Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDunnett Testi

Bir gıda mühendisi, ambalajlı taze meyvelerin raf ömrünü (gün) uzatmak amacıyla bir deney tasarlamıştır. Deneyde, sektörde standart olarak kullanılan mevcut kimyasal koruyucu (kontrol grubu) ile yeni geliştirilen k=4k=4 farklı doğal bitki özütü formülasyonunun (muamele grupları) etkileri karşılaştırılmaktadır. Toplanan veriler üzerinden yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda, grupların ortalama raf ömürleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05p < 0,05). Verilerin normal dağıldığı ve grup varyanslarının homojen olduğu varsayımlarının sağlandığı belirlenmiştir.

Araştırmacının amacı, tüm grupları birbirleriyle ikişerli olarak karşılaştırmak yerine; sadece her bir yeni doğal formülasyonun ortalama raf ömrünü, standart kimyasal koruyucunun ortalama raf ömrü ile ayrı ayrı karşılaştırmaktır.

Buna göre, araştırmacının belirtilen amaca ulaşmak için Tip I hata oranını (aile-bazlı hata oranı) kontrol altında tutarak kullanması gereken en uygun çoklu karşılaştırma (post-hoc) testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dunnett testiCevap
  2. B
    Tukey HSD testi
  3. C
    Scheffé testi
  4. D
    Games-Howell testi
  5. E
    Duncan çoklu aralık testi

Cevap

Dunnett testi, sadece kontrol grubuna karşı yapılan çoklu karşılaştırmalar için tasarlanmış en uygun testtir.
Deney tasarımı problemlerinde, araştırmacının temel amacı birden çok yeni muamelenin birbirleri arasındaki farktan ziyade, mevcut standart uygulamaya (kontrol grubuna) göre üstünlük veya farklılıklarını belirlemek ise, kullanılması gereken spesifik yöntem Dunnett testidir. Bu test, aile-bazlı hata oranını (FWER) korurken sadece muamelelerin kontrol ile olan karşılaştırmalarını dikkate aldığı için bu tür tasarımlarda en yüksek istatistiksel gücü (power) sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Problemin istatistiksel amacını analiz etme.
Araştırmacının amacı tüm grupları birbiriyle karşılaştırmak değil, çoklu muamele gruplarını (4 yeni formülasyon) tek bir referans noktasıyla (kontrol grubu) karşılaştırmaktır.
Test seçiminde hipotezin yapısı (tüm ikili karşılaştırmalar vs. kontrol grubuna karşılaştırmalar) belirleyici kriterdir.
2
Veri yapısı ve ANOVA varsayımlarını değerlendirme.
Verilerin normal dağıldığı ve varyansların homojen olduğu soruda verilmiştir.
Varyansların heterojen olması durumunda kontrol karşılaştırması için farklı testler (örneğin Dunnett's T3) kullanılması gerekirdi; ancak homojenlik varsayımı sağlandığı için standart testler arasından seçim yapılmalıdır.
3
Amaca ve varsayımlara uygun çoklu karşılaştırma (post-hoc) testini belirleme.
Varyansların homojen olduğu ve muamele gruplarının sadece tek bir kontrol grubuyla karşılaştırılacağı tasarımlar için istatistiksel gücü en yüksek olan test Dunnett testidir.
Tukey, Scheffé veya Duncan gibi testler olası tüm eşleşmeleri hesaba kattığı için Tip I hatayı kontrol ederken gücü düşürür; Dunnett testi ise sadece kontrol ile yapılan karşılaştırma sayısına göre düzeltme yapar.

Anahtar Kavram

ANOVA sonrası bir kontrol grubu ile çoklu muamele gruplarının karşılaştırılmasında uygun post-hoc testinin (Dunnett Testi) seçimi.
Bu soruyu puanla

Konular

Dunnett Testi

Bu konudan daha fazla soru