Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDunnett Testi

Bir büyükşehir belediyesi ulaşım planlama birimi, yaya geçitlerinin gece görünürlüğünü artırmak amacıyla üç farklı yeni reflektif boya karışımı (Boya A, Boya B ve Boya C) geliştirmiştir. Bu yeni karışımların performansını değerlendirmek için, hâlihazırda şehir genelinde kullanılmakta olan standart boya (Kontrol grubu) ile birlikte rastgele seçilen eşit sayıdaki yaya geçidine uygulamalar yapılmıştır. Altı ay sonra yapılan yansıma ölçümlerinden elde edilen verilere tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmış ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05p < 0,05).

Araştırmacıların amacı, sadece yeni geliştirilen boya karışımlarının (A, B ve C) her birini mevcut standart boya (Kontrol grubu) ile karşılaştırmak ve hangilerinin standart boyadan anlamlı derecede daha iyi performans gösterdiğini belirlemektir. Verilerin normal dağıldığı ve grup varyanslarının homojen olduğu varsayımlarının sağlandığı bilinmektedir.

Buna göre, araştırmacıların diğer karşılaştırmaları (örneğin Boya A ile Boya B arası) hesaplamalara dâhil etmeden, deney hata oranını (family-wise error rate) kontrol altında tutarak bu özel amacı gerçekleştirebilmesi için kullanması gereken en uygun ve istatistiksel gücü en yüksek post-hoc (çoklu karşılaştırma) testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dunnett TestiCevap
  2. B
    Tukey HSD Testi
  3. C
    Scheffé Testi
  4. D
    Bonferroni Düzeltmeli t-Testi
  5. E
    Duncan Çoklu Aralık Testi

Cevap

Araştırmacıların kullanması gereken en uygun yöntem Dunnett Testi'dir.
Varyans analizi (ANOVA) sonucunda anlamlılık bulunduğunda, araştırmacının tek amacı birden fazla deney grubunu sadece bir kontrol grubu ile kıyaslamaksa, kullanılması gereken en uygun test Dunnett testidir. Bu test, ilgilenilmeyen diğer grup içi eşleşmeleri hesaba katmadığı için I. tip hatayı başarıyla kontrol ederken, diğer çoklu karşılaştırma testlerine (Tukey, Scheffé vb.) kıyasla daha yüksek bir istatistiksel güç sunar.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın istatistiksel amacının belirlenmesi.
Araştırmacılar tüm grupları birbirleriyle kıyaslamak istememekte; sadece Boya A, B ve C'yi tek bir kontrol grubu olan 'standart boya' ile karşılaştırmayı hedeflemektedir.
Uygulanacak çoklu karşılaştırma (post-hoc) testinin seçimi, araştırmacının tam olarak hangi gruplar arasındaki farklarla ilgilendiğine bağlıdır.
2
Amaca uygun özelliklere sahip test alternatiflerinin değerlendirilmesi.
Tukey ve Scheffé gibi yöntemler ilgilenilmeyen (A ile B arası gibi) karşılaştırmaları da modele dâhil ederek istatistiksel gücü düşürür. Dunnett testi ise spesifik olarak muamelelerin bir kontrol grubuyla karşılaştırılması için geliştirilmiş özel bir testtir.
Sadece ilgilenilen karşılaştırmaların yapılması, genel deney hata oranını (family-wise error rate) istenen düzeyde tutarken testin istatistiksel gücünü (gerçek bir farkı bulma yeteneğini) maksimize eder.

Anahtar Kavram

Kontrol Grubu ile Çoklu Karşılaştırmalar (Dunnett Testi)
Bu soruyu puanla

Konular

Dunnett Testi

Bu konudan daha fazla soru