Soru

Zorluk: OrtaBonferroni ve Sidak Düzeltmeleri

Bir kamu kurumu, personeline yönelik uyguladığı 55 farklı eğitim yönteminin etkinliğini karşılaştırmak amacıyla bir araştırma yürütmüştür. Yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda yöntemler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05p < 0,05). Araştırmacı, hangi yöntemlerin birbirinden farklı olduğunu belirlemek amacıyla tüm mümkün ikili karşılaştırmaları yapmaya karar vermiştir. Deney bazlı hata oranını (family-wise error rate) α=0,05\alpha = 0,05 düzeyinde kontrol altında tutmak için Bonferroni düzeltmesi kullanılacağına göre, her bir karşılaştırma için dikkate alınacak düzeltilmiş anlamlılık düzeyi kaçtır?

  1. A
    0,050,05
  2. B
    0,010,01
  3. 0,0050,005Cevap
  4. D
    0,0250,025
  5. E
    0,0010,001

Cevap

Her bir ikili karşılaştırma için kullanılacak düzeltilmiş anlamlılık düzeyi 0,0050,005 olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan değer, 55 grubun tüm ikili kombinasyonları olan 1010 karşılaştırma için 0,050,05 toplam anlamlılık düzeyinin eşit olarak bölünmesiyle elde edilen 0,0050,005 değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılaştırılacak grup sayısının (gg) belirlenmesi.
g=5g = 5
Soruda 55 farklı eğitim yönteminin karşılaştırıldığı belirtilmiştir.
2
Tüm mümkün ikili karşılaştırma sayısının (mm) hesaplanması.
m=g(g1)2=5×42=10m = \frac{g(g-1)}{2} = \frac{5 \times 4}{2} = 10
Bonferroni düzeltmesinde toplam karşılaştırma sayısı üzerinden işlem yapılır.
3
Bonferroni formülünün uygulanması.
αdu¨zeltilmis\c=αm\alpha_{düzeltilmiş} = \frac{\alpha}{m}
Bonferroni yöntemi, deney bazlı hata oranını korumak için toplam alfayı karşılaştırma sayısına böler.
4
Sayısal hesaplamanın yapılması.
0,0510=0,005\frac{0,05}{10} = 0,005
Genel anlamlılık düzeyi 0,050,05 olup 1010 karşılaştırmaya paylaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Bonferroni düzeltmesi, çoklu hipotez testlerinde Tip I hatanın (deney bazlı hata oranı) artmasını engellemek için her bir alt testin anlamlılık düzeyini α/m\alpha/m oranında küçülten korumacı bir yöntemdir.
Bu soruyu puanla