İmar Hukuku ve Planlama

178 soru

Türkiye'deki yerleşme ve yapılaşma düzenini sağlayan mekânsal planlama sistemi, üst ölçekten alt ölçeğe doğru birbirini bağlayan kademeli bir yapıya sahiptir. 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri uyarınca, bu planlama hiyerarşisi ve plan türlerinin içerikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mekânsal Strateji Planları; ülke bütününde veya gerekli görülen bölgelerde hazırlanan, herhangi bir ölçekle sınırlandırılmayan ancak şematik bir dille ifade edilen, hiyerarşinin en üst kademesindeki belgedir.

Çevre Düzeni Planları; varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak hazırlanan, havza veya bölge düzeyinde genel arazi kullanım kararlarını belirleyen üst ölçekli fiziki planlardır.

Bölge Planları; mekânsal strateji planlarının bir alt kademesinde yer alan ve yerleşme birimlerinin fiziksel gelişim sınırlarını 1/50.000 ölçekli haritalar üzerinde kesinleştirerek alt ölçekli imar planlarına doğrudan veri aktaran mekânsal plan türüdür.

Nazım İmar Planı; onaylı halihazır haritalar üzerine çizilen, uygulama imar planının hazırlanmasına esas teşkil eden ve yapı adalarının genel kullanış biçimleri ile yoğunluklarını belirleyen genel plandır.

Uygulama İmar Planı; nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak hazırlanan, yapı adalarını, yolları ve yapılaşma nizamını detaylı olarak gösteren 1/1.000 ölçekli uygulama aracıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge Planları; mekânsal strateji planlarının bir alt kademesinde yer alan ve yerleşme birimlerinin fiziksel gelişim sınırlarını 1/50.000 ölçekli haritalar üzerinde kesinleştirerek alt ölçekli imar planlarına doğrudan veri aktaran mekânsal plan türüdür.

Cevap

Bölge planlarının mekânsal strateji planlarının altında fiziksel sınırları belirleyen bir plan türü olduğu ifadesi yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, bölge planlarını fiziksel planlama hiyerarşisinin bir parçası ve yerleşme sınırlarını kesinleştiren bir araç olarak tanımladığı için yanlıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliğe göre fiziksel planlama hiyerarşisi Mekânsal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı'ndan oluşur. Bölge planları ise kalkınma hedeflerini belirleyen ve bu hiyerarşiye veri sağlayan ancak hiyerarşinin içinde yer almayan sosyo-ekonomik belgelerdir.

Adım Adım Çözüm

Mekânsal planlama hiyerarşisinin tanımlanması

Hiyerarşi: Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı şeklindedir.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne göre fiziksel planlama bu dört kademeden oluşur.

Bölge planlarının niteliğinin analiz edilmesi

Bölge planları, fiziksel (mekânsal) planlar olmayıp sosyo-ekonomik kalkınma odaklı strateji belgeleridir.

Bölge planları, fiziki planlamaya girdi sağlayan ancak fiziksel sınırları kesinleştirmeyen belgelerdir.

Yanlış olan önermenin belirlenmesi

Bölge planının 1/50.000 ölçekli fiziksel bir plan olduğu iddiası hukuki ve teknik olarak hatalıdır.

İlgili mevzuat uyarınca bölge planları Cumhurbaşkanlığı tarafından koordine edilen ekonomik odaklı planlardır.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisi ve Bölge Planı Farkı

Alternatif Yöntem

Planların ölçeklerine (100k -> 25k -> 5k -> 1k) bakarak fiziksel hiyerarşiyi teyit etmek, sosyo-ekonomik planları bu ölçek sıralamasının dışında tutmak.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 82Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde, yapı ruhsatına uygun olarak tamamlanan bir binanın kullanıma açılabilmesi için gerekli olan "Yapı Kullanma İzni" (iskan) süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediye veya valilik, başvuru yapıldıktan sonraki

30

gün içinde kararını vermelidir; bu sürenin sessiz geçilmesi durumunda izin verilmiş sayılır.

Yapı kullanma izni alınmamış binalara, ruhsat geçerlilik süresi olan

5

yıl boyunca her türlü belediye hizmeti kalıcı olarak sunulabilir.

İskan başvurusu, yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren en geç

2

yıl içinde yapılmazsa inşaat durdurulur ve ruhsat iptal edilir.

Yapı kullanma izni başvurusu yapıldıktan sonra idarenin inceleme süresi

60

gündür ve bu süre sonunda cevap verilmemesi başvurunun reddi anlamına gelir.

İnşaatın bir kısmının tamamlanması durumunda o kısmın kullanılabilmesi için iskan alınamaz; binanın tamamının bitmesi zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye veya valilik, başvuru yapıldıktan sonraki $30$ gün içinde kararını vermelidir; bu sürenin sessiz geçilmesi durumunda izin verilmiş sayılır.

Cevap

Belediye veya valiliğin iskan başvurusunu otuz gün içinde sonuçlandırma zorunluluğu ve bu süre sonunda sessiz kalınmasının iznin verilmiş sayılması sonucunu doğurması doğrudur.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca, belediye veya valilikler yapı kullanma izni başvurusunu en geç 30 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Bu süre zarfında bir karar verilmezse, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasına engel bir durumun bulunmadığı, yani iznin verilmiş olduğu kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu'nun 30. maddesindeki süre sınırını hatırla.

İdarenin yapı kullanma izni başvurularını incelemek için

30

günlük bir süresi vardır.

Yasal sürecin hızı ve idarenin denetim yükümlülüğü bu süreyle sınırlandırılmıştır.

İdarenin sessiz kalmasının (zımni cevap) hukuki sonucunu belirle.

Süre sonunda cevap verilmemesi 'zımni kabul' (iznin verilmiş sayılması) anlamına gelir.

Vatandaşın haklarının korunması ve idari işlemlerin sürüncemede kalmaması için kanun koyucu bu sonucu öngörmüştür.

Anahtar Kavram

İskan Başvurusunda Zımni Kabul İlkesi

Daha Fazla Pratik

Yapı kullanma izni alınmayan yapıların ruhsat süresi dolduğunda (5 yıl) hangi hukuki işlemlerin yapılması gerektiğini (ruhsat yenileme) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 83Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde, belediye meclisi tarafından onaylanan imar planlarının (nazım ve uygulama imar planları) kesinleşmeden önce, ilgililerin itiraz edebilmesi amacıyla ilan edildiği yasal askı süresi aşağıdakilerden hangisidir?

15

gün

30

gün

45

gün

60

gün

90

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$ gün

Cevap

İmar planlarının askıda kalma ve ilan edilme süresi

30

gündür (bir aydır).

Doğru yanıt olan otuz gün süresi,

3194

sayılı İmar Kanunu’nun

8

. maddesinde açıkça belirtilen ve planların kesinleşmesi öncesinde itirazlar için tanınan yasal süredir.

Adım Adım Çözüm

Planın Onaylanması

Belediye sınırları içindeki planlar belediye meclisince onaylanır.

Planın hukuki geçerlilik kazanması için yetkili organın onayı gereklidir.

İlan ve Askı Süreci

Onaylanan plan, halkın incelemesine açılmak üzere

30

gün (bir ay) süreyle askıya çıkarılır.

3194

sayılı İmar Kanunu Madde

8

uyarınca şeffaflık ve itiraz hakkı için bu süre zorunludur.

İtirazların Değerlendirilmesi

Askı süresi içinde yapılan itirazlar belediye meclisince incelenerek karara bağlanır.

Planın kesinleşmesi için itirazların sonuçlanması gerekir.

Anahtar Kavram

İmar Planlarının Askı ve İlan Prosedürü

Soru 84Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği uyarınca; varsa mekânsal strateji planlarının genel kararlarına uygun olarak hazırlanan, yerleşme, konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi arazi kullanım kararlarını belirleyen ve hiyerarşide alt ölçekli imar planlarına temel teşkil eden $1/25.000$ veya $1/100.000$ ölçekli plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Nazım İmar Planı

Çevre Düzeni Planı

Uygulama İmar Planı

Mekânsal Strateji Planı

Parselasyon Planı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevre Düzeni Planı

Cevap

Mekânsal planlama hiyerarşisinde

1/25.000

veya

1/100.000

ölçekli olarak hazırlanan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen plan Çevre Düzeni Planı'dır.

Çevre Düzeni Planı, 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, varsa üst ölçekli strateji planlarına uygun olarak hazırlanan, yerleşme, konut, sanayi gibi temel arazi kullanım kararlarını belirleyen ve genellikle

1/25.000

veya

1/100.000

ölçekli olan hiyerarşik bir plan kademesidir.

Adım Adım Çözüm

Plan ölçeğinin analiz edilmesi

1/25.000

veya

1/100.000

ölçekli planlar tespit edildi.

Mevzuatta her plan türü belirli ölçek aralıklarıyla tanımlanmıştır.

Planın kapsam ve içeriğinin değerlendirilmesi

Konut, sanayi, tarım ve ulaşım gibi temel arazi kullanım kararları.

Bu kapsamdaki kararlar çevre düzeni planının temel içeriğini oluşturur.

Hiyerarşik sıralamanın kontrol edilmesi

Mekânsal Strateji Planı'nın altında, imar planlarının üstünde yer alan kademe belirlendi.

Çevre düzeni planı, alt ölçekli planlar olan nazım ve uygulama imar planlarına altlık oluşturur.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Kademelenmesi

Soru 85Soru →

Bir yerleşim yerinde kesinleşen uygulama imar planlarının tatbik edilmesini koordine etmek amacıyla hazırlanan ve ilgili kamu kuruluşlarına kamulaştırma ödevi yükleyen "Beş Yıllık İmar Programları"na ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İmar programları, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç

1

ay içinde hazırlanarak ilan edilmelidir.

Belediye sınırları içerisinde hazırlanan imar programları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayına sunulur ve merkezî idarece kesinleştirilir.

Program sınırları içinde kamu hizmetine ayrılan taşınmazlar için ödenek ayrılmaz; bu alanlar Düzenleme Ortaklık Payı (

DOP

) kapsamında bedelsiz olarak idareye devredilir.

Kamu kuruluşları, imar programları süresi içinde kendi hizmetlerine tahsis edilen alanları kamulaştırmak ve bu amaçla bütçelerine gerekli ödeneği koymakla yükümlüdür.

İmar programlarının geçerlilik ve uygulama süresi, üst ölçekli çevre düzeni planları ile uyum sağlanması adına standart olarak

10

yıl olarak belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu kuruluşları, imar programları süresi içinde kendi hizmetlerine tahsis edilen alanları kamulaştırmak ve bu amaçla bütçelerine gerekli ödeneği koymakla yükümlüdür.

Cevap

Kamu kuruluşlarının imar programı süresi içinde kendilerine ayrılan yerleri kamulaştırma ve bütçelerine ödenek koyma yükümlülüğü vardır.

Doğru seçenek, kamu kurumlarının imar programına alınan alanlar için bütçe ayırma ve kamulaştırma yapma zorunluluğunu tam olarak yansıtmaktadır.

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

10

. maddesine göre beş yıllık imar programları, imar planlarının hayata geçirilmesi için idarelere mali ve zamansal bir takvim dayatır.

Adım Adım Çözüm

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

10

. maddesinin incelenmesi.

İmar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç

3

ay içinde

5

yıllık imar programlarının hazırlanması gerektiği saptanır.

Yasal dayanağın ve temel sürelerin doğrulanması için gereklidir.

Onay makamlarının ve kamulaştırma sürecinin analizi.

Belediye sınırlarında meclis, dışında valilik yetkilidir; kamu tesisleri için kamulaştırma ve bütçe ödeneği zorunludur.

Programın icrai niteliğini ve mali yükümlülüklerini anlamak için gereklidir.

Seçeneklerin yasal verilerle karşılaştırılması.

Doğru ifadenin kamu kurumlarının bütçe ve kamulaştırma zorunluluğunu belirten seçenek olduğu görülür.

Hukuki açıdan doğru olan tek önermenin tespiti sağlanır.

Anahtar Kavram

İmar Programlarının Bağlayıcılığı ve Kamulaştırma Ödevi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 86Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $10$ . maddesinde düzenlenen beş yıllık imar programlarının; imar planlarının hayata geçirilmesi sürecindeki işlevi, hazırlık süreleri ve kamu idarelerinin bütçe disiplini üzerindeki hukuki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu programların hukuki rejimi ve uygulama sonuçları hakkında yapılabilecek en doğru değerlendirmedir?

Belediye veya valiliklerce uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç

3

ay içinde hazırlanan beş yıllık imar programları; bu programlarda yer alan kamu hizmetlerine tahsisli alanlar için ilgili kamu kuruluşlarının kendi bütçelerine ödenek koyma zorunluluğunu ve program süresi içinde kamulaştırma yapma ödevini kapsar.

İmar programları, nazım imar planının kesinleşmesini izleyen

6

ay içinde hazırlanmalı ve

10

yıllık bir dönemi kapsamalıdır; bu süre zarfında program dışındaki alanlarda kamulaştırma yapılması mülk sahibi rızasına bağlı olarak her zaman mümkündür.

Beş yıllık imar programları sadece belediyenin kendi öz kaynaklarıyla yapacağı yatırımları kapsar ve Milli Eğitim Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığı gibi diğer yatırımcı kuruluşların bu program kararlarına uyma ya da bütçe ayırma yükümlülüğü bulunmamaktadır.

İmar programı onaylandıktan sonra

4

yıl içinde kamulaştırma işlemlerine başlanmayan alanlarda, uygulama imar planı kendiliğinden geçersiz sayılır ve mülk sahipleri herhangi bir yapı ruhsatı almaksızın inşaata başlama hakkı kazanır.

Beş yıllık imar programları belediye encümeni tarafından karara bağlandıktan sonra valiliklerce onaylanır ve bu program kapsamındaki donatı alanları için sadece düzenleme ortaklık payı (

DOP

) kesintisi yapılarak bütçe yükümlülüğü tamamen ortadan kaldırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye veya valiliklerce uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç $3$ ay içinde hazırlanan beş yıllık imar programları; bu programlarda yer alan kamu hizmetlerine tahsisli alanlar için ilgili kamu kuruluşlarının kendi bütçelerine ödenek koyma zorunluluğunu ve program süresi içinde kamulaştırma yapma ödevini kapsar.

Cevap

İmar programlarının uygulama imar planının kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde hazırlanması gerektiğini, 5 yıllık bir süreyi kapsadığını ve ilgili kamu kurumlarına bütçe ayırma/kamulaştırma zorunluluğu getirdiğini belirten ifade doğrudur.

Doğru değerlendirme, imar programlarının uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren başlayan üç aylık hazırlık süresini, programın beş yıllık uygulama periyodunu ve yatırımcı kamu kuruluşları için doğurduğu zorunlu bütçe/kamulaştırma bağlantısını eksiksiz vurgulayan ifadedir.

3194

sayılı İmar Kanunu’nun

10

. maddesine göre belediyeler ve valilikler bu programları hazırlamak, kamu kurumları ise program uyarınca ödenek ayırmakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

Uygulama imar planının kesinleşme tarihini başlangıç noktası olarak al.

3194 sayılı Kanun uyarınca hazırlık süreci planın yürürlüğe girmesiyle başlar.

Yasal sürenin işlemesi için planın idari olarak kesinleşmiş olması gerekir.

Kanuni hazırlık ve uygulama sürelerini kontrol et.

Hazırlık süresi en geç

3

ay, uygulama süresi ise

5

yıldır.

İmar Kanunu'nun 10. maddesi bu süreleri amir hüküm olarak belirlemiştir.

Programın kamu kurumları üzerindeki mali etkisini değerlendir.

Programda yer alan donatı alanlarının (okul, hastane vb.) sahibi olan kurumlar bütçelerine ödenek koymak zorundadır.

İmar programları, planın eyleme dönüşmesini sağlayan ve kamu mülkiyetini tesis eden bütçesel bir araçtır.

Anahtar Kavram

İmar Programlarının Hukuki Bağlayıcılığı ve Bütçe İlişkisi

İpuçları

İmar programlarının hazırlanması için gerekli olan 'tetikleyici' plan kademesini ve Kanun'da belirtilen net aylık süreyi hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İmar programlarında yer almayan alanların kamulaştırılması usulü ve 'Ek Program' kavramını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 87Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15. ve 16. maddeleri kapsamında yürütülen rızai (isteğe bağlı) ifraz ve tevhit işlemleri ile bu işlemlerin idari yargı denetimi ve tescil süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için belediye encümeni, bu sınırlar dışındaki alanlarda ise il encümeni onay yetkisine sahiptir ve bu makamlar başvuruyu en geç 30 gün içinde karara bağlamak zorundadır.

Encümen tarafından onaylanan ifraz veya tevhit kararlarının, onay tarihinden itibaren bir ay içinde tapu idaresine tescil için müracaat edilmemesi durumunda onay kararı hükümsüz sayılır.

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları neticesinde mahkemelerce verilen ifraz kararları, taşınmazın bulunduğu yerdeki imar planı ve yönetmelik esaslarına aykırılık teşkil etse dahi tapu müdürlükleri tarafından doğrudan tescil edilmek zorundadır.

İmar planı bulunan bir alanda yapılacak ifraz işlemlerinde, uygulama imar planında yol, meydan, park gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan kısımlar kamuya terk edilmeden işlemin onaylanması ve tescili mümkün değildir.

Parselasyon planı (18. madde uygulaması) tescil edilmiş alanlarda kural olarak rızai ifraz ve tevhit yapılabilir; ancak bu işlemler sonucunda oluşacak yeni parsellerin imar planındaki yapı nizamı ve asgari parsel büyüklüklerine uygun kalması gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları neticesinde mahkemelerce verilen ifraz kararları, taşınmazın bulunduğu yerdeki imar planı ve yönetmelik esaslarına aykırılık teşkil etse dahi tapu müdürlükleri tarafından doğrudan tescil edilmek zorundadır.

Cevap

Ortaklığın giderilmesi davaları sonucunda mahkemelerce verilen ifraz kararlarının, imar planı ve yönetmelik hükümlerine aykırı olsa dahi tescil edilmek zorunda olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

İmar Kanunu'nun 15. maddesinin son fıkrası ve yerleşik yargı içtihatlarına göre, mahkemeler tarafından verilen ifraz ve hisse taksimi kararlarının tapuda tescil edilebilmesi için mutlaka imar planı ve mevzuatına uygun olması gerekir. İmar planında belirlenen asgari parsel büyüklüğünün altına düşen veya plandaki yapı nizamını bozan bir mahkeme kararı, 'kamu düzeni' ilkesi gereği tapu idaresince tescil edilemez. Bu durum, yargı kararının bağlayıcılığı ilkesinin imar hukukundaki istisnai ve teknik bir sınırıdır.

Adım Adım Çözüm

İfraz ve tevhit işlemlerinin idari otorite denetimini incelemek.

3194 sayılı Kanun m. 15 ve 16 uyarınca, her türlü ifraz (adli veya rızai) imar planı ve mevzuatına uygun olmalıdır.

İmar düzeni kamu düzenine ilişkindir ve mahkeme kararlarıyla baypas edilemez.

Yargı kararları ile imar mevzuatı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek.

Mahkemece verilen ifraz kararları, ilgili belediye veya valilikten 'imar mevzuatına uygunluk' görüşü alınmadan tescil edilemez.

Danıştay ve Yargıtay içtihatları, imar planına aykırı mahkeme kararlarının tescilinin mümkün olmadığını açıkça belirtmektedir.

İdari süreleri ve yetkili mercileri teyit etmek.

Belediye/İl encümeni 30 günde karar verir; tapu tescil başvurusu 1 ay içinde yapılmalıdır.

Prosedürel geçerlilik için kanuni sürelere uyulması zorunludur.

Anahtar Kavram

İmar Mevzuatının Emredici Niteliği ve Adli Kararlara Etkisi

Daha Fazla Pratik

İfraz ve tevhit işlemleri sırasında yapılan terkinlerin, daha sonra yapılacak bir parselasyon (18. madde) uygulamasındaki DOP oranına mahsup edilip edilmeyeceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 88Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu çerçevesinde, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olduğu tespit edilen yapıların denetimi ve bu süreçte uygulanan yaptırımlarla ilgili olarak; yapı tatil zaptının düzenlenmesini takip eden hukuki süreç ve yetkili makamların sorumlulukları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belediye encümenince alınan yıkım kararı ilgili idarece uygulanır; ancak idarenin yıkımı gerçekleştirmemesi durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu yapıları yıkmaya veya yıktırmaya yetkilidir.

Yapı tatil zaptının düzenlenmesiyle birlikte yapı, mülkiyet durumuna bakılmaksızın doğrudan 'gecekondu' statüsüne geçer ve herhangi bir encümen kararı aranmadan 775 sayılı Kanun hükümlerine göre derhal yıkılır.

Yasal süresi içinde ruhsata uygun hale getirilmeyen yapılar için verilecek idari para cezası sadece yapının taban alanı üzerinden hesaplanır ve yapının bulunduğu bölgenin emlak vergisi değeri hesaplamaya dâhil edilmez.

Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni (iskan) aynı hukuki korumayı sağlayan belgeler olduğundan, yapı ruhsatı bulunan binalarda plana aykırılık tespit edilse dahi yıkım ve durdurma kararı verilemez.

3194 sayılı Kanun kapsamındaki yıkım kararları ve idari para cezaları bir tür 'imar affı' niteliğinde olup kesin işlem sayılmadıkları için idari yargı denetimine tabi tutulamazlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye encümenince alınan yıkım kararı ilgili idarece uygulanır; ancak idarenin yıkımı gerçekleştirmemesi durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu yapıları yıkmaya veya yıktırmaya yetkilidir.

Cevap

Belediye encümenince alınan yıkım kararının idarece uygulanmaması halinde Bakanlığın yıkım yetkisinin bulunması doğrudur.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesinde yapılan güncel düzenlemelerle, yerel yönetimlerin yıkım kararlarını uygulamada pasif kalması durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bu yapıları yıkma veya yıktırma yetkisi tanınmıştır. Süreçte yıkım kararını alma yetkisi belediye encümenine aittir.

Adım Adım Çözüm

Aykırılığın Tespiti ve Durdurma

Ruhsatsız veya aykırı yapı tespit edildiğinde 'Yapı Tatil Zaptı' düzenlenir ve inşaat durdurulur.

Yasal sürecin başlaması için tespitin resmi bir belgeye bağlanması gerekir.

Yasal Süre Beklemesi

30

günlük süre içinde yapı sahibine aykırılığı giderme veya ruhsat alma imkanı tanınır.

Hukuk devleti ilkesi gereği mülkiyet hakkına müdahale öncesi düzeltme hakkı verilir.

Encümen Kararı ve Yaptırım

Süre sonunda aykırılık giderilmezse, belediye veya il encümeni yıkım ve idari para cezası kararı alır.

Yaptırım uygulama yetkisi yürütme organının başı olan başkanda değil, karar organı olan encümendedir.

Denetim ve İkame Yetkisi

İlgili idare (Belediye/Valilik) yıkımı gerçekleştirmezse, Bakanlık süreci devralarak yıkımı yapar ve masrafları tahsil eder.

Yerel idarelerin siyasi veya idari nedenlerle yıkımı geciktirmesini engellemek amacıyla merkezi idareye denetim yetkisi verilmiştir.

Anahtar Kavram

İmar Denetim Süreci ve Bakanlığın İkame Yetkisi

Soru 89Soru →

Belediye sınırları içerisinde hazırlanan imar planlarının (nazım ve uygulama imar planları), belediye meclisince onaylanmasını takiben kesinleşme sürecine girmesi için idarece ilan edilmesi gerekmektedir. $3194$ sayılı İmar Kanunu uyarınca, söz konusu planların halkın incelemesine sunulması ve itirazların yapılabilmesi için belirlenen yasal askı (ilan) süresi aşağıdakilerden hangisidir?

15

gün

30

gün

45

gün

60

gün

90

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$ gün

Cevap

İmar planlarının kesinleşmeden önceki yasal askı süresi

30

gündür.

Doğru cevap olan ifade,

3194

sayılı İmar Kanunu uyarınca belediye meclisince onaylanan imar planlarının (nazım ve uygulama) kesinleşmeden önce halkın itirazına ve incelemesine açılması için gereken yasal ilan süresinin

30

gün olduğunu doğru şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Plan onay makamının tespiti

Belediye sınırları içindeki planlar belediye meclisince onaylanır.

3194

sayılı Kanun uyarınca yerel planlama yetkisi belediyelere verilmiştir.

Yasal ilan yükümlülüğünün incelenmesi

Planların halkın denetimine açılması için askıya çıkarılması gerekir.

Şeffaflık ve hak arama hürriyeti gereği planlar ilan edilmelidir.

Kanuni sürenin belirlenmesi

Askı süresinin

30

gün (

1

ay) olduğu sonucuna varılır.

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

8

. maddesi bu süreyi açıkça belirtmiştir.

Anahtar Kavram

İmar Planlarının Kesinleşme Süreci ve İlan Zorunluluğu

Tahmini Süre:45s

Soru 90Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $8$ . maddesi uyarınca, belediye meclisince onaylanan imar planlarının (nazım ve uygulama imar planları) askı, itiraz ve kesinleşme süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak yanlıştır?

Onaylanan imar planları, belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili muhtarlıklarda bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.

İmar planlarına karşı yapılacak itirazlar, sadece bir aylık ilan süresi içerisinde ilgili belediye başkanlığına yapılabilir.

Belediye meclisi, kendisine iletilen itirazları en geç on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlamakla yükümlüdür.

İtirazların belediye meclisi tarafından kabul edilerek planda değişiklik yapılması durumunda, imar planının tamamı yeniden bir ay süreyle askıya çıkarılır.

Belediye meclisince itirazların reddedilmesi halinde, planlar askı süresinin sonunda başka bir işleme gerek kalmaksızın kesinleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtirazların belediye meclisi tarafından kabul edilerek planda değişiklik yapılması durumunda, imar planının tamamı yeniden bir ay süreyle askıya çıkarılır.

Cevap

İmar planına yapılan itirazların kabul edilmesi ve planın değiştirilmesi durumunda, planın tamamı değil, sadece itiraza konu olan ve meclis kararı ile değiştirilen kısımları yeniden bir ay süreyle askıya çıkarılır.

Doğru yanıt olan seçenek, imar planı itirazlarının kabulü halinde izlenecek usulü yanlış tanımlamıştır.

3194

sayılı İmar Kanunu’nun

8

. maddesine göre; belediye meclisince itirazların kabul edilmesi halinde, planların tamamı değil, sadece itiraza konu olan ve meclis kararı ile değiştirilen kısımları yeniden bir ay süreyle askıya çıkarılır. Planın tamamının yeniden ilana çıkarılması prosedürel bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

İmar planı onay ve askı sürecini analiz etme

Plan belediye meclisince onaylanır ve 1 ay süreyle askıya çıkarılır.

Planın aleniyet kazanması ve vatandaşların bilgi sahibi olması için yasal zorunluluktur.

İtiraz ve değerlendirme sürecini inceleme

İlan süresi içinde itiraz edilebilir; belediye meclisi 15 gün içinde itirazları karara bağlar.

İdari sürecin hızlı ilerlemesi ve hak arama hürriyetinin korunması amaçlanır.

İtirazın kabulü halinde yapılacak işlemi belirleme

Değiştirilen kısımlar tekrar 1 ay süreyle ilan edilir.

3194 sayılı Kanun 8. maddesi uyarınca planın tamamının değil, sadece değişen bölümlerin re-askı işlemine tabi tutulması esastır.

Anahtar Kavram

İmar Planlarının Kısmi Kesinleşmesi ve Re-Askı Usulü

Daha Fazla Pratik

İmar planlarının kesinleşmesinden sonra parselasyon (şuyulandırma) sürecindeki askı ve ilan sürelerini de inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 91Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca gerçekleştirilen rızai (isteğe bağlı) ifraz ve tevhit işlemlerinde, idari onay ve tapu tescili aşamaları belirli yasal sürelere bağlanmıştır. Buna göre, belediye veya valiliklere yapılan başvuruların yetkili merci (belediye encümeni veya il idare kurulu) tarafından sonuçlandırılması için öngörülen azami süre ile onaylanan kararın tescil edilmek üzere gönderildiği tapu dairesince işlemin tamamlanması gereken azami süre aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

15

gün —

15

gün

30

gün —

1

30

gün —

60

gün

60

gün —

30

gün

45

gün —

45

gün

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$ gün — $1$ ay

Cevap

İdarenin onay süresi

30

gün, tapu dairesinin tescil süresi ise

1

aydır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesi, rızai ifraz ve tevhit işlemlerinin hızlandırılması amacıyla iki aşamalı bir süre kısıtı getirmiştir. İlk aşamada, belediye veya il encümeninin başvuruyu en geç

30

gün içinde karara bağlaması zorunludur. İkinci aşamada ise, onaylanan kararın tapu dairesine bildirilmesinin ardından tapu dairesinin tescil işlemini

1

ay içinde tamamlaması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

İdari onay süresinin belirlenmesi

En geç

30

gün

3194 sayılı Kanun Madde 16: 'Tasdik işlemleri, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır.'

Tapu tescil süresinin belirlenmesi

1

3194 sayılı Kanun Madde 16: 'Tapu dairesi tescil işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.'

Anahtar Kavram

İfraz ve Tevhit İşlemlerinde Yasal Süreler

Daha Fazla Pratik

İfraz ve tevhit işlemlerinde encümen kararının iptali durumunda tapu tescilinin akıbetini araştırınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 92Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümleri uyarınca; Türkiye'deki yerleşme ve yapılaşma düzenini sağlayan planların kademelenmesi, hiyerarşisi ve birbirine uygunluğu ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi *yanlıştır*?

Mekânsal strateji planları; ülke bütününde veya gerekli görülen bölgelerde, ekonomik ve sosyal politikalar ile çevre politikalarını mekânsal stratejilerle ilişkilendiren hiyerarşinin en üst basamağındaki vizyon belgeleridir.

Bölge planları; sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini ve yerleşmelerin gelişme potansiyelini belirleyen, ancak imar mevzuatı sistematiğinde doğrudan bir 'fiziksel plan' türü olarak tanımlanmayan kalkınma odaklı belgelerdir.

Çevre düzeni planları; varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak hazırlanan, yerleşme, konut, sanayi, tarım ve ulaşım gibi genel arazi kullanım kararlarını belirleyen

1/25.000

ile

1/100.000

arası ölçekli planlardır.

Nazım imar planları; üst ölçekli plan kararlarına uygun olarak hazırlanan, yapı adalarının mimari düzenini ve parselasyon işlemlerini kesinleştirerek mülkiyet sınırlarını belirleyen

1/5.000

ölçekli uygulama odaklı planlardır.

Mekânsal planlama hiyerarşisinde 'üst ölçekli planın alt ölçekli planı bağlaması' esas olmakla birlikte; bir bölgede Mekânsal Strateji Planı veya Çevre Düzeni Planı bulunmaması, o yerleşimde alt ölçekli imar planlarının yapılmasına mutlak bir engel teşkil etmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nazım imar planları; üst ölçekli plan kararlarına uygun olarak hazırlanan, yapı adalarının mimari düzenini ve parselasyon işlemlerini kesinleştirerek mülkiyet sınırlarını belirleyen $1/5.000$ ölçekli uygulama odaklı planlardır.

Cevap

Nazım imar planlarının yapı adalarının mimari düzenini kesinleştirdiği ve parselasyon işlemlerine doğrudan veri aktararak mülkiyet sınırlarını belirlediği ifadesi yanlıştır; bu görevler Uygulama İmar Planı'na aittir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesine göre Nazım İmar Planı, uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas teşkil eden, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini ve yoğunluklarını belirleyen plandır. Oysa seçeneklerde belirtilen yapı adalarının düzenini kesinleştirme, mimari detayları belirleme ve parselasyon planına (mülkiyet düzenlemesine) doğrudan esas teşkil etme görevleri Uygulama İmar Planı'nın (

1/1.000

) teknik ve hukuki niteliğidir. Dolayısıyla Nazım İmar Planı'nı 'uygulama odaklı' ve 'parselasyon dayanağı' olarak tanımlayan ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Plan hiyerarşisini ve kademelenmesini analiz etme

Mekânsal Strateji Planı > Çevre Düzeni Planı > Nazım İmar Planı > Uygulama İmar Planı hiyerarşisi mevcuttur.

3194 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik bu sıralamayı temel alır.

Nazım İmar Planı'nın (NİP) hukuki tanımını kontrol etme

1/5.000

ölçekli olan NİP, genel arazi kullanım kararlarını ve gelecekteki nüfus yoğunluklarını belirleyen, UİP'e esas teşkil eden ana plandır.

İmar Kanunu Madde 5'te bu tanım açıkça yapılmıştır.

Uygulama İmar Planı'nın (UİP) ve parselasyonun ilişkisini inceleme

UİP (

1/1.000

), yapı adalarını, yoğunluğunu, düzenini kesinleştiren ve parselasyon planına (mülkiyet sınırlarına) esas teşkil eden plandır.

Uygulama aşamasına dair kesinleşmiş kararlar ve mülkiyet sınırları ancak UİP düzeyinde belirlenebilir.

Seçeneklerdeki hata noktasını tespit etme

Nazım İmar Planı'na atfedilen 'mimari düzeni kesinleştirme' ve 'parselasyona doğrudan veri aktarma' özellikleri aslında Uygulama İmar Planı'nın fonksiyonlarıdır.

Hiyerarşik kademeler arasındaki teknik görev dağılımı bu şekilde ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Mekânsal Planlama Hiyerarşisinde NİP ve UİP'in Görev Ayrımı

Soru 93Soru →

İmar mevzuatı uyarınca, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olduğu tespit edilen yapılar hakkında düzenlenen 'yapı tatil zaptı' ve sonrasındaki yaptırım süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Yapı tatil zaptının bir nüshasının muhtarlığa bırakılması ve bir nüshasının yapı yerine asılması ile tebligat tamamlanmış sayılır; ayrıca bu tutanak hakkında ilgili tapu dairesine şerh verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Belediye sınırları içindeki bir yapıda imara aykırılık tespit edildiğinde, yıkım kararı alma yetkisi münhasıran belediye başkanına; idari para cezası uygulama yetkisi ise belediye encümenine aittir.

İdari para cezasının tahakkuk ettirilebilmesi için, yapı sahibine tanınan bir aylık yasal sürenin dolması ve bu süre zarfında yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin ikinci bir tutanakla tespiti şarttır.

Yapı tatil zaptı, hazırlık işlemi niteliğinde olduğundan tek başına idari davaya konu edilemez; ancak encümen tarafından alınan nihai yıkım veya para cezası kararıyla birlikte dava edilebilir.

3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi kapsamında hesaplanan temel para cezası, yapının sonradan ruhsata bağlanması veya aykırılıkların giderilmesi durumunda belediye encümeni kararıyla %50 oranında indirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı tatil zaptının bir nüshasının muhtarlığa bırakılması ve bir nüshasının yapı yerine asılması ile tebligat tamamlanmış sayılır; ayrıca bu tutanak hakkında ilgili tapu dairesine şerh verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Cevap

Yapı tatil zaptının muhtarlığa bırakılması ve yapıya asılması tebligat yerine geçer ve tapu kaydına şerh verilmesi zorunludur.

İmar Kanunu'nun

32

. maddesi uyarınca, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar mühürlendiğinde düzenlenen yapı tatil zaptı, yapının bulunduğu muhtarlığa bir nüsha bırakılması ve yapının üzerine asılması ile tebliğ edilmiş sayılır. Ayrıca güncel mevzuat gereği bu durumun tapu kütüğüne şerh edilmesi zorunludur. Bu, sürecin en temel ve zorunlu usul kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu'nun

32

. maddesindeki tebligat usulünü analiz etme.

Yapı tatil zaptının bir nüshasının muhtarlığa bırakılması ve bir nüshasının yapı yerine asılması ile tebligatın hukuken tamamlandığı belirlenmiştir.

Kanun, klasik tebligat usulünden farklı olarak inşaatın durdurulması sürecinde hızlı bir tebliğ mekanizması öngörmüştür.

Tapu kaydı üzerindeki yükümlülükleri kontrol etme.

32

. maddeye yapılan ekleme ile yapı tatil zaptının tapu siciline şerh verilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Üçüncü kişilerin yapının hukuki durumunu bilmesini sağlamak ve iyi niyet iddialarının önüne geçmek amaçlanmıştır.

Yetkili mercileri ve yaptırım takvimini değerlendirme.

Yıkım ve para cezası yetkisinin belediye encümeninde olduğu, para cezasının tespitten hemen sonra (

10

gün içinde) verilebileceği teyit edilmiştir.

İdari yaptırımların şahsiliği ve idarenin karar alma organlarının görev dağılımı bu hiyerarşiyi gerektirir.

Anahtar Kavram

İmar yaptırımlarında tebliğ usulü, tapu şerhi ve idari mercii yetkisi

Daha Fazla Pratik

İmar Kanunu'nun

42

. maddesindeki para cezası artırım oranlarını (fenni mesuliyet, can güvenliği riski, sit alanı vb.) detaylıca inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 94Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $18.$ maddesi uyarınca belediyeler veya valiliklerce yürütülen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinde uygulanan "Düzenleme Ortaklık Payı (DOP)" kesintisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düzenleme ortaklık payı oranı, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin

\%45

’ini hiçbir durumda geçemez.

Düzenleme ortaklık payı, düzenleme sahasındaki tüm taşınmazlardan, parselin konumu veya imar planındaki kullanım amacı gözetilmeksizin eşit oranda kesilir.

Düzenleme sahası içerisinde imar planına göre daha fazla değer artışı sağlayan parsellerden, bu artışla orantılı olarak daha yüksek oranda kesinti yapılır.

Düzenleme ortaklık payı ile elde edilen alanlar; yol, park, meydan, otopark, çocuk bahçesi ve yeşil alan gibi umumi hizmetler için kullanılır.

Bir taşınmazdan, daha önce parselasyon işlemi sırasında DOP kesintisi yapılmışsa, kural olarak aynı taşınmazdan ikinci kez DOP kesintisi yapılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düzenleme sahası içerisinde imar planına göre daha fazla değer artışı sağlayan parsellerden, bu artışla orantılı olarak daha yüksek oranda kesinti yapılır.

Cevap

Düzenleme sahası içerisinde imar planına göre daha fazla değer artışı sağlayan parsellerden, bu artışla orantılı olarak daha yüksek oranda kesinti yapılması ifadesi yanlıştır.

İmar hukukunda parselasyon işlemleri yapılırken 'eşitlik ilkesi' uygulanır. Bu ilke uyarınca, düzenleme sahası içindeki tüm taşınmazlardan, parselin gelecekteki değeri veya imar planında ayrıldığı fonksiyon (konut, ticaret vb.) fark etmeksizin aynı yüzde oranında kesinti yapılır. Değer artışına göre farklı oranlarda kesinti yapılması yasal olarak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

DOP kesintisinin temel hukukî ilkesini belirle.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesine göre 'eşitlik ilkesi' esastır.

Parselasyon sahasındaki her taşınmaz maliki, düzenlemenin getirdiği külfete eşit oranda katlanmalıdır.

Değer artışı ile kesinti oranı arasındaki ilişkiyi değerlendir.

Kesinti oranı yüzölçümü üzerinden sabit bir yüzde (%) ile hesaplanır, parselin değerindeki artış miktarına göre değişmez.

DOP bir vergi veya harç değil, kentsel alanın oluşumu için gereken fiziksel bir pay ayırma işlemidir.

Anahtar Kavram

Parselasyon İşlemlerinde Eşitlik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Kamu Ortaklık Payı (KOP) ile Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) arasındaki farkları ve hangi alanların DOP'tan karşılanacağını detaylıca inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 95Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $30$ . maddesi uyarınca, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye veya valilikten "yapı kullanma izni" alınması zorunludur. İlgili idarenin kendisine yapılan usulüne uygun başvuru karşısında $30$ gün boyunca sessiz kalması (herhangi bir işlem tesis etmemesi) durumunda ortaya çıkan "zımni kabul" (iskanın verilmiş sayılması) müessesesi ve bu iznin hukuki sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Zımni kabulün gerçekleşmesi, yapının inşaat ruhsatı ve eklerine aykırı olan kısımlarını da hukuken geçerli kılarak bir nevi "imar affı" hükmünde sonuç doğurur.

30

günlük sürenin dolmasıyla yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak bu durum, yapının fen ve sağlık kurallarına uygunluğu hususunda fenni mesullerin kanuni sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

İmar mevzuatına göre idarenin

30

günlük süre içinde cevap vermemesi "zımni ret" kabul edilir ve bu durumda mal sahibi idari yargı yoluna başvurmak zorundadır.

Zımni kabul yoluyla alınan iskan, sadece inşaat alanı

500

m^2

’nin altında olan yapılar için geçerli olup, büyük ölçekli projelerde idarenin yazılı onayı mutlaktır.

Beş yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmış olsa dahi, iskan başvurusu ruhsat süresinin bitimine bir aydan az kala yapılmışsa zımni kabul hükümleri uygulanmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$ günlük sürenin dolmasıyla yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak bu durum, yapının fen ve sağlık kurallarına uygunluğu hususunda fenni mesullerin kanuni sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Cevap

30 günlük sürenin dolmasıyla yapı kullanma izni verilmiş sayılır; ancak bu durum fenni mesullerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Doğru yanıt olan seçenek,

3194

sayılı İmar Kanunu’nun

30

. maddesinin son cümlesini esas almaktadır. Kanun koyucu, idarenin ataletini cezalandırmak için 'verilmiş sayılır' hükmünü getirse de, yapının fen ve sağlık kurallarına uygunluğu konusundaki asli sorumluluğun (fenni mesullerde) devam ettiğini açıkça vurgulamıştır.

Adım Adım Çözüm

Başvuru Sürecini İnceleme

Yapı sahibi, belediye veya valiliğe iskan için müracaat eder.

İskan, yapının hukuken kullanılabilir hale gelmesi için şarttır.

Yasal Süreyi Takip Etme

İdare başvuruyu en geç 30 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Vatandaşın mülkiyet hakkının korunması ve bürokratik gecikmelerin önlenmesi amaçlanır.

İdarenin Sessiz Kalması Durumunu Değerlendirme

30 gün sonunda cevap verilmezse 'iskan verilmiş' sayılır (Zımni Kabul).

3194 sayılı Kanun m. 30'da özel bir düzenleme öngörülmüştür.

Sorumluluk Rejimini Belirleme

İzin verilmiş sayılsa bile teknik ve hukuki sorumluluk fenni mesullerde kalmaya devam eder.

Kamu güvenliği ve fen kurallarına uygunluk idari kurgudan üstün tutulmuştur.

Anahtar Kavram

İskan Başvurusunda Zımni Kabul ve Fenni Mesuliyet

Daha Fazla Pratik

Yapı ruhsatı ve iskan arasındaki farkları pekiştirmek için İmar Kanunu m. 29'daki ruhsat yenileme sürelerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 96Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu’nun $18$ . maddesi uyarınca gerçekleştirilen arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) işlemlerinde, taşınmaz sahiplerinden kesilen Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) ile kamu hizmeti alanları oluşturulmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi DOP kesintisi yoluyla elde edilebilecek alanlar arasında yer almaz?

Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları

İbadet yerleri ve emniyet hizmetlerinde kullanılan karakollar

Belediye hizmet binaları ve mahalli idare idari tesisleri

Sağlık Bakanlığına bağlı aile sağlığı merkezleri

Pazar yeri, toplu taşıma istasyonları ve durakları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye hizmet binaları ve mahalli idare idari tesisleri

Cevap

Belediye hizmet binaları ve mahalli idare idari tesisleri, Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) hesabından elde edilebilecek alanlar arasında yer almaz.

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP), bir bölgenin imar uygulaması sonucu değerlenmesi karşılığında, o bölgenin ihtiyacı olan kamusal alanların bedelsiz olarak halkın hizmetine sunulması için taşınmazlardan yapılan kesintidir.

3194

sayılı İmar Kanunu’nun

18

. maddesinde bu alanlar tek tek sayılmıştır. Belediye hizmet binaları ve belediyeye ait idari tesis alanları bu listede yer almaz. Bu tür alanlar, belediyenin kendi bütçesinden yapacağı kamulaştırma işlemleri ile elde edilebilir.

Adım Adım Çözüm

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

18

. maddesindeki DOP tanımını ve kapsamını incele.

DOP, düzenleme alanındaki taşınmazların değer artışı karşılığında kamusal alanlar için yapılan bir kesintidir ve oranı en fazla

\%45

olabilir.

Yasal dayanağı ve kapsam sınırlarını belirlemek için.

DOP ile oluşturulabilecek güncel sosyal donatı listesini kontrol et.

Yol, park, otopark, ibadet yeri, karakol, okul (MEB), aile sağlığı merkezi, pazar yeri, terminal gibi alanların DOP listesinde olduğu görülür.

Hangi tesislerin bedelsiz (kesintiyle) hangilerinin bedelli (kamulaştırma) edinileceğini ayırt etmek için.

İdari nitelikli belediye tesislerinin hukuki durumunu analiz et.

Belediye hizmet binası gibi idari yapılar, doğrudan belediye tüzel kişiliğinin mülkiyetinde olması gereken alanlardır ve DOP ile karşılanamazlar.

İstisnai durumu saptayıp doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) Kapsamı ve Sınırları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 97Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, belediye meclisi tarafından onaylanan ve bir ay süreyle ilan edilen (askıya çıkarılan) imar planlarına askı süresi içinde yapılan itirazların değerlendirilme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İtirazlar belediye meclisi tarafından on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanır.

Yapılan itirazlar belediye encümeni tarafından otuz gün içinde incelenir ve karara bağlanır.

İtirazlar doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yapılır ve Bakanlıkça altmış gün içinde sonuçlandırılır.

Askı süresi içinde itiraz edilmeyen planlar, mülki idare amirinin (valilik/kaymakamlık) onayından sonra kesinleşir.

Belediye meclisi itirazları değerlendirmek için askı süresinin bitiminden itibaren doksan günlük bir inceleme süresine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtirazlar belediye meclisi tarafından on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanır.

Cevap

İmar planlarına yapılan itirazlar belediye meclisi tarafından on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8/b maddesi uyarınca; belediye meclisince onaylanan planlar belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süreyle ilan edilir. Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye meclisi itirazları onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

Planın belediye meclisi tarafından onaylanması ve ilan edilmesi sürecini belirlemek.

Onaylanan nazım ve uygulama imar planları bir ay süreyle askıya çıkarılır.

İlgililerin planlardan haberdar olması ve itiraz edebilmesi için yasal ilan zorunluluğu vardır.

İtiraz süresi ve mercii tespit etmek.

İtirazlar bir aylık askı süresi içinde belediye başkanlığına yapılır.

Yasal hak arama hürriyeti kapsamında plan kararlarına itiraz hakkı tanınmıştır.

İtirazların karara bağlanma süresini kontrol etmek.

Belediye meclisi itirazları en geç 15 gün içinde kesin karara bağlar.

3194 sayılı Kanun'un 8. maddesindeki emredici hüküm uyarınca sürecin tamamlanması gerekir.

Anahtar Kavram

İmar planı itiraz ve kesinleşme prosedürü

Soru 98Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca, belediyeler veya valiliklerin uygulama imar planı yürürlüğe girdikten sonra hazırlamakla yükümlü oldukları "imar programlarının" kapsadığı toplam yıl sayısı ve bu programların hazırlanması için tanınan azami yasal süre aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

3 yıl - 1 ay

5 yıl - 6 ay

5 yıl - 3 ay

10 yıl - 3 ay

5 yıl - 1 ay

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5 yıl - 3 ay

Cevap

İmar programları 5 yıllık bir dönemi kapsar ve uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde hazırlanmalıdır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10. maddesine göre; belediyeler, imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren en geç üç ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Bu durum valiliklerin yetki alanındaki alanlar için de geçerlidir. Dolayısıyla doğru eşleşme beş yıl ve üç aydır.

Adım Adım Çözüm

İmar Kanunu'nun 10. maddesindeki program yükümlülüğünü incelemek

Belediyelerin ve valiliklerin kesinleşen imar planlarını tatbik etmek için program yapma zorunluluğu tespit edildi.

Yasal sürecin başlangıç noktasını ve hazırlayıcı idari mercileri belirlemek gerekir.

Programın kapsadığı süreyi ve hazırlık mühletini doğrulamak

Kanunda program süresinin 5 yıl, hazırlama süresinin ise planın yürürlüğünden itibaren 3 ay olduğu teyit edildi.

İmar hukukundaki idari sürelerin ve planlama kademelerinin doğru eşleştirilmesi esastır.

Anahtar Kavram

3194 Sayılı İmar Kanunu Madde 10: Beş Yıllık İmar Programları

Daha Fazla Pratik

İmar programlarının kamulaştırma ve bütçe ile ilişkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 99Soru →

$3194$ sayılı İmar Kanunu'nun $32$ . maddesi kapsamında, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olduğu tespit edilen yapılar hakkında yürütülen denetim, mühürleme ve yıkım süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yapı tatil zaptının düzenlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde yapının ruhsata uygun hale getirilmemesi durumunda, mevcut ruhsat iptal edilir ve belediye encümenince yapının yıkımına karar verilir.

Yapı tatil zaptının bir nüshasının ilgili muhtarlığa bırakılması, yapı sahibine şahsen tebligat yapılması zorunluluğunu ortadan kaldırır ve yıkım süreci için yeterli hukuki bildirimi sağlar.

Ruhsata aykırı olduğu tespit edilerek mühürlenen bir yapı hakkında yıkım kararı verme yetkisi, mühürleme işleminden sonraki

15

gün içinde doğrudan belediye başkanına aittir.

Yapı tatil zaptı düzenlendiği anda yapı sahibine idari para cezası da otomatik olarak kesinleşmiş sayılır ve yıkım kararıyla birlikte tek bir işlemle infaz edilir.

İmar planına ve ruhsatına aykırı olan yapının mühürlenmesine karşı idare mahkemesinde dava açılması, yıkım kararının icrasını kendiliğinden durdurur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı tatil zaptının düzenlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde yapının ruhsata uygun hale getirilmemesi durumunda, mevcut ruhsat iptal edilir ve belediye encümenince yapının yıkımına karar verilir.

Cevap

Yapı tatil zaptı ile durdurulan yapının bir ay içinde ruhsata uygun hale getirilmemesi durumunda belediye encümenince yıkım kararı alınması ifadesi doğrudur.

3194

sayılı İmar Kanunu'nun

32

. maddesi, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespitinden sonra izlenecek hiyerarşik süreci tanımlar. Bu sürece göre, yapı tatil zaptının düzenlenip bir nüshasının yapıya asılması ve muhtarlığa bırakılmasıyla inşaat durdurulur. Yapı sahibine tanınan azami bir aylık süre içinde aykırılık giderilmezse, karar organı olan belediye encümeni (veya il encümeni) tarafından yıkım kararı alınması zorunludur. Bu ifade kanunun lafzına ve ruhuna tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Tespit ve Mühürleme

Yapı tatil zaptı düzenlenir, yapı mühürlenir ve inşaat derhal durdurulur.

3194

sayılı Kanun'un

32

. maddesi uyarınca ruhsatsız yapı tespiti bu ilk adımı zorunlu kılar.

Bildirim Süreci

Zaptın bir nüshası yapı yerine asılır, bir nüshası muhtarlığa bırakılır ve yapı sahibine tebliğ edilir.

Yapı sahibinin aykırılığı öğrenmesi ve düzeltmesi için hukuki süre başlatılır.

Islah Süresi

Yapı sahibine aykırılığı gidermesi için en fazla

1

ay süre tanınır.

Yasal çerçeve, mülkiyet hakkı ile imar düzeni arasında denge kurmak için bu süreyi öngörür.

Nihai Karar

Süre sonunda aykırılık giderilmezse ruhsat iptal edilir ve belediye encümeni tarafından yıkım kararı alınır.

İdari yaptırımın (yıkım) uygulanabilmesi için yetkili kurul kararı şarttır.

Anahtar Kavram

İmar Denetimi ve Yıkım Prosedürü (Madde 32)

Soru 100Soru →

3194 sayılı İmar Kanunu ve yerleşik yargı içtihatları çerçevesinde yapı ruhsatının hukuki mahiyeti, geçerlilik süresi ve imar planı değişikliklerinin ruhsatlı yapılar üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yapı ruhsatı alınmış ancak inşaatına fiilen başlanmamış bir taşınmazda, uygulama imar planında yapılan değişiklikler 'kazanılmış hak' teşkil eder ve yapının eski plana göre tamamlanmasına olanak sağlar.

Ruhsat alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde inşasına başlanmayan veya ruhsat müddeti ile birlikte beş yıl içinde tamamlanmayan yapılar için ruhsat hükümsüz kalır ve bu aşamadan sonra yapılacak işlemler güncel mevzuata tabi olur.

Yapı ruhsatı alınmış bir taşınmazın mülkiyetinin el değiştirmesi, mevcut ruhsatı kendiliğinden hükümsüz kılmaz ve yeni malik adına yeniden ruhsat düzenlenmesi zorunluluğu doğurmaz.

Bütününün yapı kullanma izni (iskan) alınmamış olmakla birlikte, bir kısmı tamamlanan yapılarda 'kısmi yapı kullanma izni' alınmış olan bölümler için beş yıllık ruhsat süresinin dolması, bu kısımların hukuki statüsünü etkilemez.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca inşa edilecek yapılara; belediye veya valiliklerce uygulama imar planı ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, avan projeye göre incelenerek yapı ruhsatı verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapı ruhsatı alınmış ancak inşaatına fiilen başlanmamış bir taşınmazda, uygulama imar planında yapılan değişiklikler 'kazanılmış hak' teşkil eder ve yapının eski plana göre tamamlanmasına olanak sağlar.

Cevap

Yapı ruhsatı alınmış ancak inşaatına fiilen başlanmamış bir taşınmazda, uygulama imar planında yapılan değişikliklerin 'kazanılmış hak' teşkil edeceği ifadesi yanlıştır.

Yapı ruhsatı, idarenin tek yanlı bir izni olup taşınmaz üzerinde yapılaşma hakkı sağlar; ancak bu hak 'mutlak' bir kazanılmış hak değildir. Yerleşik yargı kararlarına göre, ruhsat alınmış olsa dahi inşaata fiilen başlanmadığı (genellikle temel seviyesine gelinmediği) sürece, kamu yararı amacıyla yapılan imar planı değişiklikleri mevcut ruhsatı hükümsüz kılabilir veya yeni plana uygun hale getirilmesini zorunlu kılabilir. Dolayısıyla 'inşaata başlanmamış olsa dahi kazanılmış hak teşkil eder' ifadesi hukuksal olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Ruhsat Geçerlilik Sürelerini Analiz Et

2 yıl içinde başlama ve 5 yıl içinde bitirme kuralı tespit edildi.

3194 sayılı Kanun m. 29'daki temel süresel kısıtları doğrulamak için.

Kazanılmış Hak (Müktesep Hak) Kavramını Değerlendir

Sadece ruhsat almanın plan değişikliğine karşı koruma sağlamadığı anlaşıldı.

Yargı içtihatlarına göre fiili inşaat başlangıcı (temel üstü seviyesi vb.) olmadan plan değişikliğinin ruhsatı hükümsüz kılabileceğini saptamak için.

İstisnai Durumları Kontrol Et

Mülkiyet değişikliği, kısmi iskan ve kamu yapıları süreçleri incelendi.

Seçeneklerdeki diğer teknik bilgilerin (m. 26, m. 29) doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

İmar Hukukunda Kazanılmış Hak ve Ruhsat Geçerliliği

Daha Fazla Pratik

İmar planı değişikliklerinin ruhsatlı yapılara etkisi konusunda Danıştay 6. Dairesi'nin 'inşaat seviyesi' kriterlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

ÖncekiSayfa 5 / 9Sonraki

İmar Hukuku ve Planlama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap