Examkin

Tahvil İhracı ile Finansman

12 soru

Soru 1Soru →

Anonim şirket statüsündeki bir firmanın finansman yöneticisi (CFO), gerçekleştirilecek yeni bir fabrika yatırımı için sermaye piyasalarından borçlanma aracı (tahvil) ihraç etmeyi planlamaktadır. CFO, yönetim kuruluna tahvil ihracının şirkete getireceği maliyetler, ihraç türleri ve piyasa koşullarının tahvil değerine etkileri hakkında bir sunum hazırlamıştır.

Bu sunumda yer alan aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhraç edeceğimiz bu tahvillerin şirketimize olan vergi sonrası maliyetini hesaplarken, yatırımcılara her dönem ödeyeceğimiz kupon faizleri ile vade sonunda yapacağımız anapara geri ödemelerinin tamamı kurumlar vergisi matrahından düşüleceği için, toplam nakit çıkışının tümüne (1-t) vergi kalkanı düzeltmesini uygulamamız yasal bir zorunluluktur.

Cevap

Tahvil maliyeti hesaplanırken sadece kupon faizi ödemelerinin kurumlar vergisinden düşülebildiği, vade sonundaki anapara ödemelerinin ise vergiden düşülemediği ve bu nedenle (1-t) vergi kalkanı düzeltmesinin anapara ödemeleri için uygulanamayacağı gerçeğine ters düşen ifadedir.
Doğru cevap (yanlış olan ifade) anapara ve faiz ödemelerinin vergi kalkanı etkisiyle ilgilidir. Borçlanmanın vergi sonrası maliyeti hesaplanırken (1-Vergi Oranı) katsayısı ile düzeltme yapılması zorunludur; ancak bu vergi kalkanı sadece gelir tablosunda gider yazılabilen 'faiz ödemeleri' için geçerlidir. Vade sonundaki anapara geri ödemesi bilançodaki borç yükümlülüğünü (pasifi) azaltan bir işlem olup, kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülemez. Bu nedenle anapara nakit çıkışına (1-t) düzeltmesi uygulanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvil maliyeti hesaplamasında vergi kalkanı prensibinin analiz edilmesi.
Vergi kalkanı (1-t) etkisinin, sadece gelir tablosunda kurumlar vergisi matrahından yasal gider olarak gösterilebilen kalemler için geçerli olduğu tespit edilir.
Borçlanma maliyetinin net etkisini bulmak için vergiden düşülebilir kalemlerin ayrıştırılması gerekir.
2
Tahvilin nakit çıkışlarının (faiz ve anapara) vergi karşısındaki durumunun değerlendirilmesi.
Faiz ödemelerinin gelir tablosunda giderleştirilebildiği, ancak anapara geri ödemelerinin bir bilanço işlemi (yükümlülük azaltımı) olduğu için gider yazılamayacağı belirlenir.
Hangi nakit çıkışının maliyet hesaplamasında (1-t) ile düzeltileceğini saptamak içindir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunun kontrol edilmesi.
Anapara geri ödemelerinin de kurumlar vergisi matrahından düşüleceğini ve tüm nakit çıkışlarına (1-t) düzeltmesi uygulanması gerektiğini öne süren ifadenin temel muhasebe ve finansman kurallarına aykırı olduğu sonucuna varılır.
Yanlış olan ifadeyi kesin olarak belirlemek içindir.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı, Değerlemesi ve Vergi Sonrası Maliyet Hesaplaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Enerji sektöründe yatırım projelerini finanse etmek isteyen Omega A.Ş., sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlamaktadır. Şirketin ihraç etmeyi öngördüğü tahvilin nominal değeri 1.000 TL, kupon faiz oranı yıllık %18 ve tabi olduğu kurumlar vergisi oranı %20'dir.

Tahvil ihracı ile finansman süreci, maliyet unsurları ve tahvil türleri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhraç anında piyasa faiz oranı %22 seviyesine çıkarsa tahviller başabaşın altında (iskontolu) fiyatlanır; tahvilin işletmeye olan vergi sonrası kupon maliyeti (1−t)(1-t) katsayısı kullanılarak %14,4 hesaplanırken, yatırımcıya faiz dışında kura vb. yollarla ek menfaat sağlayan türlerine ikramiyeli tahvil denir.

Cevap

Doğru ifade, piyasa faiz oranının kupon oranını aşması halinde tahvilin iskontolu işlem göreceğini, vergi kalkanı nedeniyle net maliyetin %14,4 olacağını ve ek menfaat sağlayan tahvillere ikramiyeli tahvil dendiğini belirten seçenektir.
Bu ifadede üç doğru bilgi harmanlanmıştır: 1) Piyasa faiz oranının (%22), tahvilin kupon oranından (%18) yüksek olması durumunda tahvilin satılabilmesi için başabaş değerinin altında (iskontolu) fiyatlanması gerekir. 2) Yabancı kaynak kullanımında faizler vergi matrahından düşülebildiği için vergi sonrası maliyet (Kupon Oranı × (1 - Vergi Oranı)) formülüyle 18×(1−0.20)=%14,418 \times (1 - 0.20) = \%14,4 olarak hesaplanır. 3) Yatırımcıya kura vb. yollarla ilave ödül sağlayan tahvillere literatürde ikramiyeli tahvil adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvilin vergi sonrası fiili kupon maliyetini (1−t)(1-t) katsayısı ile hesapla.
Vergi Öncesi Maliyet: %18. Vergi Oranı: %20. Vergi Sonrası Maliyet = 18×(1−0.20)=%14,418 \times (1 - 0.20) = \%14,4.
Yabancı kaynak kullanımından doğan faiz giderleri kurumlar vergisi matrahından indirilebilir, bu nedenle maliyet vergi kalkanı kadar düşer.
2
Piyasa faiz oranı ile kupon oranı ilişkisini değerlendir.
Kupon oranı (%18) < Piyasa faiz oranı (%22) olduğu için tahvil yatırımcıya cazip gelmek adına nominal değerinin altında (iskontolu) ihraç edilir.
Sabit getirili menkul kıymetlerin fiyatı ile piyasa faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki vardır.
3
Tahvil türlerinin tanımlarını analiz et.
Anapara ve kupon dışında yatırımcıya kura vb. yöntemlerle ilave ödül veren tahvillere 'ikramiyeli tahvil' denir.
Borçlanma aracı tanımlarının doğru kullanımı finansal yönetim teorisinde temel bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

Tahvil Maliyetinin Vergilendirme Etkisi ve Fiyatlama
Soru 3Soru →

Uzun vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlayan bir anonim şirketin finansal yönetimi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracı ile sağlanan finansmanın işletmeye olan gerçek maliyeti hesaplanırken, ödenecek faiz giderleri vergi matrahından düşülebildiği için hesaplanan borç maliyetinin mutlaka (1−t)(1 - t) katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesi zorunludur.

Cevap

Doğru ifade, vergi avantajından dolayı tahvil maliyetinin hesaplanmasında vergi matrahı düzeltmesi olan (1-t) katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.
İşletmeler açısından tahvil ihracının (yabancı kaynak kullanımının) özkaynaklara göre en belirgin avantajı, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilmesidir. Bu vergi kalkanı (tax shield) etkisi nedeniyle tahvilin işletmeye olan net gerçek maliyeti, hesaplanan vergi öncesi borç maliyetinin (1−t)(1 - t) katsayısıyla çarpılması sonucu bulunan vergi sonrası maliyettir ve finansal planlamada bu düzeltmenin yapılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvil maliyeti ve vergi ilişkisinin değerlendirilmesi.
Faiz ödemelerinin kurumlar vergisinden düşülebilmesi sebebiyle maliyetin (1-t) ile çarpılması finansal bir zorunluluktur.
Yabancı kaynak maliyeti hesaplanırken, borcun sağladığı vergi kalkanının dikkate alınması gerçek maliyeti bulmak için şarttır.
2
Diğer seçeneklerdeki finansal kavramların analiz edilmesi.
Diğer ifadelerin fiyatlama yöntemleri, kaldıraç dereceleri, faiz dönüşümleri ve temsil maliyeti gibi temel kavramları yanlış açıkladığı saptanır.
Kavramsal çeldiriciler, finansal teorilerin tersine veya birbirine karıştırılarak kurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı ve Yabancı Kaynak Maliyeti
Soru 4Soru →

Kurumsal finansman yönetimi kapsamında şirketler, dış kaynak tedariki için borçlanma araçları ihraç etmektedir. Bu süreçte tahvilin yapısal özellikleri, yatırımcıya sunulan getiri oranları ve firmaya yüklediği maliyetler kritik önem taşır.

Bir şirketin tahvil ihracıyla sağladığı finansman süreci dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracıyla sağlanan fonların maliyeti hesaplanırken, faiz ödemelerinin vergi kalkanı yaratması nedeniyle vergi öncesi maliyet (1−t)(1-t) katsayısıyla çarpılarak düzeltilmelidir; ayrıca piyasa faiz oranı kupon oranının altındaysa tahvil primli ihraç edilirken, uygulamada kuponsuz (iskontolu) veya kura ile ek menfaat sağlayan ikramiyeli tahvil türleri de kullanılabilir.

Cevap

Vergi sonrası maliyet için (1-t) düzeltmesi yapılmasını, faiz-fiyat ters ilişkisini ve tahvil türlerini (kuponlu, iskontolu, ikramiyeli) doğru biçimde özetleyen seçenektir.
Tahvil finansmanında şirket faiz ödemelerini gider yazabildiği için vergi avantajı elde eder; bu nedenle vergi öncesi maliyet (1−t)(1-t) katsayısı kullanılarak netleştirilir. Tahvilin kupon oranı, geçerli piyasa faizinden daha yüksek olduğunda (veya piyasa faizi kupon oranının altında kaldığında) yatırımcılar için cazip hale gelir ve tahvil nominal değerinin üzerinde (primli) fiyatlanır. Ayrıca mevzuatta kuponlu, kuponsuz (iskontolu) ve ikramiyeli gibi çeşitli tahvil türleri firmaların kullanımına sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki zaman değeri ifadeleri kontrol edilir.
İskontolu tahvilin değeri gelecek değer formülü ile büyütülerek değil, piyasa faiz oranıyla bugünkü değere indirgenerek (iskonto edilerek) bulunur.
Paranın zaman değeri prensipleri gereği gelecekteki nakit akışlarının (nominal değerin) şimdiki karşılığı hesaplanmalıdır.
2
Efektif faiz oranı hesaplama mantığı incelenir.
Dönemsel faiz oranları doğrudan dönem sayısıyla çarpılamaz; efektif oranı bulmak için (1+im)m−1(1 + \frac{i}{m})^m - 1 formülü ile bileşiklendirme yapılmalıdır.
Faizin faiz kazanması (bileşik etki) basit çarpım ile hesaplanamaz.
3
Kaldıraç türleri ve ihraç giderlerinin doğası analiz edilir.
Tahvil ihracı sabit finansman gideri yaratır (Finansal kaldıraç artar, faaliyet kaldıracı değil). İhraç giderleri ise işlem maliyetidir, temsil (vekalet) sorunu ile ilgisi yoktur.
Finansal risk ile faaliyet riski birbirine karıştırılmamalı ve işlem maliyetleri (flotation costs) doğru sınıflandırılmalıdır.
4
Vergi kalkanı ve fiyatlama ilişkisi değerlendirilir.
Faizler vergiden düşülebildiği için borç maliyeti (1−t)(1-t) ile çarpılır. Kupon oranı piyasa faizinden yüksekse tahvil primli, düşükse iskontolu satılır.
Borçlanmanın net maliyeti vergi avantajı sağlandıktan sonraki maliyettir ve tahvil fiyatları piyasa faiziyle ters orantılı hareket eder.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı, Maliyet Hesaplamaları ve Fiyatlama Prensipleri
Soru 5Soru →

Büyüme stratejileri doğrultusunda yeni tesis yatırımlarına hazırlanan Delta A.Ş., gerekli olan uzun vadeli fonu sağlamak için sermaye piyasalarında borçlanma aracı ihracına karar vermiştir. Şirketin finans departmanı, ihraç edilecek aracın türü, fiyatlaması ve işletmeye getireceği maliyet yükü üzerine bir fizibilite raporu hazırlamıştır.

Buna göre, tahvil ihracı ile sağlanan finansman süreci hakkında bu raporda yer alabilecek aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracı ile sağlanan yabancı kaynakların maliyeti belirlenirken, ödenecek faizlerin kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilmesi sebebiyle ortaya çıkan vergi kalkanı, maliyet formülünde (1−t)(1-t) katsayısı ile düzeltilmelidir.

Cevap

Tahvil ihracı ile sağlanan kaynakların maliyeti hesaplanırken faizlerin vergiden düşülebilmesi nedeniyle vergi kalkanı avantajının oluştuğunu ve maliyet formülünde (1−t)(1-t) katsayısının kullanılması gerektiğini belirten ifadedir.
Tahvil ihracı yoluyla sağlanan uzun vadeli yabancı kaynakların maliyeti (borç maliyeti) hesaplanırken, işletmenin ödeyeceği dönemsel faiz tutarı yasal olarak kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilir. Bu işlem işletmeye bir vergi tasarrufu (vergi kalkanı) sağlar. Dolayısıyla tahvilin işletmeye olan gerçek maliyeti, vergi öncesi maliyetin (1−t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak vergi sonrası maliyete dönüştürülmesiyle bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit faiz yükümlülüklerinin kaldıraç üzerindeki etkisini değerlendir.
Sabit faiz yükümlülükleri faaliyet kaldıracını (DOL) değil, finansal kaldıracı (DFL) artırır.
Faaliyet kaldıracı sabit işletme giderleriyle ilgiliyken, finansal kaldıraç finansman giderleriyle ilgilidir.
2
Tahvil fiyatı ile piyasa faizi arasındaki ilişkiyi analiz et.
Piyasa faiz oranları ile tahvil fiyatı ters orantılıdır. Faiz oranları kupon oranını aşarsa tahvil iskontolu (başabaşın altında) işlem görür.
Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri, iskonto oranı (piyasa faizi) arttıkça küçülür.
3
İhraç giderleri ve ödeme sıklığının maliyete etkisini incele.
İhraç giderleri işletmenin eline geçen net fonu azaltır; dönemsel ödeme sıklığı ise bileşik faiz etkisi yaratır. Her iki durum da efektif maliyeti artırır.
Maliyet hesaplamasında kasaya giren tutar paydada yer alır; payda küçüldükçe oran büyür.
4
Kuponsuz ve ikramiyeli tahvillerin temsil maliyetlerine etkisini yorumla.
Tahvilin türü ne olursa olsun, işletme sahipleri ile yöneticiler arasındaki temsil sorunu (vekalet maliyetleri) tamamen sıfırlanamaz.
Temsil sorunu borçlanma araçlarının teknik farklılıklarından ziyade, asil-vekil ilişkisinin doğasından kaynaklanır.
5
Vergi kalkanı (tax shield) prensibini doğrula.
İşletmeler ödedikleri faizleri kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirebilirler. Bu nedenle borcun vergi sonrası maliyeti kd×(1−t)k_d \times (1-t) formülüyle hesaplanır.
Vergi mevzuatı gereği yabancı kaynak kullanımının teşvik edici (gider yazılabilen) yapısı işletmeye yasal bir tasarruf sağlar.

Anahtar Kavram

Tahvilin Vergi Sonrası Maliyeti ve Fiyatlama Dinamikleri
Soru 6Soru →

Kapasite artırımına yönelik yeni makine parkuru alımında dış kaynak kullanma kararı alan bir üretim işletmesi, borçlanma aracı olarak tahvili tercih etmiştir. Şirketin finansman komitesinde tahvilin maliyeti, fiyatlandırması ve türleri üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahvil ihracıyla sağlanan fonların vergi sonrası maliyeti hesaplanırken; ödenecek faiz tutarlarının kurumlar vergisi matrahından indirilebilme avantajını yansıtmak amacıyla, tahvilin vergi öncesi maliyeti (1+t)(1+t) katsayısı ile çarpılarak yukarı yönlü düzeltilmelidir.

Cevap

Tahvilin vergi sonrası maliyetinin (1+t)(1+t) katsayısı ile yukarı yönlü düzeltilmesi gerektiğini savunan ifade yanlıştır. Doğru düzeltme (1−t)(1-t) katsayısı ile yapılmalıdır.
Tahvil ihracı ile katlanılan faiz ödemeleri kurumlar vergisinden indirilebilir niteliktedir. Bu özellik, firmaya bir 'vergi kalkanı' sağlar ve borcun firmaya olan gerçek (efektif) maliyetini düşürür. Bu düşüşü hesaplamak için vergi öncesi maliyetin (1−t)(1 - t) katsayısı ile çarpılması zorunludur. Yanlış olan seçenekte, maliyeti matematiksel olarak artıracak olan (1+t)(1 + t) katsayısı verilmiş ve kavramsal bir tezatlık oluşturulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvil maliyeti ve vergi kalkanı (tax shield) ilişkisini analiz et.
Tahvil faizleri kurumlar vergisi matrahından gider olarak düşülebilir. Bu durum işletmenin ödeyeceği vergiyi azaltarak borcun gerçek maliyetini düşürür.
Yabancı kaynak kullanımının (özkaynağa kıyasla) en büyük avantajı faizlerin vergiden düşülebilir olmasıdır.
2
Vergi sonrası maliyet formülündeki katsayıyı değerlendir.
Vergi avantajını matematiksel olarak yansıtmak için vergi öncesi maliyet (kdk_d), (1−t)(1 - t) katsayısı ile çarpılmalıdır. Örneğin oran %20 ise, vergi sonrası maliyet kd×(1−0.20)k_d \times (1 - 0.20) olur.
Maliyeti düşürmek için 1'den küçük bir katsayı ile çarpmak gerekir. İfadede geçen (1+t)(1+t) çarpanı, maliyeti azaltmak yerine mantığa aykırı biçimde artırır.
3
Diğer finansal değerlendirmelerin (A, B, C ve E) doğruluğunu kontrol et.
Piyasa faizi artarsa tahvil iskontolu satılır (A doğru). İhraç giderleri net fonu azaltıp maliyeti artırır (B doğru). Kuponsuz tahvil iskontolu, ikramiyeli tahvil vade sonunda primlidir (C doğru). Tahvil artışı Finansal Kaldıraç Derecesini (DFL) yükseltir (E doğru).
Diğer tüm seçenekler tahvil değerlemesi ve sermaye maliyeti teorisiyle birebir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Tahvil Maliyetinde Vergi Kalkanı ve Tahvil Fiyatlaması
Soru 7Soru →

Halka açık bir sanayi işletmesinin yönetim kurulu, dijital dönüşüm projesinin finansmanı amacıyla çıkarılacak menkul kıymetlerin yapılandırmasını görüşmektedir. Toplantıda, makroekonomik dalgalanmaların getiri eğrisi üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak; farklı nakit akış yapılarına sahip borçlanma senetlerinin (kuponlu, kuponsuz, ikramiyeli) kurumsal yatırımcılara arz şartları ve işletmeye bindireceği net nakit çıkışı yükleri analiz edilmektedir. Bu bağlamda, tahvilin yapısal özellikleri ve sermaye maliyeti hesaplama prensipleri dikkate alındığında, aşağıdaki finansal tespitlerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasa faiz oranının, ihracı planlanan tahvilin üzerinde yazılı kupon oranını aşması durumunda senet iskontolu (başabaşın altında) ihraç edilir; işletmenin katlanacağı efektif vergi sonrası maliyet hesaplanırken, nominal faize ek olarak ihraç giderlerinin (flotation costs) ve iskonto tutarının yarattığı ek maliyet bulunmalı ve çıkan genel borç maliyeti mutlaka (1−t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak vergi kalkanı yansıtılmalıdır.

Cevap

Doğru tespit, piyasa faizinin kupon faizini aşması durumunda tahvilin iskontolu satılacağını ve ihraç giderleri dahil tüm vergi öncesi maliyet unsurlarının gerçek borç maliyetini bulmak için vergi kalkanı olan (1-t) katsayısıyla çarpılmasının zorunlu olduğunu belirten ifadedir.
Tahvil finansmanında borcun işletmeye olan gerçek (efektif) maliyeti, sadece kupon faizi değildir. İşletmenin eline geçen net ihraç tutarı (nominal değer ±\pm prim/iskonto −- ihraç giderleri) ile vade boyunca yapılan tüm ödemeler (kuponlar ve anapara) dikkate alınarak bir İç Verim Oranı (İVO) hesaplanır. Elde edilen bu vergi öncesi borç maliyeti, faiz ödemelerinin kurumlar vergisinden düşülebilmesi avantajı nedeniyle her zaman (1−VergiOranı)(1 - Vergi Oranı) katsayısıyla çarpılarak netleştirilmelidir. Seçenekte iskontolu ihraç durumu ve (1−t)(1-t) düzeltmesi finansal yönetim prensiplerine uygun olarak eksiksiz ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa faizi ile kupon faizi arasındaki ilişkiyi ve fiyatlamaya etkisini analiz et.
Piyasa faiz oranı (ii) > Kupon faiz oranı (cc) olduğunda, yatırımcılar tahvili ancak nominal değerinin altında bir fiyattan (iskontolu/başabaşın altında) satın almayı kabul ederler.
Yatırımcı piyasadaki yüksek getiriyi bırakıp düşük kuponlu tahvili almak için fiyat avantajı (iskonto) talep eder.
2
İhraç giderlerinin (flotation costs) maliyet üzerindeki mekanizmasını değerlendir.
İhraç giderleri, işletmenin eline geçen net fon miktarını (ihraç fiyatı - ihraç gideri) düşürdüğü için, işletmenin katlandığı efektif borçlanma maliyetini yukarı yönde artırır.
Maliyet hesaplanırken kasaya giren net nakit esas alınır; daha az nakit girişi, aynı nominal geri ödeme için daha yüksek oransal maliyet demektir.
3
Vergi kalkanı etkisini (1-t) borç maliyeti (tahvil) hesaplamasına uygula.
Tahvil için ödenen faizler ve iskonto itfaları kurumlar vergisi matrahından gider olarak indirilebilir. Bu nedenle vergi öncesi borç maliyeti kdk_d, mutlaka (1−t)(1-t) ile çarpılarak vergi sonrası efektif maliyete ki=kd×(1−t)k_i = k_d \times (1-t) dönüştürülmelidir.
Borçla finansmanın en büyük avantajı faizin vergi kalkanı yaratmasıdır; bu etki yansıtılmazsa sermaye maliyeti hatalı (yüksek) hesaplanmış olur.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracında Maliyet Hesaplaması ve Fiyat/Getiri İlişkisi
Soru 8Soru →

Bir finansal danışmanlık firması, müşterisi olan halka açık bir holdingin sermaye yapısını optimize etmek için tahvil ihracı alternatiflerini değerlendirdiği bir rapor hazırlamıştır. Raporda, planlanan tahvil ihracının özellikleri ve maliyet bileşenlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelere yer verilmiştir:

I. Borçlanma maliyeti hesaplamalarında, tahvil faizlerinin kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapılabilmesi avantajını yansıtmak amacıyla, vergi öncesi maliyet (1−t)(1-t) katsayısı ile düzeltilerek vergi sonrası gerçek finansman maliyetine ulaşılır.
II. Tahvilin üzerinde yazılı olan kupon faiz oranının, piyasadaki cari faiz oranından daha düşük belirlenmesi durumunda; söz konusu tahvil yatırımcılar nezdinde yüksek talep görerek piyasada primli (nominal değerinin üzerinde) fiyattan işlem görür.
III. Yatırımcısına belirli aralıklarla faiz ödemesi yapmayan ve nominal değerinden iskontolu satılan borçlanma senetleri kuponsuz tahvil olarak adlandırılırken; itfa planında anapara ve faiz ödemelerinin yanı sıra yatırımcıya kura gibi yöntemlerle ilave menfaatler sunan senetler ikramiyeli tahvil sınıfına girer.
IV. Tahvilin halka arzı sırasında katlanılan aracılık komisyonları ve yasal harçlar gibi ihraç giderleri (flotation costs), işletmenin kullanımına giren net fon miktarını artırdığı için tahvilin efektif finansman maliyetini düşürücü bir etkiye sahiptir.

Finansal yönetim ilkeleri dikkate alındığında, raporda yer alan bu değerlendirmelerden hangileri kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Sadece I ve III numaralı ifadeler finansal yönetim prensipleri açısından kesinlikle doğrudur.
Verilen tespitler incelendiğinde; tahvil ihracında finansman maliyeti hesaplanırken (1−t)(1-t) katsayısı kullanılarak vergi kalkanı etkisinin dikkate alınması zorunluluğu (I. ifade) finansal yönetimin temel ilkelerinden biridir. Ayrıca periyodik kupon ödemesi olmayan borçlanma araçlarının iskontolu satılması, kura gibi yöntemlerle ek getiri sağlayanların ise ikramiyeli tahvil olarak tanımlanması (III. ifade) kavramsal olarak doğrudur. Bu nedenle yalnızca I ve III numaralı ifadeleri içeren seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadenin analizi
Doğru
Yabancı kaynak kullanımında ödenen faizler gelir tablosunda gider olarak yazılarak vergi matrahından düşülür. Bu nedenle yaratılan vergi kalkanı etkisi, vergi öncesi maliyetin (1−t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak hesaplanmasını zorunlu kılar.
2
İkinci ifadenin analizi
Yanlış
Tahvilin kupon oranı cari piyasa faizinden düşükse, yatırımcılar alternatif piyasa getirisini talep edeceğinden tahvili ancak iskontolu (nominal değerinin altında) alarak aradaki getiri farkını telafi etmek isterler. Bu durumda primli satılması imkansızdır.
3
Üçüncü ifadenin analizi
Doğru
Kuponsuz (sıfır kuponlu) tahviller periyodik faiz ödemesi yapmaz ve kazancı doğrudan ihraç ile itfa değeri arasındaki farktan doğar. İkramiyeli tahvillerde ise yatırımcıyı teşvik etmek amacıyla faiz ödemesi haricinde kura ile ek avantajlar sunulur.
4
Dördüncü ifadenin analizi
Yanlış
İhraç giderleri (flotation costs), işletmenin borçlanma sonucu eline geçen net nakit tutarını azaltır. Geri ödenecek anapara ve faiz tutarı aynı kalırken ele geçen kullanılabilir fon azaldığı için, efektif borçlanma maliyeti azalmaz aksine artar.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı ile Finansman, Maliyet Yapısı ve Fiyatlama
Soru 9Soru →

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren Rüzgar A.Ş., teknolojik altyapısını modernize etmek amacıyla sermaye piyasalarında tahvil ihraç etmeyi planlamaktadır. Şirketin ihraca konu tahviller için belirlediği nominal (kupon) faiz oranı %18\%18'dir. Ancak ihracın gerçekleşeceği dönemde piyasadaki benzer risk profiline sahip tahvillerin beklenen getiri oranı (piyasa faizi) %22\%22 seviyesine yükselmiştir. Şirket yönetimi tahvilin efektif maliyetini hesaplarken, kurumlar vergisi oranını ve aracı kurumlara ödenecek ihraç giderlerini (flotasyon maliyetleri) de sürece dahil edecektir.

Bu tahvil ihracı işlemi ve finansman maliyeti dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasa faiz oranının kupon faizi oranından yüksek olması nedeniyle, söz konusu tahvillerin nominal değerin altında (iskontolu) ihraç edilmesi beklenir.

Cevap

Piyasa faiz oranının kupon faizi oranından yüksek olması nedeniyle, söz konusu tahvillerin nominal değerin altında (iskontolu) ihraç edilmesi beklenir.
Tahvilin kupon faizi, piyasadaki benzer riskli tahvillerin getiri oranından düşük olduğunda, tahvil yatırımcılar için cazip olmaktan çıkar. Bu tahvilin satılabilmesi ve yatırımcıya piyasa koşullarına uygun bir getiri sağlayabilmesi için, tahvilin nominal (başabaş) değerinin altında bir fiyattan, yani iskontolu olarak ihraç edilmesi gerekir. Böylece yatırımcı, vade sonunda elde edeceği nominal değer ile düşük alım fiyatı arasındaki farktan ek getiri elde ederek piyasa getirisine ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Kupon faiz oranı ile piyasa faiz oranını karşılaştır.
Kupon faizi %18\%18, piyasa faizi %22\%22'dir. Kupon faizi << Piyasa faizi.
Tahvilin ihraç fiyatı (primli mi, iskontolu mu satılacağı) bu iki oranın ilişkisine göre belirlenir.
2
Faiz oranları arasındaki farkın fiyat üzerindeki etkisini değerlendir.
Yatırımcı piyasada %22\%22 getiri bulabilirken %18\%18 getiren tahvili nominal değerinden almaz. Tahvil iskontolu (ucuz) satılmalıdır.
Yatırımcının beklediği verimi sağlaması için tahvil fiyatının nominal (başabaş) değerin altına inmesi gerekir.
3
Seçeneklerdeki maliyet hesaplama kurallarını gözden geçir.
Vergi kalkanı (1−t)(1-t) maliyeti düşürür ve hesaba katılmalıdır. İhraç giderleri ise şirketin eline geçen tutarı azaltacağından maliyeti artırır.
Borçlanmanın (tahvilin) işletmeye net maliyetini doğru hesaplamak için tüm bu unsurlar zorunludur.

Anahtar Kavram

Tahvil Fiyatlaması ve Borçlanma Maliyeti
Soru 10Soru →

İşletmeler, uzun vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sermaye piyasalarında çeşitli özelliklere sahip tahviller ihraç edebilirler.

Buna göre, tahvil ihracı ile finansman sağlayan bir anonim şirkette; tahvil türleri, fiyatlaması ve sermaye maliyetinin hesaplanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırımcısına dönemsel faiz ödeyen kuponlu, ihraçta nominal değerinin altında satılıp vade sonunda tam bedelle itfa edilen iskontolu (kuponsuz) veya kura ile ek getiri sağlayan ikramiyeli tahvillerin hangisi ihraç edilirse edilsin; işletmenin katlandığı nihai sermaye maliyeti hesaplanırken vergi kalkanı etkisi nedeniyle maliyetin (1−t)(1-t) ile düzeltilmesi zorunludur.

Cevap

Doğru ifade, tahvil türü ne olursa olsun maliyet hesaplamasında vergi kalkanı düzeltmesinin yapılması gerektiğini belirten seçenektir.
İşletmeler yabancı kaynak (borç) kullanırken faiz ve benzeri finansman giderlerini kurumlar vergisi matrahından yasal olarak indirebilirler. Bu duruma 'vergi kalkanı' denir. İhraç edilen tahvilin yapısı ne olursa olsun (düzenli kupon ödemeli, kuponsuz/iskontolu veya ikramiyeli), bu finansal araçların tamamı işletmeye bir yabancı kaynak sağlar ve bu kaynakların maliyeti hesaplanırken sağlanan vergi avantajı nedeniyle vergi öncesi maliyetin (1−t)(1-t) ile çarpılması matematiksel bir zorunluluktur. Doğru olan ifade, farklı tahvil türlerini kapsayarak bu finansal ilkeyi tam ve hatasız biçimde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa faiz oranı ile tahvil fiyatı ilişkisini değerlendirme.
Piyasa faiz oranları ile tahvil fiyatı arasında ters yönlü ilişki olduğu sonucuna varılır. Faiz artarsa tahvil fiyatı düşer.
Mevcut sabit getirili menkul kıymetlerin değeri, piyasadaki yeni ve daha yüksek faizli alternatifler karşısında cazibesini yitirir.
2
Tahvil değerlemesinde kullanılan zaman değeri kavramını belirleme.
Tahvil değerlemesinde gelecek değer (kapitalizasyon) değil, bugünkü değer (iskonto) yöntemi kullanılması gerektiği tespit edilir.
Yatırımcının ödemeye razı olduğu fiyat, gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerine eşittir.
3
İhraç (flotasyon) giderlerinin maliyete etkisini inceleme.
İhraç giderlerinin, işletmenin kullanımına sunulan net fonu azalttığı için sermaye maliyetini artırdığı saptanır.
Alınan net kredi tutarı azalırken ödenecek nakit akışları değişmediğinden efektif maliyet yükselir.
4
Kaldıraç türlerini analiz etme.
Tahvil ihracının sabit finansman gideri yarattığı ve bunun faaliyet kaldıracını değil finansal kaldıracı etkilediği belirlenir.
Faaliyet kaldıracı üretim maliyetleriyle (sabit/değişken), finansal kaldıraç ise finansman yapısıyla ilgilidir.
5
Farklı tahvil türleri ve vergi kalkanı ilişkisini doğrulama.
Kuponlu, iskontolu veya ikramiyeli tüm tahvillerde faiz/finansman giderlerinin vergiden düşülebilir olduğu ve vergi sonrası maliyet için (1−t)(1-t) düzeltmesinin şart olduğu doğrulanır.
Vergi mevzuatı gereği yabancı kaynak maliyetleri kurumlar vergisi matrahını azaltıcı etkiye sahiptir.

Anahtar Kavram

Tahvil maliyeti, vergi kalkanı ve fiyatlama esasları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Ulusal çapta geniş bant altyapı hizmeti sunan bir telekomünikasyon şirketi, yeni nesil fiber optik yatırımlarını finanse etmek amacıyla sermaye piyasalarında geniş çaplı bir borçlanma aracı ihracına hazırlanmaktadır. Şirketin finansman komitesi, mevcut ekonomik konjonktürü ve kurumlar vergisi yükümlülüklerini göz önünde bulundurarak aşağıdaki üç farklı tahvil alternatifi üzerinde durmaktadır:

I. Herhangi bir dönemsel faiz ödemesi içermeyen ve ihraç aşamasında nominal değerin oldukça altında bir bedelle yatırımcıya sunulan tahviller.
II. Üzerinde yazılı yıllık kupon faiz oranının, piyasadaki cari faiz oranlarının altında belirlendiği ve düzenli ödeme yapan tahviller.
III. Vade bitiminde yatırımcılara nominal anapara bedeline ek olarak, önceden belirlenmiş bir oranda ekstra toplu prim ödemesi taahhüt eden tahviller.

Şirketin katlanacağı ihraç giderleri (flotation costs), piyasa dinamikleri ve vergi kalkanı kavramları çerçevesinde, bu tahvil alternatifleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi finansal yönetim ilkelerine göre kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. numaralı borçlanma aracı iskontolu (kuponsuz), III. numaralı araç ise ikramiyeli tahvil niteliğindedir; II. numaralı tahvil piyasa faizinin altındaki kuponu nedeniyle iskontolu fiyattan satılacak olup, tüm bu alternatiflerde işletmenin net finansman maliyeti hesaplanırken ihraç giderleri düşülmüş net nakit girişlerine vergi sonrası (1−t)(1-t) düzeltmesi uygulanmalıdır.

Cevap

Verilen tahvil tanımlamalarını doğru sınıflandıran, piyasa faizinin kupon faizinden yüksek olduğu durumda tahvilin değer kaybedeceğini (iskontolu fiyattan işlem göreceğini) tespit eden ve yabancı kaynak maliyetlerinde ihraç gideri düşüldükten sonra mutlak suretle (1−t)(1-t) vergi kalkanı düzeltmesinin yapılması gerektiğini belirten değerlendirme kesinlikle doğrudur.
Doğru seçenek; birinci tahvilin kuponsuz/iskontolu, üçüncü tahvilin ikramiyeli olduğunu doğru saptamaktadır. Aynı zamanda kupon oranı piyasa faizinin altında kaldığında tahvilin iskontolu işlem göreceği gerçeğini ifade eder. En önemlisi, tahvilin türü (kuponlu veya kuponsuz) ne olursa olsun işletmenin efektif finansman maliyetini bulurken ihraç giderlerinin hesaba katılması ve yaratılan finansman giderinin mutlaka (1−t)(1-t) vergi kalkanı formülüyle düzeltilmesi gerektiğini eksiksiz bir şekilde vurgulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvil tanımlarını literatürdeki kavramlarla eşleştirin.
I. numaralı tahvil 'Kuponsuz (İskontolu)' tahvildir. II. numaralı tahvil 'Kuponlu' tahvildir. III. numaralı tahvil 'İkramiyeli' tahvildir.
Her bir borçlanma aracının maliyet yapısının ve piyasa davranışının belirlenmesi için öncelikle türlerinin netleştirilmesi gerekir.
2
II. numaralı tahvil için piyasa faizi ile kupon faizi arasındaki fiyatlama ilişkisini analiz edin.
Kupon faizi < Piyasa faizi durumunda tahvil, yatırımcıya cazip gelmesi için nominal değerinin altında bir fiyattan (iskontolu) satılır.
Tahvil fiyatı ile piyasa faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki vardır.
3
Borçlanma maliyeti hesaplamasındaki yapısal unsurları (vergi ve ihraç gideri) değerlendirin.
Borçlanmanın maliyeti (ödenecek faiz ve benzeri giderler) kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Bu nedenle vergi öncesi maliyet (1−t)(1-t) katsayısı ile çarpılarak net maliyete dönüştürülmelidir. Ayrıca sağlanan net fon hesaplanırken ihraç giderleri de mutlaka nakit girişinden düşülmelidir.
Şirketin gerçek (efektif) finansman maliyetini bulmak için, devletin sağladığı vergi kalkanı avantajının ve ihraç sürecinde oluşan komisyon gibi masrafların formüle yansıtılması şarttır.
4
Tüm bu sentezleri barındıran doğru seçeneği tespit edin.
Tahvil türlerini ve fiyatlama mekanizmasını doğru açıklayan ve vergi sonrası düzeltmeyi (1−t)(1-t) tüm borçlanma alternatifleri için geçerli kılan seçenek tespit edilir.
Soru kökündeki tüm kısıtları matematiksel ve finansal kurallar çerçevesinde birleştiren tek mantıklı sonuç budur.

Anahtar Kavram

Tahvil İhracı ve Maliyet Hesaplamaları
Soru 12Soru →

Bir anonim şirketin finansman departmanı, yeni yatırımların fonlanması sürecinde alternatif borçlanma araçlarını değerlendirmektedir. Bu kapsamda yönetim kuruluna sunulmak üzere tahvil ihracının özellikleri, maliyet yapısı ve piyasa dinamiklerini içeren bir rapor hazırlanmıştır.

Hazırlanan bu raporda yer alan tahvil ihracına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasadaki geçerli faiz hadleri, işletmenin ihraç ettiği tahvilin üzerinde yazılı olan nominal faiz (kupon) haddini aştığında, söz konusu tahvil ikincil piyasada primli (nominal değerinin üzerinde) fiyattan işlem görür.

Cevap

Piyasadaki geçerli faiz oranları kupon oranını aştığında tahvilin primli işlem göreceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifadede, piyasa faiz oranlarının tahvilin kupon faiz oranını aşması durumunda tahvilin 'primli' işlem göreceği iddia edilmiştir. Bu bilgi finansal yönetim prensiplerine tamamen aykırıdır. Tahvil fiyatları ile piyasa cari faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki bulunur. Piyasadaki faiz oranları yükseldiğinde (kupon faizini aştığında), işletmenin önceden ihraç ettiği sabit getirili tahvil yatırımcılar için cazibesini yitirir. Bu tahvilin ikincil piyasada alıcı bulabilmesi için fiyatının, üzerinde yazılı olan nominal değerin altına inmesi gerekir. Bu duruma 'iskontolu işlem görme' denir. Primli (nominal değerin üzerinde) işlem görme durumu ise yalnızca tahvilin kupon faizi piyasa faizlerinden daha yüksek olduğunda gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahvil faizi ve vergi ilişkisini değerlendir.
Faizler vergiden düşülebildiğinden maliyet (1−t)(1-t) ile çarpılarak hesaplanır. İfade doğrudur.
Borçlanmanın özkaynağa göre sağladığı en büyük avantaj vergi kalkanıdır.
2
Tahvil fiyatı ile piyasa faizi arasındaki ilişkiyi analiz et.
Piyasa faizi tahvilin kupon faizini aşarsa, yatırımcılar daha yüksek faiz veren yeni araçlara yönelir. Eski tahvilin satılabilmesi için fiyatının nominal değerin altına (iskontolu) inmesi gerekir.
Tahvil fiyatı ile piyasa faiz oranları arasında her zaman ters yönlü bir ilişki vardır.
3
İhraç giderlerinin etkisini kontrol et.
Aracı kurumlara ödenen komisyonlar net fon girişini azaltır, bu da borcun efektif maliyetini artırır. İfade doğrudur.
Matematiksel olarak bugünkü değeri düşüren her nakit çıkışı, iskonto oranını (maliyeti) yukarı çeker.
4
Tahvil türlerinin tanımlarını gözden geçir.
Kuponsuz tahviller iskontolu ihraç edilir, vade sonu ek ödemeli olanlar ikramiyelidir. İfade doğrudur.
Tahvil terminolojisinde bu ayrımlar standarttır.
5
Tahvil ihracının kaldıraç etkisini kontrol et.
Tahvil sabit faiz yükü getirdiği için finansal kaldıracı artırır. İfade doğrudur.
Finansal kaldıraç, sabit finansman gideri gerektiren kaynakların (borçların) kullanılmasıdır.

Anahtar Kavram

Tahvil Fiyatlaması ve Faiz Oranı İlişkisi
Tahvil İhracı ile Finansman Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin