Soru

Zorluk: OrtaLatin Karesi Deney Tasarımı

Bir büyükşehir belediyesi temizlik işleri dairesi, çöp toplama sürelerini minimize etmek amacıyla 44 farklı rota optimizasyon algoritmasının performansını test edecektir. Toplama süresi üzerinde; 'hizmet verilen bölgenin trafik yoğunluğu' (44 farklı bölge) ve 'işlemin yapıldığı gün' (44 farklı gün) olmak üzere iki dışsal kaynağın etkili olduğu saptanmıştır.

Bu iki dışsal değişkenin yol açtığı varyasyonu eş zamanlı olarak kontrol altına almak için, her algoritmanın her bölgede ve her gün tam olarak bir kez kullanıldığı bir deney tasarlanmıştır.

Buna göre, bu deney tasarımına ait varyans analizi (ANOVA) modelinde hata serbestlik derecesi kaçtır?

  1. A
    33
  2. 66Cevap
  3. C
    99
  4. D
    1212
  5. E
    1515

Cevap

Modeldeki hata serbestlik derecesi 66'dır.
Soruda bahsedilen deney tasarımı, iki bağımsız bloklama faktörünün (bölge ve gün) etkisini kontrol altına alan Latin Karesi Deney Tasarımıdır. Bu tasarımda muamele sayısı (kk), satır sayısı (rr) ve sütun sayısına (cc) eşittir (n=4n=4). Latin Karesi ANOVA tablosunda hata serbestlik derecesi (n1)(n2)(n-1)(n-2) formülüyle elde edilir. Bu formülde nn yerine 44 konulduğunda hata serbestlik derecesi 3×2=63 \times 2 = 6 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki deney tasarımının türünü belirleme.
İki dışsal faktörün (bölge ve gün) kontrol edildiği ve muamele sayısının bu kısıtların seviye sayısına eşit olduğu (n=4n=4) tasarım, Latin Karesi Deney Tasarımıdır.
Her algoritmanın her satır (bölge) ve sütunda (gün) yalnız bir kez yer alması bu modelin temel tanımıdır.
2
Latin Karesi tasarımı için hata serbestlik derecesi formülünü belirleme.
Hata Serbestlik Derecesi = (n1)(n2)(n-1)(n-2) formülü kullanılır.
Toplam serbestlik derecesinden (n21n^2-1); satır (n1n-1), sütun (n1n-1) ve muamele (n1n-1) serbestlik dereceleri çıkarıldığında geriye (n1)(n2)(n-1)(n-2) kalır.
3
Verilen nn değerini formülde yerine koyarak sonucu hesaplama.
Hata SD = (41)(42)=3×2=6(4-1)(4-2) = 3 \times 2 = 6 elde edilir.
Matematiksel işlemin tamamlanması ve test istatistiğinin paydasının bulunması için gereklidir.

Anahtar Kavram

Latin Karesi Deney Tasarımında Serbestlik Dereceleri
Bu soruyu puanla