Soru

Zorluk: OrtaDunnett Testi

Bir kamu kurumu olan Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi borcu olan mükelleflerden tahsilat sürelerini (gün) kısaltmak amacıyla bir çalışma yürütmektedir. Bu kapsamda, mevcut standart hatırlatma mektubu (kontrol grubu) ile yeni tasarlanmış 3 farklı hatırlatma mektubu (A, B ve C modelleri) rastgele seçilen eşit sayıdaki mükellef gruplarına gönderilmiş ve tahsilat süreleri kaydedilmiştir. Yapılan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonucunda, mektup türleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05p < 0,05).

Araştırmacı, yeni tasarlanan A, B ve C mektup modellerinin her birinin ortalama tahsilat süresini, sadece standart mektubun (kontrol grubu) ortalama tahsilat süresi ile karşılaştırmak istemektedir.

Varyansların homojen olduğu varsayıldığına göre, bu araştırmacının amacına ulaşmak için kullanması gereken en uygun ve istatistiksel olarak en güçlü çoklu karşılaştırma (post-hoc) testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dunnett testiCevap
  2. B
    Tukey HSD testi
  3. C
    Scheffé testi
  4. D
    Games-Howell testi
  5. E
    Bonferroni düzeltmesi

Cevap

Dunnett testi
Araştırmacının amacı, A, B ve C mektup modellerini birbirleriyle kıyaslamak değil, her birini teker teker mevcut standart sistemle (kontrol grubu) kıyaslamaktır. İstatistiksel deney tasarımında, 'k' adet muamelenin 1 adet kontrol grubuyla karşılaştırılması özel bir durumdur. Varyanslar homojen olduğunda, bu özel karşılaştırma seti için aile bazında hata oranını (FWER) istenen anlamlılık düzeyinde tutarken istatistiksel gücü maksimize eden yöntem Dunnett testidir.

Adım Adım Çözüm

1
Deneysel tasarımı ve araştırmacının amacını belirle.
Tasarımda 3 müdahale grubu (A, B, C) ve 1 kontrol grubu bulunmaktadır. Araştırmacı grupları kendi aralarında değil, sadece kontrol grubu ile karşılaştırmak istemektedir.
Post-hoc testinin seçimi, karşılaştırma stratejisine (tüm ikili karşılaştırmalar, kontrole karşılaştırma, özel kontrastlar) bağlıdır.
2
İstatistiksel varsayımları kontrol et.
Soruda varyansların homojen olduğu (eşit varyans varsayımı) açıkça ifade edilmiştir.
Varyansların homojen olup olmaması, kullanılacak post-hoc test ailesini değiştirir (Örn: homojense Tukey/Dunnett, heterojense Games-Howell/Tamhane).
3
Amaca ve varsayımlara uyan en güçlü testi seç.
Varyansların homojen olduğu ve muamele gruplarının sadece tek bir kontrol grubuyla karşılaştırılacağı tasarımlar için istatistiksel literatürde özel olarak geliştirilen test Dunnett testidir.
Dunnett testi, bu spesifik durumda I. tip hata oranını (Family-Wise Error Rate) başarıyla kontrol ederken, diğer testlere (Tukey, Bonferroni) göre daha yüksek istatistiksel güç (power) sunar.

Anahtar Kavram

Dunnett Testinin Kullanım Amacı ve Koşulları

Alternatif Yöntem

ANOVA yerine her bir müdahale grubu ile kontrol grubu arasında bağımsız örneklem t-testleri yapılıp p-değerleri Bonferroni düzeltmesi (veya Holm-Bonferroni) ile güncellenerek de bir sonuca varılabilir; ancak Dunnett testi tek bir kritik değer kullanarak bu işlemi daha güçlü bir şekilde gerçekleştirir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla