Soru

Zorluk: ZorProje Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması (NBD vs. İVO Çelişkileri)

Bir gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO), sahip olduğu stratejik bir arazi üzerinde geliştirmek üzere birbirini dışlayan (mutually exclusive) iki farklı proje alternatifini değerlendirmektedir:

- Proje X (Ticari Kompleks): Yüksek başlangıç yatırımı gerektiren ve nakit girişlerinin projenin son yıllarında yoğunlaştığı devasa bir yapıdır.
- Proje Y (Konut Projesi): Daha düşük başlangıç yatırımı gerektiren ve konut satışları sayesinde nakit girişlerinin ilk yıllarda gerçekleştiği hızlı dönüşlü bir yatırımdır.

Şirketin ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti %12'dir. Yapılan sermaye bütçelemesi analizinde, X projesinin Net Bugünkü Değerinin Y projesinden yüksek olduğu (NBDX>NBDYNBD_X > NBD_Y), ancak Y projesinin İç Verim Oranının X projesinden yüksek olduğu (I˙VOY>I˙VOXİVO_Y > İVO_X) tespit edilmiştir. İki projenin NBD profillerinin kesiştiği Fisher Oranı ise %15 olarak hesaplanmıştır.

Bu çelişkili durumun çözümü ve projelerin değerlendirilmesiyle ilgili teorik çerçevede aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Firma değerinde yaratılacak mutlak artışı dikkate alan NBD yönteminin işaret ettiği X projesi seçilmelidir; çünkü bu yöntem ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyetiyle yeniden yatırıma dönüştüğünü varsayar.Cevap
  2. B
    Birbirini dışlayan projelerde karar vericiler her zaman oransal getiriye odaklanmalı ve ölçek ile zamanlama farkından bağımsız olarak İVO'su yüksek olan Y projesini tercih etmelidir.
  3. C
    Şirketin sermaye maliyeti Fisher kesişim oranından düşük olduğu için, her iki proje de maliyeti karşılamaktadır; dolayısıyla çelişkiyi aşmak adına iki proje de eşzamanlı olarak kabul edilmelidir.
  4. D
    Çelişki durumunda Y projesi seçilmelidir; çünkü İVO yöntemi, ara nakit akışlarının NBD yöntemine kıyasla şirketin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıldığını varsayan daha güvenilir bir modeldir.
  5. E
    X projesinde nakit girişlerinin son yıllarda yoğunlaşması, iskonto işlemi sırasında paranın zaman değerinin aşındırıcı etkisini azalttığından bu projenin bugünkü değeri matematiksel olarak suni biçimde yüksek çıkmıştır.

Cevap

Hissedar varlığını mutlak olarak maksimize eden ve ara nakit girişlerinin sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıldığını varsayan NBD yönteminin işaret ettiği X projesi seçilmelidir.
Birbirini dışlayan projelerde, nakit akışlarının zamanlaması (erken/geç tahsilat) veya yatırımların ölçeği (büyük/küçük) farklı olduğunda, sermaye maliyetinin Fisher oranının altında kalması NBD ve İVO sonuçlarında çelişki yaratır. Böyle bir durumda, finansal yönetimin temel amacı olan 'hissedar varlığını maksimize etme' kuralı gereği, şirkete sağlanacak mutlak nakit fazlasını ölçen NBD yöntemi baz alınmalıdır. Ayrıca NBD, ara nakit girişlerinin firmanın sermaye maliyeti üzerinden yeniden değerlendirileceği gibi çok daha ayakları yere basan bir varsayıma dayanır. Bu yüzden NBD'si yüksek olan proje tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Projeler arasındaki ilişkinin türünü (bağımsız veya birbirini dışlayan) belirle.
Soruda projelerin 'birbirini dışlayan' (mutually exclusive) olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle iki proje de kabul edilemez, sadece biri seçilebilir.
Değerlendirme kuralı projenin türüne göre değişir.
2
Sermaye maliyeti ile Fisher Kesişim Oranını karşılaştırarak çelişkinin varlığını doğrula.
Sermaye Maliyeti (%12) < Fisher Oranı (%15) olduğu için NBD ve İVO yöntemleri arasında sıralama çelişkisi yaşanması kaçınılmazdır.
Fisher oranı, iki projenin NBD'sini eşitleyen iskonto oranıdır; sermaye maliyeti bu oranın altındaysa NBD ve İVO farklı projeleri işaret eder.
3
NBD ve İVO yöntemlerinin temel varsayımlarını mutlak getiri ve yeniden yatırım oranları açısından analiz et.
NBD yöntemi mutlak değer artışını ölçer ve ara nakitlerin 'Sermaye Maliyeti' ile yeniden yatırıldığını varsayar. İVO ise oransal getiri sunar ve ara nakitlerin 'İVO' oranıyla yeniden yatırıldığını varsayar.
Gerçek piyasa koşullarında nakitlerin proje getirisi (İVO) kadar yüksek bir orandan sürekli yeniden yatırılabilmesi zor olduğundan NBD'nin varsayımı daha gerçekçidir.
4
Elde edilen analiz sonucuna göre doğru teorik kararı ver.
Zamanlama ve ölçek farklılıklarından doğan bu çelişkide, firmanın değerini maksimize eden NBD yönteminin gösterdiği X projesinin seçilmesi teorik olarak doğrudur.
Finansal yönetimin temel amacı hissedar varlığını (firma değerini) maksimize etmektir.

Anahtar Kavram

NBD ve İVO Çelişkisi ile Yeniden Yatırım Oranı Varsayımı
Bu soruyu puanla