik politikalarını belirleyen özerk bir kurulda, son yıllarda 'şeffaflık, yenilikçilik ve çeviklik' kavramları kurumun stratejik planlarına ve vizyon belgelerine güçlü bir şekilde yansıtılmıştır. Bu doğrultuda kurum içi iletişim açık ofis tasarımlarıyla desteklenmiş ve hiyerarşiyi sembolize eden unvan kullanımları resmi yazışmalar dışında kaldırılmıştır. Ancak, genç bir uzman piyasa dalgalanmalarına karşı anlık müdahale imkânı tanıyan yeni bir algoritmik model önerdiğinde, üst yönetim bu öneriyi 'Burada işler eskiden beri belirli bir silsile ve katı kurallar çerçevesinde yürür, bilinmezliğe tahammülümüz yok, risk alamayız.' diyerek reddetmiştir.

Edgar Schein'ın örgüt kültürü modeline göre, bu kurumda yaşanan durumun en doğru analizi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Stratejik belgelerde beyan edilen 'yenilikçilik' kavramı yalnızca benimsenen değerler düzeyinde kalmış; kararları asıl yönlendiren görünmez temel varsayımlar ise riskten kaçınma ve statükoyu koruma yönünde işlemeye devam etmiştir.Cevap
  2. B
    Açık ofis uygulaması ve hiyerarşik sembollerin kaldırılması, kurum kültürünün en derin katmanını oluşturan ve davranışları bilinçdışı yönlendiren temel varsayımların yenilikçilik ekseninde başarıyla değiştiğini gösterir.
  3. C
    Yönetimin yenilikçi modeli reddetme gerekçesi, örgüt kültürünün görünür yüzü olan yapay unsurların, stratejik planda yer alan görünmez temel varsayımlara karşı gösterdiği güçlü direncin bir sonucudur.
  4. D
    Açık ofis düzenine geçilmesi ve unvanların kaldırılması Schein'ın modelindeki 'benimsenen değerler' katmanını oluştururken, vizyon belgesindeki çeviklik vurgusu doğrudan 'yapay unsurlar' olarak sınıflandırılmalıdır.
  5. E
    Kurumdaki köklü silsile anlayışı ve risk almama eğilimi, çalışanların bilinçaltında yatan temel varsayımlardan ziyade, doğrudan kurumun dış çevreye sunduğu resmi 'benimsenen değerler' kategorisinde değerlendirilmelidir.

Cevap

Stratejik belgelerde beyan edilen 'yenilikçilik' kavramı yalnızca benimsenen değerler düzeyinde kalmış; kararları asıl yönlendiren görünmez temel varsayımlar ise riskten kaçınma ve statükoyu koruma yönünde işlemeye devam etmiştir.
Doğru seçenek, Schein'ın kültür seviyelerini senaryoya eksiksiz uygulamaktadır. Stratejik plandaki ifadeler örgütün 'olmak istediği' durumu yansıtan benimsenen değerlerdir. Ancak bir kurumda kriz anında veya kritik kararlarda yüzeye çıkan ve asıl yönlendirici olan güç, bilinçaltında yatan, sorgulanmayan temel varsayımlardır. Senaryoda yenilikçilik beyan edilse de, kökleşmiş riskten kaçınma varsayımı baskın gelerek eylemi engellemiş ve kurum içindeki kültürel çelişkiyi gözler önüne sermiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun stratejik planlarındaki ifadelerin Schein'ın modelindeki yerini belirlemek.
Şeffaflık, yenilikçilik ve çeviklik kavramları 'benimsenen değerler' (espoused values) katmanındadır.
Kurumun stratejik olarak hedeflediği ve sözlü/yazılı beyan ettiği idealler bu katmanda yer alır.
2
Açık ofis tasarımı ve unvanların kaldırılması eylemlerini sınıflandırmak.
Fiziksel çevre düzenlemeleri ve görünür semboller 'yapay unsurlar/eserler' (artifacts) katmanındadır.
Bunlar kültürün dışarıdan en kolay gözlemlenebilen ancak tek başına anlamlandırılması zor olan somut parçalarıdır.
3
Yönetimin ret gerekçesinde yatan 'Burada işler eskiden beri böyle yürür' inancını tespit etmek.
Riskten kaçınma ve statükoyu koruma eğilimi kültürün 'temel varsayımlar' (basic assumptions) katmanıdır.
Sorgulanmayan, bilinçaltına yerleşmiş ve kararları asıl yönlendiren köklü inançlar temel varsayımları oluşturur.
4
Senaryodaki kültürel çatışmayı teşhis etmek.
Benimsenen değerler ve yapay unsurlarla yenilikçi bir imaj çizilmesine rağmen, örgüt davranışını temel varsayımlar belirlemiştir.
Yüzeydeki katmanlar (yapay unsurlar ve benimsenen değerler) derinlerdeki temel varsayımlarla örtüşmediğinde, kritik anlarda daima temel varsayımlar eyleme dönüşür.

Anahtar Kavram

Schein'ın Örgüt Kültürü Düzeyleri (Yapay Unsurlar, Benimsenen Değerler, Temel Varsayımlar)
Bu soruyu puanla