Examkin

Soru

Zorluk: OrtaLatin Karesi Deney Tasarımı

Bir kamu kurumunda 4 farklı arşivleme yazılımının (A, B, C, D) işlem süreleri karşılaştırılmak istenmektedir. Yazılım performansının; memurların kıdem yılı (4 farklı seviye) ve gün içindeki çalışma periyotları (4 farklı zaman dilimi) gibi iki farklı dışsal kaynaktan etkilendiği bilinmektedir. Bu iki değişkenin etkisini kontrol altında tutarak yazılımları test etmek amacıyla Latin Karesi Deney Tasarımı uygulanmasına karar verilmiştir. Bu deney tasarımı sonucunda elde edilecek varyans analizi (ANOVA) tablosunda hata (artık) kaynağının serbestlik derecesi kaçtır?

  1. A
    3
  2. 6Cevap
  3. C
    9
  4. D
    12
  5. E
    15

Cevap

Latin Karesi Deney Tasarımı'nda hata serbestlik derecesi 6 olarak hesaplanır.
Latin Karesi Deney Tasarımı'nda nn adet muamele, nn adet satır bloğu ve nn adet sütun bloğu bulunur. Toplam gözlem sayısı n2n^2 olduğu için toplam serbestlik derecesi n2−1=15n^2-1=15'dir. Satır, sütun ve muamelelerin her birinin serbestlik derecesi n−1=3n-1=3'tür. Hata serbestlik derecesi ise (n−1)(n−2)=3×2=6(n-1)(n-2) = 3 \times 2 = 6 formülü ile bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Deneydeki 'n' parametresini belirleme
n=4n = 4
Soruda 4 farklı yazılım (muamele), 4 kıdem seviyesi (satır bloğu) ve 4 çalışma periyodu (sütun bloğu) verildiği için n=4n=4 olarak belirlenir.
2
Hata serbestlik derecesi formülünü uygulama
sdhata=(4−1)×(4−2)=3×2=6sd_{hata} = (4-1) \times (4-2) = 3 \times 2 = 6
Latin Karesi Deney Tasarımı'nda hata serbestlik derecesi (n−1)(n−2)(n-1)(n-2) formülü ile hesaplanır.
3
Sonucu doğrulama
sdtoplam=15sd_{toplam} = 15, sdsatir=3sd_{satir}=3, sdsutun=3sd_{sutun}=3, sdmuamele=3sd_{muamele}=3. 15−(3+3+3)=615 - (3+3+3) = 6
Toplam serbestlik derecesinden (n2−1n^2-1) diğer kaynakların serbestlik dereceleri çıkarıldığında kalan pay hataya aittir.

Anahtar Kavram

Latin Karesi Deney Tasarımı'nda Serbestlik Derecesi Hesaplamaları

Daha Fazla Pratik

Latin karesinde nn değeri arttıkça hata serbestlik derecesinin nasıl hızla arttığını gözlemlemek için n=5n=5 durumunu hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Toplam serbestlik derecesi olan n2−1=15n^2-1=15 değerinden, kontrol edilen üç faktörün (satır, sütun, muamele) serbestlik dereceleri toplamı olan 3×(n−1)=93 \times (n-1) = 9 çıkarılarak da 15−9=615-9=6 sonucuna ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Latin Karesi Deney Tasarımı

Bu konudan daha fazla soru