Soru

Zorluk: OrtaÇoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Testleri

Bir kamu hastanesinde uygulanan dört farklı tedavi protokolünün (T1,T2,T3,T4T_1, T_2, T_3, T_4) hastaların ortalama iyileşme süreleri üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Yapılan Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) sonucunda, grupların ortalamaları arasında en az bir fark olduğu (p<0,05p < 0,05) tespit edilerek sıfır hipotezi reddedilmiştir. Araştırmada kullanılan grup örneklem hacimlerinin birbirinden farklı (n1=10,n2=12,n3=8,n4=10n_1=10, n_2=12, n_3=8, n_4=10) olduğu bilinmektedir.

Buna göre; tüm olası ikili karşılaştırmaların yanı sıra grupların kombinasyonlarından oluşan karmaşık karşılaştırmaların (kontrastların) da yapılmasına olanak tanıyan ve Tip I hata oranını en katı (muhafazakar) şekilde kontrol eden çoklu karşılaştırma testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Scheffé TestiCevap
  2. B
    Tukey HSD Testi
  3. C
    Fisher’in LSD Testi
  4. D
    Duncan Çoklu Aralık Testi
  5. E
    Dunnett Testi

Cevap

Karmaşık karşılaştırmalara izin veren ve örneklem hacimleri farklı olduğunda da en muhafazakar sonuçları veren Scheffé Testi doğru cevaptır.
Scheffé testi, çoklu karşılaştırma yöntemleri arasında en esnek olanıdır. Hem ikili karşılaştırmalara hem de grupların ortalamalarının ağırlıklı kombinasyonlarından oluşan karmaşık kontrastlara (örneğin; T1T_1 ile T2T_2 ortalamasının T3T_3 ile karşılaştırılması gibi) izin verir. Ayrıca, Tip I hata yapma olasılığını en düşük seviyede tutan en muhafazakar testtir ve örneklem hacimlerinin eşit olmadığı durumlarda da geçerliliğini korur.

Adım Adım Çözüm

1
ANOVA sonucunun kontrol edilmesi
H0H_0 reddedilmiştir (p<0,05p < 0,05).
Post-hoc (ardışıl) testlerin uygulanabilmesi için öncelikle varyans analizinde gruplar arası farkın anlamlı bulunması şarttır.
2
Kısıtların ve ihtiyaçların belirlenmesi
Eşit olmayan örneklem hacimleri (ninjn_i \neq n_j) ve karmaşık kontrast (kompleks karşılaştırma) ihtiyacı.
Soru metninde hem örneklem hacimlerinin farklı olduğu hem de ikili karşılaştırmalar dışındaki kombinasyonların (kontrastların) test edilmek istendiği belirtilmiştir.
3
Uygun testin seçilmesi
Scheffé Testi.
Scheffé testi, tüm olası lineer kombinasyonları test edebilen tek post-hoc testtir ve Tip I hata oranını en güçlü (muhafazakar) şekilde korur.

Anahtar Kavram

Post-hoc testlerin seçim kriterleri: Örneklem hacmi eşitliği, karşılaştırma tipi (ikili vs. karmaşık) ve Tip I hata kontrol düzeyi.

Daha Fazla Pratik

Scheffé testinin kritik değerinin, ANOVA'daki F tablo değerinin (k1)(k-1) ile çarpılmasıyla elde edildiğini hatırlayarak hesaplamalı sorulara hazırlanın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla