Soru

Zorluk: KolayLatin Karesi Deney Tasarımı

Bir araştırmacı, 55 farklı öğretim yönteminin (n=5n=5) öğrenciler üzerindeki başarısını ölçmek amacıyla bir deney planlamaktadır. Başarıyı etkileyebilecek "sınıf düzeyi" ve "öğretmen tecrübesi" gibi her biri 55 düzeyden oluşan iki farklı blok faktörünü kontrol altına almak için Latin Karesi Deney Tasarımı uygulanmasına karar verilmiştir. Bu deney tasarımı sonucunda oluşturulacak varyans analizi (ANOVA) tablosunda, hata (error) kaynağına ait serbestlik derecesi kaçtır?

  1. A
    44
  2. 1212Cevap
  3. C
    1616
  4. D
    2020
  5. E
    2424

Cevap

Latin Karesi Deney Tasarımında hata serbestlik derecesi 1212 olarak hesaplanır.
Latin Karesi Deney Tasarımında nn düzeyli bir çalışma için hata serbestlik derecesi (n1)(n2)(n-1)(n-2) şeklinde hesaplanır. Soruda verilen n=5n=5 değeri için hesaplama (51)×(52)=4×3=12(5-1) \times (5-2) = 4 \times 3 = 12 sonucunu verir. Bu tasarımda toplam serbestlik derecesinden (2424), satır (44), sütun (44) ve işlem (44) serbestlik dereceleri çıkarıldığında da aynı sonuca ulaşılır (2412=1224 - 12 = 12).

Adım Adım Çözüm

1
Deneydeki düzey sayısını (nn) belirleyin.
n=5n = 5 (yöntem, sınıf ve öğretmen sayısı)
Latin Karesi tasarımında satır, sütun ve işlem sayıları birbirine eşittir.
2
Hata serbestlik derecesi formülünü uygulayın.
SDhata=(n1)(n2)SD_{hata} = (n-1)(n-2)
Latin Karesi ANOVA tablosunda hata teriminin serbestlik derecesi bu genel formül ile tanımlanır.
3
Verilen değeri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapın.
(51)×(52)=4×3=12(5-1) \times (5-2) = 4 \times 3 = 12
Beş düzeyli bir Latin Karesi tasarımı için matematiksel sonuç 1212'dir.

Anahtar Kavram

Latin Karesi Serbestlik Derecesi Hesaplaması
Bu soruyu puanla