Soru

Zorluk: Çok zorİmar Hukuku Temel Kavramları ve İlkeleri

31943194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri uyarınca tesis edilen "Mekânsal Planlama Kademelenmesi" ve planların birbirleriyle olan hiyerarşik ve hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mekânsal strateji planları; bölge planı ve kalkınma planı kararlarını mekânsal düzeye aktaran, sektörel politikalar arasında eş güdümü sağlayan en üst ölçekli mekânsal planlardır.
  2. B
    Üst ölçekli bir planın yargı kararıyla iptal edilmesi, bu plana uygun olarak hazırlanan alt ölçekli planları kendiliğinden geçersiz kılmaz; ancak alt ölçekli planın revizyonunu zorunlu hale getirir.
  3. C
    Bölge planları; sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini ve yerleşmelerin gelişme potansiyelini belirleyen, ancak imar mevzuatındaki fiziksel uygulama esaslarını içeren "mekânsal plan" tanımı dışında kalan stratejik belgelerdir.
  4. Hukuki hiyerarşi gereği, üst ölçekli plan ile alt ölçekli plan arasında çelişki doğması durumunda, üst ölçekli plan hükümleri alt ölçekli planı kendiliğinden tadil etmiş sayılır ve yapı ruhsatı işlemleri doğrudan üst ölçekli plana göre yürütülür.Cevap
  5. E
    Nazım imar planları; çevre düzeni planı genel ilke ve stratejilerine uygun olarak hazırlanan, uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas teşkil eden genel arazi kullanım kararlarını belirleyen belgelerdir.

Cevap

Üst ölçekli plan hükümlerinin alt ölçekli planı kendiliğinden tadil ettiğini ve doğrudan yapı ruhsatına esas alınabileceğini belirten seçenek yanlıştır.
İmar hukukunda planlar arasındaki hiyerarşi, üst ölçekli plan kararlarının alt ölçekli planlara doğrudan yansıması (sirayet etmesi) sonucunu doğurmaz. Danıştay kararlarıyla da istikrar kazandığı üzere, üst ölçekli plan değiştiğinde alt ölçekli plan bu yeni duruma uygun hale getirilinceye kadar 'uygulama' durur. İdare, uygulama imar planını değiştirmeden doğrudan üst ölçekli plana dayanarak yapı ruhsatı veremez. Bu nedenle, üst ölçekli planın alt ölçeği kendiliğinden tadil ettiği ve doğrudan uygulanabileceği yönündeki ifade hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
31943194 sayılı Kanun'un 55. ve 66. maddelerindeki planlama kademelenmesinin incelenmesi
Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı sıralaması tespit edilir.
Hiyerarşik yapıyı anlamak, planlar arası uygunluk ilişkisini kurmak için temel adımdır.
2
Planların uygulanabilirlik (icrailik) niteliğinin değerlendirilmesi
Yapı ruhsatı verilebilmesi için parsel düzeyinde kararlar içeren uygulama imar planının mevcudiyetinin şart olduğu görülür.
Üst ölçekli planlar (Nazım ve Çevre Düzeni) uygulama (ruhsat) için doğrudan yasal dayanak oluşturamazlar.
3
"Planların Kademeli Birlikteliği" ilkesinin analizi
Üst ölçekli plandaki değişikliğin alt ölçekli planı kendiliğinden değiştirmeyeceği, alt ölçekli planda revizyon yapılana kadar eski plan hükümlerinin (uygulanabilirliği kalmasa dahi) hukuken varlığını koruyacağı saptanır.
Hukuki belirlilik ilkesi gereği, bir idari işlemin (planın) başka bir işlemle zımnen değil, usulüne uygun olarak değiştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Planların Kademeli Birlikteliği İlkesi
Bu soruyu puanla