Soru

Zorluk: KolayKesikli Rastgele Değişkenler ve Olasılık Kütle Fonksiyonu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülen bir hanehalkı işgücü araştırmasında, rastgele seçilen bir hanedeki 'kamu sektöründe çalışan birey sayısı' XX kesikli rastgele değişkeni ile modellenmiştir. Bu değişkene ait olasılık kütle fonksiyonunun (PMF) değerleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

xx0123
P(X=x)P(X=x)0,400,400,350,35kk0,100,10

Buna göre, XX değişkeninin geçerli bir olasılık kütle fonksiyonu belirtebilmesi için kk parametresinin değeri aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. 0,15Cevap
  2. B
    0,05
  3. C
    0,25
  4. D
    0,85
  5. E
    1,00

Cevap

Olasılık kütle fonksiyonunun normalizasyon özelliği gereği kk değeri 0,15 olmalıdır.
Kesikli bir rastgele değişkenin olasılık kütle fonksiyonu (PMF), değişkenin alabileceği tüm değerler için tanımlanan olasılıkların toplamının tam olarak 1 olmasını gerektirir. Tabloda verilen 0,400,40, 0,350,35 ve 0,100,10 değerlerinin toplamı 0,850,85 etmektedir. Toplamın 1 olması için gereken eksik miktar (1−0,851 - 0,85) olan 0,15 değeri, kk parametresinin doğru karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olasılık kütle fonksiyonunun (PMF) temel özelliğini hatırla.
∑all xP(X=x)=1\sum_{all\ x} P(X=x) = 1
Kesikli bir rastgele değişkenin tanımlı olduğu tüm değerlerin olasılıkları toplamı daima 1 olmalıdır.
2
Tabloda verilen bilinen olasılık değerlerini topla.
0,40+0,35+0,10=0,850,40 + 0,35 + 0,10 = 0,85
Bilinmeyen kk parametresini yalnız bırakmak için mevcut verilerin toplam yükü hesaplanır.
3
Bilinmeyen kk değerini bulmak için toplamı 1'den çıkar.
k=1−0,85=0,15k = 1 - 0,85 = 0,15
Tüm olasılıkların toplamı 1 olması gerektiğinden, eksik olan miktar kk değerine eşittir.

Anahtar Kavram

Olasılık Kütle Fonksiyonu Normalizasyon Özelliği

İpuçları

1
Bir olasılık fonksiyonunda tüm ihtimallerin toplamı yüzde kaça veya hangi sayıya karşılık gelmelidir?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, kk değerini bulduktan sonra beklenen değer E[X]E[X] hesaplamasını deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla