Soru

Zorluk: OrtaTahvil İhracı ile Finansman

Büyüme stratejileri doğrultusunda yeni tesis yatırımlarına hazırlanan Delta A.Ş., gerekli olan uzun vadeli fonu sağlamak için sermaye piyasalarında borçlanma aracı ihracına karar vermiştir. Şirketin finans departmanı, ihraç edilecek aracın türü, fiyatlaması ve işletmeye getireceği maliyet yükü üzerine bir fizibilite raporu hazırlamıştır.

Buna göre, tahvil ihracı ile sağlanan finansman süreci hakkında bu raporda yer alabilecek aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tahvil ihracı nedeniyle üstlenilen sabit faiz yükümlülükleri, şirketin satış hacmindeki yüzdesel değişimlerin faiz ve vergi öncesi kâr (FVÖK) üzerindeki etkisini ölçen faaliyet kaldıracı derecesini (DOL) yükseltici yönde etki yapar.
  2. B
    Piyasa faiz oranı ile tahvil fiyatı doğru orantılı olduğundan; piyasa faiz oranlarının tahvilin kupon oranının üzerine çıkması durumunda, gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri artacak ve tahvil primli işlem görecektir.
  3. Tahvil ihracı ile sağlanan yabancı kaynakların maliyeti belirlenirken, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilmesi sebebiyle ortaya çıkan vergi kalkanı, maliyet formülünde (1t)(1-t) katsayısı ile düzeltilmelidir.Cevap
  4. D
    İhraç aşamasında katlanılan aracılık komisyonları (floatation costs) ile yılda birden fazla yapılan dönemsel kupon ödemeleri, tahvil ihracıyla sağlanan net fon tutarını artırarak işletmenin katlanacağı efektif faiz maliyetini düşürür.
  5. E
    Herhangi bir kupon ödemesi içermeyen iskontolu tahviller, yatırımcısına kura gibi yöntemlerle ek getiri sunan ikramiyeli tahvillere kıyasla, yöneticilerin riskli projelere yönelmesinden doğan temsil (vekalet) maliyetlerini tamamen sıfırlar.

Cevap

Tahvil ihracı ile sağlanan kaynakların maliyeti hesaplanırken faizlerin vergiden düşülebilmesi nedeniyle vergi kalkanı avantajının oluştuğunu ve maliyet formülünde (1t)(1-t) katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.
Tahvil ihracı yoluyla sağlanan uzun vadeli yabancı kaynakların maliyeti (borç maliyeti) hesaplanırken, işletmenin ödeyeceği dönemsel faiz tutarı yasal olarak kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilir. Bu işlem işletmeye bir vergi tasarrufu (vergi kalkanı) sağlar. Dolayısıyla tahvilin işletmeye olan gerçek maliyeti, vergi öncesi maliyetin (1t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesiyle bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit faiz yükümlülüklerinin kaldıraç üzerindeki etkisini değerlendir.
Sabit faiz yükümlülükleri faaliyet kaldıracını (DOL) değil, finansal kaldıracı (DFL) artırır.
Faaliyet kaldıracı sabit işletme giderleriyle ilgiliyken, finansal kaldıraç finansman giderleriyle ilgilidir.
2
Tahvil fiyatı ile piyasa faizi arasındaki ilişkiyi analiz et.
Piyasa faiz oranları ile tahvil fiyatı ters orantılıdır. Faiz oranları kupon oranını aşarsa tahvil iskontolu (başabaşın altında) işlem görür.
Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri, iskonto oranı (piyasa faizi) arttıkça küçülür.
3
İhraç giderleri ve ödeme sıklığının maliyete etkisini incele.
İhraç giderleri işletmenin eline geçen net fonu azaltır; dönemsel ödeme sıklığı ise bileşik faiz etkisi yaratır. Her iki durum da efektif maliyeti artırır.
Maliyet hesaplamasında kasaya giren tutar paydada yer alır; payda küçüldükçe oran büyür.
4
Kuponsuz ve ikramiyeli tahvillerin temsil maliyetlerine etkisini yorumla.
Tahvilin türü ne olursa olsun, işletme sahipleri ile yöneticiler arasındaki temsil sorunu (vekalet maliyetleri) tamamen sıfırlanamaz.
Temsil sorunu borçlanma araçlarının teknik farklılıklarından ziyade, asil-vekil ilişkisinin doğasından kaynaklanır.
5
Vergi kalkanı (tax shield) prensibini doğrula.
İşletmeler ödedikleri faizleri kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirebilirler. Bu nedenle borcun vergi sonrası maliyeti kd×(1t)k_d \times (1-t) formülüyle hesaplanır.
Vergi mevzuatı gereği yabancı kaynak kullanımının teşvik edici (gider yazılabilen) yapısı işletmeye yasal bir tasarruf sağlar.

Anahtar Kavram

Tahvilin Vergi Sonrası Maliyeti ve Fiyatlama Dinamikleri
Bu soruyu puanla