Soru

Zorluk: OrtaKi-Kare Uyum İyiliği Testi

Bir yerel yönetim, şehir içi ulaşım tercihlerinin sırasıyla Otobüs, Metro, Tramvay ve Vapur için %40\%40, %30\%30, %20\%20 ve %10\%10 oranında dağıldığını iddia etmektedir. Bu iddiayı test etmek amacıyla rastgele seçilen 200200 kişilik bir örneklemde elde edilen veriler şu şekildedir:

Ulaşım TürüGözlenen Frekans (Oi)(O_i)
Otobüs7070
Metro7070
Tramvay4545
Vapur1515

Buna göre, ulaşım tercihlerinin iddia edilen dağılıma uygunluğunu test etmek için hesaplanması gereken Ki-kare (χ2)(\chi^2) test istatistiği değeri kaçtır?

  1. 4,794,79Cevap
  2. B
    5,085,08
  3. C
    250,00250,00
  4. D
    3,003,00
  5. E
    0,000,00

Cevap

Hesaplanması gereken Ki-kare test istatistiği değeri 4,794,79 olarak bulunur.
Test istatistiği hesaplanırken önce beklenen frekanslar iddia edilen oranlar ve toplam örneklem hacmi (N=200N=200) kullanılarak bulunur. Ardından her kategori için gözlenen ve beklenen değerler arasındaki farkların kareleri alınır ve bu değerler o kategorinin beklenen frekansına bölünür. Elde edilen değerlerin (1,25+1,67+0,63+1,251,25 + 1,67 + 0,63 + 1,25) toplamı olan 4,794,79 doğru sonucu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Beklenen frekansların (EiE_i) hesaplanması
Otobüs: 200×0,40=80200 \times 0,40 = 80; Metro: 200×0,30=60200 \times 0,30 = 60; Tramvay: 200×0,20=40200 \times 0,20 = 40; Vapur: 200×0,10=20200 \times 0,10 = 20
Uyum iyiliği testinde gözlenen değerlerin karşılaştırılacağı teorik (beklenen) frekansların belirlenmesi gerekir.
2
Her bir kategori için (OiEi)2/Ei(O_i - E_i)^2 / E_i değerlerinin hesaplanması
Otobüs: (7080)2/80=1,25(70-80)^2/80 = 1,25; Metro: (7060)2/601,67(70-60)^2/60 \approx 1,67; Tramvay: (4540)2/40=0,625(45-40)^2/40 = 0,625; Vapur: (1520)2/20=1,25(15-20)^2/20 = 1,25
Test istatistiği, gözlenen ve beklenen değerler arasındaki sapmaların normalize edilmiş karelerinin toplamıdır.
3
Hesaplanan değerlerin toplanarak toplam Ki-kare istatistiğinin bulunması
χ2=1,25+1,667+0,625+1,25=4,7924,79\chi^2 = 1,25 + 1,667 + 0,625 + 1,25 = 4,792 \approx 4,79
Tüm kategorilerdeki sapmaların toplamı genel uyum iyiliği istatistiğini verir.

Anahtar Kavram

Ki-Kare Uyum İyiliği Testi İstatistiği Hesaplama
Bu soruyu puanla