Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDüzeltme ve Arındırma Yöntemleri (Hareketli Ortalamalar, Üstel Düzeltme)

Bir liman işletmesinde aylık olarak elleçlenen konteyner sayıları (bin TEU) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ay (tt)Gerçekleşen Değer (YtY_t)
1120
2130
3110
4140
5150

İşletme yönetimi, gelecek dönemin (6. ay) elleçleme miktarını tahmin etmek için 33 dönemlik ağırlıklı hareketli ortalama yöntemini kullanmaya karar vermiştir. Tahmin modelinde kullanılacak ağırlıklar, en yakın dönemden en uzak döneme doğru sırasıyla 050{}5, 030{}3 ve 020{}2 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin 6. ay için beklediği konteyner elleçleme tahmini (bin TEU) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    127127
  2. B
    129129
  3. C
    1333133{}3
  4. 139139Cevap
  5. E
    143143

Cevap

Hesaplamalar sonucunda işletmenin 6. ay için beklediği tahmini değer 139'dur.
Ağırlıklı hareketli ortalama yönteminde, tahmin edilecek döneme en yakın olan gözlemlere daha yüksek, uzak olanlara ise daha düşük ağırlık verilir. 66. ayın tahmini için 33 dönemlik (t=3,4,5t=3, 4, 5) veriler kullanılacaktır. Soruda verilen ağırlıklar en yakından en uzağa doğru sırasıyla w1=05w_1 = 0{}5, w2=03w_2 = 0{}3 ve w3=02w_3 = 0{}2'dir. Formüle yerleştirdiğimizde:

F6=(w1⋅Y5)+(w2⋅Y4)+(w3⋅Y3)F_6 = (w_1 \cdot Y_5) + (w_2 \cdot Y_4) + (w_3 \cdot Y_3)
F6=(05⋅150)+(03⋅140)+(02⋅110)F_6 = (0{}5 \cdot 150) + (0{}3 \cdot 140) + (0{}2 \cdot 110)
F6=75+42+22=139F_6 = 75 + 42 + 22 = 139 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Tahminde kullanılacak en güncel 33 dönemin gerçekleşen değerlerini tespit etme.
Y5=150Y_5 = 150, Y4=140Y_4 = 140, Y3=110Y_3 = 110
66. ayı tahmin etmek için 33 dönemlik hareketli ortalama hesaplanacağından formüle 3.3., 4.4. ve 5.5. ay verileri dahil edilmelidir.
2
Verilen ağırlıkları ilgili dönemlerle eşleştirme.
w1=05w_1 = 0{}5 (t=5t=5 için), w2=03w_2 = 0{}3 (t=4t=4 için), w3=02w_3 = 0{}2 (t=3t=3 için)
Soruda belirtilen 'en yakın dönemden en uzak döneme doğru' kuralı gereği, en yakın geçmiş olan 5.5. aya en yüksek ağırlık verilmelidir.
3
Ağırlıklı hareketli ortalama formülünü (Ft+1=∑wi⋅Yt−i+1F_{t+1} = \sum w_i \cdot Y_{t-i+1}) uygulama.
F6=(05⋅150)+(03⋅140)+(02⋅110)=139F_6 = (0{}5 \cdot 150) + (0{}3 \cdot 140) + (0{}2 \cdot 110) = 139
Belirlenen veriler ve ağırlıklar çarpılıp toplandığında 75+42+22=13975 + 42 + 22 = 139 sonucu elde edilir.

Anahtar Kavram

Ağırlıklı Hareketli Ortalamalar (Weighted Moving Averages)
Bu soruyu puanla

Konular

Düzeltme ve Arındırma Yöntemleri (Hareketli Ortalamalar, Üstel Düzeltme)

Bu konudan daha fazla soru