Soru

Zorluk: OrtaFisher'ın LSD (En Küçük Anlamlı Fark) Testi

Bir ziraat mühendisi, 33 farklı gübre tipinin (Gübre A, Gübre B ve Gübre C) mısır verimi üzerindeki etkilerini karşılaştırmak amacıyla tamamen rastgele bir deneme planı çerçevesinde her bir gübre grubu için 55'er saksı kullanarak bir deney yürütmüştür. Yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda, gübre tiplerinin verim ortalamaları arasındaki farklar %5\%5 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve sıfır hipotezi (H0H_0) reddedilmiştir. Deney sonucunda hata kareler ortalaması (MSEMSE) 2020 olarak hesaplanmıştır.

İlgili tablo değerleri: t0,025;12=2,179t_{0,025; 12} = 2,179; t0,025;14=2,145t_{0,025; 14} = 2,145; t0,05;12=1,782t_{0,05; 12} = 1,782.

Buna göre, grup ortalamaları arasındaki farkların ikili karşılaştırmalarında kullanılacak Fisher'ın En Küçük Anlamlı Fark (LSD) kritik değeri kaçtır?

  1. 6,166,16Cevap
  2. B
    6,076,07
  3. C
    4,364,36
  4. D
    5,045,04
  5. E
    4,294,29

Cevap

Fisher'ın LSD kritik değeri 6,166,16 olarak hesaplanır.
Doğru değer, hata serbestlik derecesi (sde=12sd_e = 12) üzerinden α/2=0,025\alpha/2 = 0,025 anlamlılık düzeyine karşılık gelen tt değeri (2,1792,179) ile MSE×(2/n)\sqrt{MSE \times (2/n)} formülünden elde edilen standart hatanın (8\sqrt{8}) çarpılmasıyla elde edilen 6,166,16 değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Serbestlik derecelerini belirleyin.
sdhata=Nk=153=12sd_{hata} = N - k = 15 - 3 = 12
LSD testinde kullanılacak tt tablosu değeri için hata serbestlik derecesi gereklidir.
2
Tablo değerini ve standart hatayı seçin.
t0,025;12=2,179t_{0,025; 12} = 2,179 ve Syˉiyˉj=20×(2/5)=82,8284S_{\bar{y}_i - \bar{y}_j} = \sqrt{20 \times (2/5)} = \sqrt{8} \approx 2,8284
%5\%5 anlamlılık düzeyi için çift kuyruklu tt değeri (α/2=0,025\alpha/2 = 0,025) kullanılır.
3
LSD değerini hesaplayın.
LSD=2,179×2,8284=6,163LSD = 2,179 \times 2,8284 = 6,163
LSD kritik değeri, tablo değeri ile farkların standart hatasının çarpımıdır.

Anahtar Kavram

Korumalı LSD (Protected LSD) ve Kritik Değer Hesaplaması
Bu soruyu puanla