Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDüzeltme ve Arındırma Yöntemleri (Hareketli Ortalamalar, Üstel Düzeltme)

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ankara-İstanbul hattındaki aylık Yüksek Hızlı Tren (YHT) yolcu sayılarını düzeltmek ve gelecek dönem tahminleri oluşturmak için basit üstel düzeltme (simple exponential smoothing) yöntemini kullanmaktadır. Ocak ayı için yapılan yolcu sayısı tahmini (FOcakF_{Ocak}) 240.000240.000 kişi, gerçekleşen yolcu sayısı (YOcakY_{Ocak}) ise 260.000260.000 kişi olarak kaydedilmiştir. Düzeltme katsayısının (smoothing constant) α=0,25\alpha = 0,25 olduğu varsayıldığında, Şubat ayı için öngörülen yolcu sayısı (FS\cubatF_{Şubat}) kaçtır?

  1. 245.000Cevap
  2. B
    255.000
  3. C
    250.000
  4. D
    240.000
  5. E
    260.000

Cevap

Şubat ayı için öngörülen yolcu sayısı 245.000 kişidir.
Basit üstel düzeltme yönteminde bir sonraki dönemin öngörüsü, mevcut dönemin gerçekleşen değeri ile mevcut dönemin öngörüsünün ağırlıklı ortalamasıdır. Hesaplama 0,25×260.000+0,75×240.0000,25 \times 260.000 + 0,75 \times 240.000 şeklinde yapıldığında 245.000245.000 değerine ulaşılır; bu durum son gözlemin %25, geçmiş bilgilerin ise %75 oranında yeni tahmine yansıdığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Basit üstel düzeltme formülünü tanımla.
Ft+1=αYt+(1−α)FtF_{t+1} = \alpha Y_t + (1 - \alpha) F_t
Yöntem, yeni tahminin eski tahmin ile son gözlemin ağırlıklı ortalaması olduğu varsayımına dayanır.
2
Ocak ayı verilerini ve düzeltme katsayısını formüle yerleştir.
FS\cubat=0,25×260.000+(1−0,25)×240.000F_{Şubat} = 0,25 \times 260.000 + (1 - 0,25) \times 240.000
Soruda verilen α=0,25\alpha=0,25, YOcak=260.000Y_{Ocak}=260.000 ve FOcak=240.000F_{Ocak}=240.000 değerleri hesaplama için gereklidir.
3
Ağırlıklı bileşenleri hesapla.
65.000+180.00065.000 + 180.000
Gerçekleşen değerin etkisini (65.00065.000) ve mevcut tahminin korunma payını (180.000180.000) ayrı ayrı belirlemek için.
4
Bileşenleri toplayarak nihai tahmini bul.
245.000245.000
Şubat ayı için düzeltilmiş öngörüye ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Basit Üstel Düzeltme (Simple Exponential Smoothing)

İpuçları

1
Yeni tahminin, eski tahmin ile son gerçekleşen değerin arasında bir yerde olması gerektiğini unutmayın.
2
Formülde α\alpha katsayısını her zaman 'gerçekleşen' değer ile çarpmanız gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Düzeltme ve Arındırma Yöntemleri (Hareketli Ortalamalar, Üstel Düzeltme)

Bu konudan daha fazla soru