Soru

Zorluk: OrtaKruskal-Wallis Sonrası Çoklu Karşılaştırma Testleri

Bir araştırmacı, üç farklı vergi dairesinde (X, Y ve Z) çalışanların bir günlük işlem sayılarını karşılaştırmak amacıyla Kruskal-Wallis H testi uygulamış ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptamıştır (p<0,05p < 0,05). Her bir grupta 88 çalışan bulunmaktadır (nX=nY=nZ=8n_X = n_Y = n_Z = 8). Grupların ortalama sıra (mean rank) değerleri aşağıda verilmiştir:

Vergi DairesiOrtalama Sıra (Mean Rank)
X8,58,5
Y12,512,5
Z16,516,5

Yapılan çoklu karşılaştırma (post-hoc) analizinde, Bonferroni düzeltmesi uygulanmış kritik fark (CDCD) değeri 6,56,5 olarak hesaplanmıştır. Buna göre, %5\%5 anlamlılık düzeyinde hangi vergi dairelerinin işlem hızları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır?

  1. Yalnızca X ve ZCevap
  2. B
    Yalnızca X ve Y
  3. C
    X - Y ve X - Z
  4. D
    Tüm vergi daireleri birbirinden farklıdır
  5. E
    Hiçbir vergi dairesi arasında fark yoktur

Cevap

Vergi daireleri arasında yalnızca X ve Z çifti arasındaki fark kritik değerden büyük olduğu için anlamlı bir fark saptanmıştır.
Vergi daireleri arasındaki ortalama sıra farkları incelendiğinde, X ve Z grupları arasındaki 8,08,0 birimlik farkın, belirlenen 6,56,5 kritik değerinden büyük olduğu görülmektedir. Diğer ikili karşılaştırmalar (X-Y ve Y-Z) bu eşik değerin altında kaldığı için yalnızca X ve Z arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gruplar arası ortalama sıra farklarını mutlak değerce hesapla.
|X - Y| = |8,5 - 12,5| = 4,0; |Y - Z| = |12,5 - 16,5| = 4,0; |X - Z| = |8,5 - 16,5| = 8,0
Çoklu karşılaştırmalarda gözlenen farkların anlamlılığı, bu farkların kritik değerle kıyaslanmasına dayanır.
2
Hesaplanan farkları Bonferroni düzeltmeli kritik fark (CD=6,5CD = 6,5) değeri ile karşılaştır.
4,0 < 6,5 (Anlamlı değil); 4,0 < 6,5 (Anlamlı değil); 8,0 > 6,5 (Anlamlı)
Farkın kritik değerden büyük olması (RˉiRˉj>CD|\bar{R}_i - \bar{R}_j| > CD), o iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Kruskal-Wallis testi sonrası ikili karşılaştırmalarda Tip I hatayı kontrol etmek için Bonferroni düzeltmesi kullanılır ve farklar düzeltilmiş kritik değerlerle kıyaslanır.
Bu soruyu puanla