Bir araştırmacı, üç farklı diyet programının (A, B ve C) bireylerin kilo kaybı üzerindeki etkilerini Kruskal-Wallis H testi ile incelemiş ve elde ettiği sonuçları aşağıdaki tabloda özetlemiştir:
| İstatistik | Değer |
|---|---|
| Toplam Gözlem Sayısı () | 60 |
| H İstatistiği | 12,54 |
| Serbestlik Derecesi () | 2 |
| Anlamlılık Değeri () | 0,002 |
Elde edilen bu bulgulara göre, araştırmacının hangi diyet programları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu saptamak için bu aşamadan sonra yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
- Tip I hata oranını kontrol eden (Bonferroni düzeltmeli Dunn testi gibi) uygun bir çoklu karşılaştırma testi uygulanmalıdır.Cevap
- BHerhangi bir anlamlılık düzeyi düzeltmesi yapmadan, her grup çifti için ayrı ayrı bağımsız örneklem t-testi uygulanmalıdır.
- CTest istatistiği () anlamlı bulunduğu için tüm diyetlerin birbirinden farklı olduğu sonucuna varılmalı ve analiz sonlandırılmalıdır.
- DFarkın kaynağını belirlemek amacıyla, veriler sıralama ölçeğinde olsa dahi doğrudan Tukey HSD testi uygulanmalıdır.
- EDiyet programlarının etkililik sırasını belirlemek için yalnızca betimsel istatistiklerdeki (medyanlar gibi) sayısal büyüklüklere bakılmalıdır.
Cevap
Tip I hata oranını kontrol eden (Bonferroni düzeltmeli Dunn testi gibi) uygun bir çoklu karşılaştırma testi uygulanmalıdır.
Kruskal-Wallis testi sonucunda elde edildiğinde, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu kabul edilir. Ancak bu test farkın hangi spesifik gruplar (örneğin A ile B mi, yoksa B ile C mi) arasında olduğunu belirtmez. Bu farkın kaynağını saptarken, ardışık testlerin neden olduğu alfa şişmesini (Tip I hata artışını) engellemek için Bonferroni düzeltmesi gibi yöntemleri içeren uygun post-hoc testler kullanılmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kruskal-Wallis testi sonrası çoklu karşılaştırma yapma zorunluluğu ve alfa düzeltmesi.