Soru

Zorluk: ZorDunnett Testi

Bir ilaç firması, geliştirdiği 4 yeni ağrı kesici molekülün etki süresini, piyasadaki standart bir ağrı kesici (kontrol grubu) ile karşılaştırmak üzere bir deney tasarlamıştır. Araştırmanın temel amacı, sadece her bir yeni molekülün standart ilaca göre daha etkili olup olmadığını belirlemektir; yeni moleküllerin birbirleri arasındaki etki farkları araştırmanın ilgi alanına girmemektedir.

Yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuş (p<0,05p < 0,05) ve varyansların homojenliği varsayımının sağlandığı (Levene testi, p>0,05p > 0,05) görülmüştür.

Araştırmacı, yapacağı bu çoklu karşılaştırmalarda I. Tip hata oranını (family-wise error rate) α=0,05\alpha = 0,05 seviyesinde tutmak ve aynı zamanda sadece bu özel karşılaştırma seti için testin gücünü maksimize etmek (en dar güven aralıklarını elde etmek) istemektedir.

Buna göre, araştırmacının kullanması gereken en uygun post-hoc testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tukey HSD testi
  2. Dunnett testiCevap
  3. C
    Scheffé testi
  4. D
    Bonferroni düzeltmeli t-testi
  5. E
    Fisher'ın LSD testi

Cevap

Dunnett testi
Dunnett testi, tam olarak bir kontrol grubu ile birden fazla deney grubunun karşılaştırılması amacıyla geliştirilmiştir. Bu test, araştırmacının sadece kontrol grubu karşılaştırmaları ile ilgilendiği durumlarda, tüm olası ikili karşılaştırmaları hesaba katan testlere (Tukey) veya daha genel düzeltme sunan testlere (Bonferroni) göre matematiksel olarak daha dar güven aralıkları (daha yüksek istatistiksel güç) sağlar ve aynı zamanda aile bazında I. Tip hatayı (FWER) kusursuz şekilde kontrol eder.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın amacı ve karşılaştırma yapısı incelenir.
Araştırmacı tüm grupları birbirleriyle (all-pairs) karşılaştırmak yerine, sadece 4 deney grubunu 1 kontrol grubuyla karşılaştırmak istemektedir.
Test seçimi, yapılacak karşılaştırmaların doğasına göre değişir.
2
İstatistiksel kısıtlar değerlendirilir.
Aile bazında I. Tip hata oranı (FWER) kontrol altında tutulmalı ve aynı zamanda istatistiksel güç maksimize edilmelidir.
Bu iki hedef, hangi testin matematiksel olarak senaryoya en uygun olduğunu belirler.
3
Seçeneklerdeki testlerin özellikleri filtreleme kuralına göre elenir.
Tukey HSD ve Scheffé testleri tüm karşılaştırmaları/kontrastları hesaba kattığı için istenen durum için gereksiz yere tutucudur. Fisher'ın LSD'si FWER kontrolünde yetersizdir.
Spesifik olmayan testler bu senaryoda ya I. Tip hatayı şişirir ya da gücü düşürür.
4
Kalan alternatifler arasında istatistiksel güç optimizasyonu yapılır.
Bonferroni düzeltmesi geçerli bir yöntem olsa da, Dunnett testi tam olarak 'k tedavi vs 1 kontrol' senaryosu için ortak korelasyon yapısını hesaba katarak türetildiğinden, Bonferroni'ye göre daha dar güven aralıkları sunar.
Dunnett testi bu özel karşılaştırma alt kümesi için en güçlü istatistiksel yöntemdir.

Anahtar Kavram

Çoklu Karşılaştırma Testlerinde Dunnett Testinin Optimizasyonu ve Gücü
Bu soruyu puanla